BÀ HAI - NGƯỜI CON GÁI KIÊN CƯỜNG - PHẦN 2: NGƯỜI GIAO LIÊN GIỮA VÒNG VÂY CỦA ĐỊCH

Sau một thời gian làm nhiệm vụ quan sát và trực gác, bà Hai ngày càng thể hiện sự nhanh nhẹn, gan dạ và khả năng ứng biến trong những tình huống nguy hiểm. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng luôn phải đối mặt với sự kiểm soát và truy lùng của địch. Chỉ cần một sơ suất nhỏ, không chỉ bản thân bà mà những cán bộ, bộ đội đang trú ẩn trong các hầm bí mật cũng có thể gặp nguy hiểm.

Khoảng một năm sau, nhận thấy bà Hai làm tốt nhiệm vụ được giao, cán bộ trên thôn quyết định giao cho bà một nhiệm vụ mới: làm giao liên, đưa thư và truyền tin. Từ đó, những bước chân của cô gái nhỏ bé 16 tuổi bắt đầu len qua những con đường làng, những xóm nhỏ và những vùng đang bị địch kiểm soát. Ngày cũng đi, đêm cũng đi; bất cứ khi nào cấp trên cần, bà đều sẵn sàng lên đường. Bà đưa thư cho cán bộ ở thôn, chuyển tin đến các đồng chí bộ đội tại những điểm tập kết, đồng thời quan sát tình hình xung quanh và báo cáo lại những hoạt động bất thường của địch.

Những thông tin về các đơn vị địch đóng quân ở đâu, những toán lính trinh sát thường xuất hiện tại khu vực nào, thời gian chúng đi tuần ra sao… đều được bà Hai ghi nhớ và báo lại một cách chi tiết. Mỗi chuyến đi vì thế không đơn thuần chỉ là mang một lá thư từ nơi này đến nơi khác, mà còn là một lần bà phải tự mình đối mặt với những nguy hiểm có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Để bảo vệ những lá thư và thông tin quan trọng, bà Hai luôn tìm cách giấu chúng ở những nơi mà địch khó phát hiện. Có khi bà còn cẩn thận giấu hẳn vào quần áo bên trong (những chỗ riêng tư, tế nhị); có lúc lại gánh những gánh hàng rong để tạo vỏ bọc cho những chuyến đi. Một cô gái nhỏ gánh hàng đi qua những con đường làng có thể trông chẳng khác gì một người dân bình thường. Nhưng bên trong những gánh hàng ấy, và trong người cô gái ấy, có thể đang mang theo những thông tin liên quan đến sự an toàn của cả một đơn vị.

Đi nhiều lần, bà Hai dần lọt vào sự nghi ngờ của địch. Chúng bắt đầu theo dõi, kiểm tra và lục soát bà gắt gao hơn. Có những lần chúng kiểm tra rất kỹ nhưng vẫn không tìm thấy thư. Có lần, khi biết mình có nguy cơ bị phát hiện, bà đã nhanh tay lấy mảnh giấy trong người cho vào miệng nuốt. Mảnh giấy khi ấy khá dày, khiến bà suýt nghẹn, nhưng bà vẫn cố nuốt xuống. Với bà lúc đó, giữ được thông tin đồng nghĩa với giữ được sự an toàn cho những người đang trú ẩn và chiến đấu.

Địch cố tra hỏi nhưng không thu được thông tin gì nên đã bắt bà. Ngày hôm sau chúng quyết định xử tử bà Hai và ba người khác vì nghi ngờ những người này có khả năng rất cao là chuyên đi đưa tin cho bộ đội. Hình thức mà chúng chọn đó là đưa cả bốn người ra xử bắn cùng một lúc. Tên chỉ huy bắt cả bốn người đứng lên, giơ tay và lần lượt nổ súng. Ba người bị bắt cùng bà đã hy sinh sau những tiếng súng vang trời, còn riêng bà Hai thì may mắn sống sót vì viên đạn chỉ trúng vào tay phải.

Bà Hai được người dân đưa đến một nhà thương trên núi để sơ cứu. Vết thương rất nặng, bàn tay có dấu hiệu gần như đứt lìa. Người ta phải dùng dây cố định lại. Khi tình trạng không thuyên giảm, những người chữa trị khuyên bà nên cưa bỏ cánh tay. Nhưng bà Hai nhất quyết không đồng ý. Bà chỉ nói đại ý rằng: “Thôi đừng cưa, cứ băng bột, băng lá cho tui. Để tui còn về làm tiếp công việc của mình.” Một câu nói giản dị, nhưng phía sau đó là ý chí của một cô gái mới ngoài mười tuổi, vừa thoát khỏi một cuộc xử bắn và đang mang trên mình một vết thương rất nặng. Sau khi được đội ngũ y tế xử lý vết thương thì bà được người ta đưa về nhà. Ba mẹ thương con gái nên cũng khuyên bà không cần phải tiếp tục làm nữa nhưng bà Hai vẫn kiên định với quyết tâm của mình.

Trong một lần khác đi đưa thư thì bà Hai bị địch chặn lại hỏi và nghi ngờ về vết thương ở cánh tay phải, bà vẫn một mực phủ nhận việc mình làm giao liên. Khi chúng cho rằng bà bị bắn vì đang đưa tin cho bộ đội, bà chỉ trả lời rằng: ”tui là người dân bình thường và mấy ông bắn lầm tui chứ tui có biết gì đâu.”. Bà hiểu rằng chỉ cần thừa nhận một điều, những người mà bà từng đưa tin, những người đang ẩn náu và cả gia đình có thể bị liên lụy. Sau đó, chúng không thu thêm được tin tức gì từ bà nên quyết định thả bà đi.

Kể từ ngày bị địch bắn ở tay phải thì bà vẫn tiếp tục công việc giao liên của mình trong gần ba năm. Đỉnh điểm là vào một hôm địch kiểm tra những gia đình mà chúng cho rằng đang che giấu bộ đội, chúng liên tục tra hỏi từng gia đình và một người trong làng đã khai rằng thấy bà Hai thường xuyên đi lại nên rất có thể là người đưa thư, báo tin cho bộ đội. Từ lời khai ấy, địch tìm đến nhà và bắt bà đi. Lần này, bà bị đưa về thôn để thẩm vấn. Chúng liên tục hỏi về những người bà đã gặp, những nơi bà từng đi qua và những thông tin mà bà có thể đã chuyển cho bộ đội. Nhưng trước sau như một, bà vẫn chỉ nhận mình là người dân bình thường: “Tui là người dân, tui không có biết gì hết. Nhà có một cha, một mẹ, một con, không làm gì cho bộ đội thì sẽ đỡ khổ”.

Những lời khai ấy không thể làm địch tin. Chúng bắt đầu sử dụng những hình thức tra tấn ngày càng khắc nghiệt để ép bà phải khai ra thông tin. Địch phân công một tên trói ngược bà lên trần nhà, liên tục kéo lên rồi thả xuống để bà lúc nào cũng ở trong trạng thái rơi từ trên cao và đầu hướng xuống đất; một tên thì cầm roi đánh vào lưng, vào chân và tra khảo liên tục. Chúng còn dùng những hình thức tra tấn như dùng kim đâu vào ngực hay dùng kìm nhổ đi vài cái răng nhằm gây đau đớn và làm nhục để buộc bà phải khuất phục.

Ngày nối tiếp đêm. Đêm nối tiếp ngày. Gần một tháng trôi qua, những tên thẩm vấn vẫn không lấy được từ bà bất kỳ thông tin nào có giá trị. Bà Hai vẫn giữ nguyên lời khai: “tui là người dân, không biết gì và không làm gì cho bộ đội”. Cuối cùng, nhận thấy những biện pháp tra khảo tại thôn không thể khiến bà khai báo, địch quyết định chuyển hồ sơ và đưa bà đến nhà tù Lồng Bò, nơi nổi tiếng với những hình thức tra tấn khắc nghiệt hơn ở đó lúc bấy giờ.

Một lần nữa, cô gái nhỏ bé năm nào lại bước vào một chặng đường sinh tử mới. Nhưng lần này, bà Hai không còn là cô gái 15 tuổi đứng gác bên hàng rào để báo hiệu cho bộ đội xuống hầm. Bà đã trở thành một người giao liên dày dạn kinh nghiệm, đã từng đi qua vô số con đường, mang theo vô số lá thư, từng đối mặt với súng đạn, từng bị bắt, từng bị thương và từng chứng kiến những người đồng đội bị xử bắn. Điều mà địch chưa thể lấy được từ bà, dù bằng những trận đòn hay những cuộc tra tấn, chính là những thông tin mà bà đã thề giữ kín.

Tác giả: Nguyễn Hoàng Chương

Đơn vị: Chi đoàn TDP Phương Mai