Bà Hoàng THị Kim Vinh gửi con ở hậu phương, quyết ra chiến trường

Từ tấm ảnh một nữ thanh niên xung phong (TNXP) nở nụ cười ấm áp bên cậu bé khoảng 3 tuổi ở triển lãm 60 năm phong trào phụ nữ “Ba đảm đang”, chúng tôi tìm đến nhà bà Hoàng Thị Kim Vinh (người mẹ trong ảnh) ở phố Hàng Chiếu (phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm). Ở tuổi 86, bà Kim Vinh còn khỏe mạnh, minh mẫn và đặc biệt vẫn giữ nụ cười thuở nào

Nói về bức ảnh, bà Vinh bồi hồi kể: “Năm 1965, cả nước sục sôi kháng chiến chống Mỹ, tôi đang là Bí thư chi đoàn Hợp tác xã Dệt Thắng Lợi và đã tình nguyện làm đơn gia nhập Đội TNXP chống Mỹ cứu nước đầu tiên của Thủ đô (Đội TNXP N43). Khi ấy, con trai tôi mới được 2 tuổi. Mong muốn góp sức mình cho công cuộc giải phóng miền Nam, tôi quyết tâm gửi con cho bà ngoại để lên đường. Bức ảnh chụp lúc tôi về phép thăm nhà vào tháng 5 năm 1967”.

Kể về người chồng liệt sĩ của mình, bà Kim Vinh chia sẻ: “Trong một lần anh ấy (ông Nguyễn Duy Khải, quê ở Ba Vì), là bộ đội, về thăm anh chị ở phố Hàng Đào, chúng tôi quen nhau. Sau một thời gian qua lại tìm hiểu, chúng tôi kết hôn năm 1961, tổ chức đám cưới đơn giản ở khu Bà Triệu. Cưới xong vẫn ở căn nhà này một tuần là anh lại vào chiến trường. Mãi 2 năm sau, chúng tôi mới có cháu Nguyễn Hoàng Linh, là cháu trai trong ảnh”.

Thời gian đầu khi bà Kim Vinh gia nhập TNXP, bà được biên chế Đại đội 812, Đội TNXP N43 vào Khu 4 làm nhiệm vụ mở đường và bảo đảm giao thông ở các tuyến đường chiến lược thuộc hệ thống đường Trường Sơn. Khi mở đường tại Nghệ An, bà đã gặp lại người chồng yêu dấu sau bao tháng ngày xa cách. Khi ấy, ông Khải chuẩn bị đi B nên được về phép, nhưng về đến nhà mới hay tin vợ đã vào chiến trường, nên ở chơi với con 2 ngày, ông vào Nghệ An tìm bà.

“Lúc đấy là đầu năm 1966. Đơn vị sắp xếp cho chúng tôi một chiếc giường ngủ tạm tại nhà kho của đơn vị. Chỉ có mấy tiếng bên nhau, anh luôn động viên tôi vượt qua khó khăn, cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ. Vài tiếng ngắn ngủi, sáng sớm hôm sau, anh lại trở về đơn vị”, bà Kim Vinh kể. Cũng kể từ đó, ông bà bặt tin nhau.

Một thời gian sau, đơn vị TNXP của bà tiếp tục hành quân vào Quảng Bình, tham gia mở tuyến đường chiến lược 20 Quyết Thắng. Đây là tuyến đường bộ quan trọng nối liền Đông Trường Sơn với Tây Trường Sơn, góp phần chi viện vũ khí, lương thực cho miền Nam. Vì vậy, giặc Mỹ đánh phá cả ngày lẫn đêm.

“Chúng thả nhiễu, ném bom, bắn rocket, rải bom bi xuống các cung đường. Bom rơi vào trạm xá, bếp ăn, vào kho lương thực làm cho chúng tôi nhiều ngày bị đói, nhưng cứ hết đợt bom, chúng tôi vẫn ra tuyến và không ai rời vị trí chiến đấu”, bà Vinh kể.

Trong một lần san mở đường thần tốc, bà Vinh chứng kiến người bạn gái thân thiết hy sinh. Đó là liệt sĩ Vũ Thị Sinh, nhà ở phố Nguyễn Hữu Huân, có nhiệm vụ cảnh giác phòng không. Bà Sinh đã dũng cảm đối mặt với 12 máy bay B52 Mỹ, theo dõi đánh kẻng báo cho đồng đội sơ tán khỏi hiện trường an toàn và hy sinh vào ngày 3-6-1966. Đây là sự mất mát đầu tiên của Đội TNXP N43 Hà Nội.

“Sau loạt rocket, tôi chạy ra, thấy chị Sinh ngồi dưới đất đầu gục xuống. Tôi đỡ chị, chị khẽ ngước nhìn rồi tắt thở trên tay tôi. Đau xót vô cùng, trước khi đi TNXP, chị đã hứa hôn với một chiến sĩ lái xe Trường Sơn. Họ hẹn nhau khi hoàn thành nhiệm vụ về Thủ đô sẽ làm lễ cưới”, bà Hoàng Thị Kim Vinh nghẹn lời khi kể lại kỷ niệm không bao giờ nguôi quên.

Nỗi đau chồng thêm nỗi đau khi năm 1968, bà Kim Vinh biết tin người chồng đã anh dũng hy sinh trong mặt trận phía Nam sau lần gặp nhau cuối cùng tại Nghệ An. Mãi sau này, gia đình bà Kim Vinh đi tìm mới biết là liệt sĩ Nguyễn Duy Khải hy sinh ở chiến trường trong Gia Lai, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được mộ.