Bà Lê Thị Hiền – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 753 (C753), Tổng đội 75 TNXP Quảng Bình

Để nuôi sống hàng vạn quân chủ lực tham gia chiến dịch mùa hè năm 1972 tại mặt trận Quảng Trị, các tổng kho lương thực dã chiến dọc miền Tây Quảng Bình — Quảng Trị có vai trò quyết định không kém gì các kho đạn hỏa lực. Địch thừa biết điều này nên đã lập riêng một bản đồ các "Trọng điểm K" (ký hiệu các kho hậu cần) để dùng máy bay B-52 rải thảm triệt hạ nguồn sống của bộ đội ta. Câu chuyện của bà Lê Thị Hiền – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 753 (C753), Tổng đội 75 TNXP Quảng Bình – là một ký ức đầy lửa và nước về những ngày đêm bảo vệ dòng lương thực ấy.

Tháng 6 năm 1972, một tổng kho gạo dã chiến với hơn 200 tấn được giấu kín dưới những lán bạt, rặng cây cổ thụ bên sườn đồi miền Tây gần ranh giới hai tỉnh. Hoàn cảnh lúc bấy giờ vô cùng ngặt nghèo: Trời miền Trung vào mùa khô, gió Lào thổi như quạt lửa, cây rừng khô khốc như rơm. Chỉ cần một quả bom xăng hay bom phát quang của địch dội xuống, cả khu rừng sẽ bùng cháy như một lò thiêu khổng lồ, thiêu rụi toàn bộ công sức của hậu phương gửi vào tiền tuyến.

Nhiệm vụ của bà Hiền và tiểu đội nữ TNXP bảo vệ kho là: "Gạo là máu của bộ đội", phải túc trực bên các công sự, đào sẵn hệ thống hào ngăn lửa và sẵn sàng băng mình vào đám cháy để dập lửa, sơ tán các bao gạo đến nơi an toàn.

Trưa ngày 18 tháng 6 năm 1972, khi cả tổ đang ăn vội bát cơm dã chiến thì một tiếng rít xé toạc màn sương mù, ba chiếc máy bay phản lực của địch lao xuống ném một loạt bom xăng và bom phát quang ngay sát bìa rừng vị trí kho K.

Sức nổ cộng với sức gió Lào quật mạnh khiến ngọn lửa hung tợn bùng lên, nhanh chóng liếm qua các tán lá khô, bao vây lấy phân kho 3 — nơi đang chứa hơn 30 tấn gạo vừa mới được vận chuyển từ phà Long Đại vào đêm qua. Khói đen kịt trùm lên các lán bạt, mùi bạt cháy khét lẹt.

Trong lằn ranh sinh tử, nếu cả tổ rút lui ra bờ suối để lánh nạn, số gạo này sẽ cháy thành tro, và các trung đoàn bộ đội đang chiến đấu bên bờ sông Thạch Hãn sẽ phải nhịn đói đánh giặc.

"Lúc đó lửa cháy đùng đùng, tiếng cây rừng bắt lửa nổ lốp bốp như súng nổ liên thanh. Thấy mái bạt che gạo bắt đầu bén lửa, lòng tôi đau như cắt. Tôi hét lên: 'Chị em ơi, còn người là còn gạo! Lao vào cứu gạo thôi!'. Tôi dấp vội chiếc khăn mùi soa đẫm nước suối bịt vào mũi, rồi một mình lao thẳng vào trong lán bạt đang hầm hập như lò sấy", bà Hiền bồi hồi nhớ lại.

Bất chấp vách lán đang sụp xuống và tàn lửa rơi đầy vai áo, bà Hiền luồn tay vào những bao gạo nặng 50 cân, dùng hết sức bình sinh của cô gái tuổi mười tám để kéo bọc gạo ra cửa hầm. Khi đôi bàn tay bám vào bao bạt nóng bỏng, da thịt rộp lên đau rát, bà vẫn không buông. Khi chiếc xẻng sắt trong tay bị sức nóng nung bỏng giãy, bà cùng các chị em dùng hai bàn tay trần gạt tàn tro, khuân từng khối đá hộc xếp thành vách chắn ngăn không cho ngọn lửa liếm sang các dãy hầm bên cạnh.

Ròng rã hơn hai tiếng đồng hồ giằng co nghẹt thở với giặc lửa dưới cái nắng hầm hập và làn bom tọa độ dội thêm phía sau đồi, bà Hiền cùng tiểu đội đã kiên cường dập tắt hoàn toàn đám cháy nguy hiểm, bảo vệ nguyên vẹn hơn 25 tấn gạo chiến lược. Khi bước ra khỏi khu vực kho, toàn thân bà sém đen khói súng, mái tóc dài bị lửa táp cháy xém một nửa, nhưng đôi mắt người con gái TNXP ấy vẫn sáng ngời niềm vui thắng lợi.

Chiến tranh khép lại, những cánh rừng cháy sém vì bom xăng năm xưa nay đã được thay thế bằng những bạt ngàn nương tiêu, đồi cao su xanh ngút ngàn của vùng đất miền Trung đổi mới. Trải qua bao thăng trầm và các đợt sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương, người cựu TNXP quả cảm Lê Thị Hiền vẫn chọn cuộc sống bình dị bên gia đình.

Hiện nay, bà đang sống những năm tháng tuổi già an yên, giản dị tại huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình — mảnh đất anh hùng nằm cận kề những cung đường và tổng kho hậu cần huyền thoại năm xưa.

Đối với các nhà chép sử địa phương, câu chuyện của bà Hiền là minh chứng sống động cho tinh thần "Hết lòng vì tiền tuyến" của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam. Những người con gái mộc mạc, chân trần ấy đã dùng chính sức trẻ và lòng quả cảm phi thường để giữ vững từng bát cơm, cân gạo cho bộ đội, viết nên huyền thoại bất tử của một thế hệ "Gan vàng dạ ngọc" trên chặng đường tiến về ngày độc lập, thống nhất hoàn toàn Tổ quốc.