Ba lần tiễn biệt và nụ cười tinh anh tuổi bách niên của người mẹ đất lửa Mộ Đức

Những dông bão của năm tháng chiến tranh tàn khốc đã lùi vào dòng chảy của lịch sử, thế nhưng ký ức về những năm tháng hy sinh oanh liệt ấy vẫn vẹn nguyên, nhức nhối trong trái tim của những người ở lại. Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Đức — người mẹ can trường đã ba lần nén chặt nỗi đau xé lòng để tiễn đưa chồng cùng hai người con thân yêu ra đi mãi mãi — chính là một minh chứng bằng xương bằng thịt cho sự hy sinh thầm lặng, bền bỉ vì nền độc lập của nước nhà. Giờ đây, khi đã bước sang cái tuổi bách niên giai lão, mẹ đang được sống những ngày tháng xế chiều bình yên, thanh thản trong vòng tay yêu thương của con cháu và lòng tri ân sâu sắc của toàn xã hội.Trong ngôi nhà nhỏ yên bình tọa lạc tại khu tập thể Công ty chăn nuôi tỉnh Khánh Hòa, thuộc Tổ dân phố 7 (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Đức đang được vợ chồng người con trai út Phạm Hồng Tâm tận tình phụng dưỡng, chăm sóc. Người mẹ ấy đã đi qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, hiến dâng những giọt máu mủ ruột rà nhất của đời mình cho đất mẹ hồi sinh.Rót chén trà nóng hổi tỏa hương nghi ngút để mời khách, anh Tâm khẽ ngước mắt nhìn lên ba bộ Bằng Tổ quốc ghi công cùng tấm bằng Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” được treo trang trọng trên bức tường chính. Làn khói trà bảng lảng quyện trong không gian tĩnh mịch của căn phòng, anh Tâm hạ thấp giọng, bùi ngùi kể cho chúng tôi nghe về cuộc đời của người mẹ kính yêu — một cuộc đời dâu bể, thăng trầm gắn liền với những cột mốc lịch sử đầy máu và hoa của dân tộc.“Mẹ tôi sinh năm 1921, quê gốc ở xã Đức Chánh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (vùng đất lịch sử mà nay thuộc xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi). Nơi ấy vốn là cái nôi cách mạng kiên cường, nhưng cũng là mảnh đất phải hứng chịu biết bao bom cày đạn xới, đau thương tột cùng của chiến tranh. Thời con gái, mẹ tôi là một cán bộ Hội Phụ nữ xã Đức Chánh hoạt động vô cùng năng nổ, nhiệt huyết. Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt nhất, mẹ vừa là hậu phương vững chắc lo toan gia đình, vừa trực tiếp tham gia tiếp tế lương thực, thuốc men, đào hầm nuôi giấu cán bộ bám trụ hoạt động. Mẹ là người có công lao rất lớn giúp đỡ cách mạng”, anh Tâm bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc thanh xuân rực lửa của mẹ.Chiến tranh dẫu đã lùi xa vào quá khứ, nhưng những vết thương sâu hoắm để lại trong lòng người mẹ thì vĩnh viễn chẳng thể nào lành miệng. Gia đình mẹ có đến ba liệt sĩ. Người chồng thân yêu của mẹ — liệt sĩ Phạm Cây, đã anh dũng hy sinh vào năm 1966, đúng vào lúc cuộc kháng chiến đang bước vào giai đoạn cam go, khốc liệt nhất. Nén chặt nỗi đau đứt ruột mất đi người bạn đời đầu ấp tay gối, mẹ Đức gạt nước mắt, tiếp tục động viên, tiễn đưa các con lên đường tòng quân nhập ngũ, tiếp bước cha anh bảo vệ xóm làng.Thế nhưng, số phận nghiệt ngã lại một lần nữa thử thách ý chí của người mẹ già. Năm 1969, tin dữ từ tiền tuyến dội về: người con trai thứ hai của mẹ — anh Phạm Hùng Thiêng, khi ấy đang giữ chức vụ Tiểu đội trưởng đặc công của tỉnh Quảng Ngãi, đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Khu 5 ác liệt. Nỗi đau cũ chưa kịp nguôi ngoai thì chưa đầy một năm sau, vào năm 1970, người con gái yêu thương của mẹ — chị Phạm Thị Hồng Huê, Phó bí thư Chi đoàn xã Đức Chánh, cũng đã ngã xuống khi tuổi đời còn xanh mướt, bỏ lại tất cả những ước mơ, hoài bão thanh xuân dưới lòng đất mẹ.Ba lần nhận giấy báo tử là ba lần khúc ruột của mẹ như bị băm vằn, đứt đoạn. Người chồng và hai người con lần lượt ngã xuống, hóa thân vào hình sông dáng núi quê hương, để lại trong lòng mẹ một khoảng trống hoác mênh mông, một nỗi đau âm ỉ không có bất kỳ điều gì trên đời có thể bù đắp nổi.Mẹ Võ Thị Đức sinh được tất cả 7 người con. Sau ngày đất nước thống nhất, vượt qua muôn vàn gian khó, thiếu thốn của thời hậu chiến, một mình mẹ tảo tần nuôi dạy những người con còn lại khôn lớn, trưởng thành. Họ đều trở thành những cán bộ gương mẫu, mẫn cán trong các cơ quan nhà nước và lực lượng vũ trang nhân dân. Đến nay, các con của mẹ đều đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với nước nhà và được nghỉ hưu theo chế độ.Năm 1996, khi tuổi đã cao, sức khỏe đã giảm sút, mẹ Đức quyết định chuyển vào Khánh Hòa để sinh sống cùng vợ chồng người con trai út Phạm Hồng Tâm. Dẫu sống nơi đất biển xa xôi, nhưng tình cảm thâm sâu với mảnh đất quê hương Mộ Đức trong lòng mẹ chưa bao giờ nguôi ngoai. Để mẹ vơi bớt nỗi nhớ thương đau đáu và thuận tiện cho việc tâm linh, gia đình anh Tâm đã xin phép chính quyền di dời bia tưởng niệm của các liệt sĩ vào thờ tự trang nghiêm tại Đình Phú Xương, thuộc phường Bắc Nha Trang.“Ngày trước khi còn khỏe, thỉnh thoảng mẹ vẫn đau đáu hướng vọng về quê cha đất tổ. Những lúc như thế, mẹ lại bảo vợ chồng tôi thu xếp đồ đạc để đưa mẹ về quê thăm hỏi bà con, họ hàng, làng xóm và thắp nén hương thơm cho cha cùng hai anh, chị liệt sĩ — những người hiện vẫn đang được thờ cúng tại nhà thờ tổ ở quê do anh trai cả của tôi trông nom”, anh Tâm nghẹn ngào khi nhắc về những chuyến đi thấm đẫm nước mắt và tình thâm của mẹ.Ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh vô bờ bến của mẹ đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 7-11-2002, Chủ tịch nước đã trang trọng ký Quyết định số 254/KT/CTN phong tặng Danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho mẹ Võ Thị Đức. Đây là sự đền ơn đáp nghĩa, là phần thưởng thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân nhằm tri ân người mẹ đã hiến dâng xương máu của gia đình cho nền độc lập ngày hôm nay.Hiện tại, dù đã ở cái tuổi ngoài bách niên, sức khỏe của mẹ Võ Thị Đức đã yếu đi nhiều theo quy luật bất biến của thời gian, thế nhưng mỗi khi có khách đến thăm nhà, ánh mắt của mẹ vẫn còn rất lanh lợi, ánh lên niềm vui sướng và nét tinh anh của một cựu cán bộ phụ nữ năm xưa. Anh Tâm phấn khởi chia sẻ, mẹ vô cùng cảm động khi vào các dịp lễ, Tết, các đồng chí lãnh đạo từ Trung ương đến tỉnh Khánh Hòa và các ban ngành, đoàn thể địa phương đều đến tận giường bệnh thăm hỏi, tặng quà và chúc thọ mẹ. Sự quan tâm chân thành ấy chính là liều thuốc bổ tinh thần vô giá, giúp mẹ sống vui, sống khỏe bên con cháu.Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4) vừa qua, ngôi nhà nhỏ của mẹ đã vinh dự được đón Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa — Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị cùng đoàn công tác cấp cao đến thăm hỏi và tặng quà. Những nghĩa cử ấm áp, vẹn tròn đạo lý ấy là nguồn động viên tinh thần lớn lao đối với mẹ và toàn thể gia đình.Rời căn nhà nhỏ khi ánh nắng miền Trung đã lên cao, hình ảnh người mẹ già tóc trắng như cước với ánh mắt tinh anh, nụ cười đôn hậu bên đàn con cháu khiến chúng tôi không khỏi xúc động nghẹn ngào. Mẹ Võ Thị Đức không chỉ là một nhân chứng lịch sử sống động, mà còn là biểu tượng cao đẹp, sáng ngời của người phụ nữ Việt Nam “anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Những hy sinh thầm lặng, vĩ đại của mẹ đã góp phần dệt nên gấm vóc độc lập ngày hôm nay. Và mạch nguồn truyền thống gia đình cao quý ấy vẫn đang được các thế hệ con cháu của mẹ tiếp nối vẹn nguyên, chung tay góp sức dựng xây quê hương ngày càng giàu mạnh, phồn vinh.