Ba lần nhảy lên nóc xe tăng đang chạy để tìm đúng khoảnh khắc ném lựu đạn
Khẩu tiểu liên bất ngờ hóc đạn ngay khi anh vừa áp sát được chiếc xe tăng đang gầm rú bắn phá đội hình. Không có súng, anh không bỏ cuộc — mà tiếp tục nhảy lên, nhảy xuống, chờ đúng khoảnh khắc để một quả lựu đạn có thể xuyên qua khe hở nhỏ trên tháp xe.
Cù Chính Lan sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại Nghệ An. Năm 1946, khi mới 16 tuổi, anh đã tình nguyện gia nhập Vệ quốc đoàn, hăng hái lên đường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
Trong trận Giang Mỗ lần thứ hai, ngày 13/12/1951 thuộc Chiến dịch Hòa Bình, khi địch lọt vào trận địa, cả đơn vị đã nổ súng quyết liệt, diệt gọn một đại đội địch. Lúc chuẩn bị rút thì một xe tăng địch bất ngờ tiếp viện, bắn dữ dội vào đội hình, chặn đường rút và làm nhiều chiến sĩ thương vong.
Cù Chính Lan xông lên, nhảy lên xe tăng, kề tiểu liên vào khe hở trên tháp xe bóp cò — nhưng không may tiểu liên bị hóc, chiếc xe vẫn vừa chạy vừa bắn. Anh liền hô đồng đội tập trung lựu đạn đưa đến cho mình, rồi nhanh nhẹn nhảy lên xe lần nữa, giật nắp quăng lựu đạn vào trong. Lính tăng Pháp nhặt lựu đạn ném ra ngoài và hốt hoảng lái xe chuyển hướng bỏ chạy.
Không thể để xe tăng chạy thoát ngay trước mắt, Cù Chính Lan táo bạo mở chốt lựu đạn, chờ cho khói thuốc xì ra được vài giây rồi mới ném thẳng vào buồng lái — một khoảng thời gian định thời chính xác để lựu đạn không kịp bị ném ngược trở ra như hai lần trước. Lựu đạn nổ, những tên lính trong xe chết đè lên nhau, chiếc xe tăng dừng hẳn tại chỗ, trận đánh kết thúc thắng lợi.
Chiến thắng tại dốc Giang Mỗ đã mở đầu phong trào đánh xe tăng — loại phương tiện chiến đấu hiện đại của giặc Pháp — chỉ bằng vũ khí thông thường trong toàn quân. Ông là một trong 7 cá nhân đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân của Việt Nam.
