“BÀ MÁ GIAO LIÊN” TRONG LÒNG SÀI GÒN NỔI LỬA NĂM 1968
“BÀ MÁ GIAO LIÊN” TRONG LÒNG SÀI GÒN NỔI LỬA NĂM 1968
Giữa dòng người tấp nập của một Sài Gòn hiện đại, ít ai biết rằng người phụ nữ dáng nhỏ, mái tóc bạc cột gọn sau gáy đang bán hàng trước hẻm số 82 đường Trần Đình Xu từng là nhân chứng sống của những ngày thành phố này chìm trong khói lửa. Bà tên là Lê Thị Thu Nguyệt, từng là giao liên nội đô của lực lượng biệt động Sài Gòn trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Bà kể chuyện bằng giọng Sài Gòn đặc trưng, nhẹ nhàng nhưng rắn rỏi. Trong ngăn tủ gỗ cũ, bà vẫn giữ một chiếc túi vải bạc màu, thêu những đường chỉ đã bung. “Ngày đó, chiếc túi này chứa tài liệu mật. Cứ ôm nó vào người là xác định sống chết gì cũng phải bảo toàn” – bà nói.
Hành trình của một cô gái 17 tuổi giữa lòng địch
Năm ấy, Nguyệt mới 17 tuổi. Gầy, nhanh nhẹn, đôi mắt đen sáng, cô được tổ chức chọn làm giao liên vì rất phù hợp để di chuyển trong nội đô mà không gây chú ý. Công việc của cô là luồn lách qua các khu chợ, các tuyến xe buýt đông người để chuyển tin, bản đồ tác chiến, thuốc men cho lực lượng biệt động.
“Đi một mình, không được sợ. Mỗi lần ra đường, má tôi chỉ dặn một câu: nếu con bị bắt, đừng khai ra ai hết” – bà hồi tưởng.
Từ một cô gái bán hàng rong, Nguyệt trở thành mắt xích quan trọng của tuyến giao liên nội thành Sài Gòn.
Cuộc truy đuổi trên kênh Tàu Hũ
Một buổi chiều cuối tháng 1/1968, khi các lực lượng đang chuẩn bị cho trận đánh lớn, Nguyệt cầm theo gói tài liệu được bọc nhiều lớp nylon. Khi đến gần cầu Chà Và, cô nhận ra mình đang bị ba tên lính Việt Nam Cộng hòa theo dõi.
“Tim tôi đập như trống làng, nhưng chân thì phải bước chậm, không để cho tụi nó nghi” – bà kể.
Khi tiếng quát “Đứng lại!” vang lên, Nguyệt chỉ kịp lao thẳng xuống dòng kênh Tàu Hũ lạnh ngắt, ôm chặt túi tài liệu trước ngực. Cô ngụp lặn dưới đống rác trôi, nín thở đến mức ngực đau thắt. Địch dòm ngó hồi lâu rồi bỏ đi.
“Tôi lúc đó sợ lắm, nhưng lạ kỳ là không nghĩ đến chết. Chỉ nghĩ: tài liệu mất là hỏng trận đánh”.
Đêm đó, cô giao được gói tài liệu cho đơn vị đúng thời điểm.
Những giờ phút Sài Gòn bừng lửa
Đêm 31/1/1968, tiếng pháo giao thừa chen cùng tiếng súng báo hiệu Sài Gòn bước vào một thời khắc lịch sử. Nguyệt làm nhiệm vụ dẫn đường cho một tổ biệt động. Cô chứng kiến nhiều đồng đội ngã xuống ngay trên những con phố mà trước đó chỉ toàn tiếng rao hàng và tiếng xe lam.
“Khi thấy một anh bị thương, tôi muốn chạy ra kéo anh vào, nhưng anh chỉ kịp quát: ‘Đi đi, đừng để công sức tụi anh uổng’. Tôi khóc nhưng không dám quay đầu” – bà nghẹn lời.
Một đời nhớ lại những điều đã qua
Giờ đây, ở tuổi gần 75, bà Nguyệt vẫn giữ được sự minh mẫn. Mỗi khi có đoàn học sinh, đoàn viên đến thăm, bà thường mang chiếc túi vải cũ ra, nhẹ nhàng đặt lên bàn như một chứng tích của thời hoa lửa.
“Tụi con đừng nghĩ tụi cô giỏi. Hồi đó ai cũng vậy, ai cũng tin rằng đất nước sẽ đổi đời. Tin đến mức không sợ chết.”
Bà cười hiền, ánh mắt xa xăm: “Ngày giải phóng, tôi đứng giữa đường Nguyễn Thị Minh Khai, nhìn đoàn quân tiến vào. Lúc đó tôi chỉ nghĩ: tụi mình sống rồi.”
