BÀ MẸ ANH HÙNG BÊN SÔNG VĂN ÚC

Hùng Thắng - tên gọi thân thương, mảnh đất anh hùng bên dòng sông Văn

Úc lịch sử đã có biết bao bà mẹ tần tảo nuôi con, theo cách mạng, đóng góp xương

máu để giành độc lập, tự do cho Tổ quốc. Mẹ Vũ Thị Vói (Với) là một tấm gương

tiêu biểu cho đức tính tốt đẹp ấy của những mẹ ở Hùng Thắng.

Xây dựng gia đình, mẹ sinh được bảy người con, năm trai, hai gái. Người

con lớn của mẹ tên là Phạm Thị Với nên dân làng gọi mẹ là “bà Với”. Không may,

người chồng của mẹ, ông Phạm Văn Lễ đã từ giã cõi đời vào năm 1945. Một mình

mẹ tần tảo nuôi 7 con thơ dại. Ngoài việc đồng áng, ở nơi cửa sông, đầu sóng, mẹ

thêm nghề “đi rỗi”, mua tôm cá về chợ bán. Ruộng đồng và sông nước quê nhà

dường như cảm thông với nỗi nhọc nhằn của Mẹ, “rút ruột” nuôi con, vì thế các

con mẹ cũng mau khôn lớn.

Năm 1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, nhân dân Hùng Thắng nghe theo

lời kêu gọi của Bác Hồ nhất tề đứng lên chiến đấu chống xâm lược. Dưới sự lãnh

đạo của Đảng, nhân dân, du kích Hùng Thắng chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng đánh

địch khi chúng càn vào làng. Người dân Hùng Thắng không thể nào quên ngày 24-

2-1948, địch càn quét, khủng bố. Làng xóm chìm trong lửa đạn. Địch bắn chết 80

người, hầu hết là dân thường và đốt cháy 472 nóc nhà…

Căm thù giặc Pháp tàn ác, các con mẹ lần lượt xung phong vào bộ đội, du

kích. Người con cả, Phạm Văn Ánh là du kích xã, bị thương trong chiến đấu. Cuối

năm 1949, anh Phạm Văn Tèo xin mẹ vào du kích, tham gia đánh địch nhiều trận.

Anh đã hy sinh trong chống càn ở làng Chử Khê, năm 1950. Cũng năm đó, anh

Phạm Quốc Doanh, con thứ 5 của mẹ xung phong đi bộ đội. tại trận đánh ở chùa

Non Nước (Ninh Bình), anh đã bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu, được cấp

trên khen thưởng. Tiếp bước anh, năm 1952 em trai Phạm Đình Nguyên xung

phong vào bộ đội chủ lực. Trong trận chống càn ở làng Mè (Quỳnh Côi, Thái

Bình) với thành tích đặc biệt xuất sắc, Phạm Đình Nguyên được kết nạp Đảng tại

trận. Anh còn được bầu là chiến sĩ thi đua giết giặc toàn quốc, đi dự Đại hội gặp

Bác Hồ và được Bác tặng huy hiệu của Người. Ngay sau đó, anh chuyển về Tiên

Lãng, chiến đấu bảo vệ quê hương. Trong những ngày phá trận càn Cờlốt, ngày 7-

9-1953, Phạm Đình Nguyên đã anh dũng hy sinh khi cùng đồng đội chiến đấu giữ

đất Tiên Minh.

Xót đau lòng mẹ, không chỉ một con trai hy sinh trong đợt phá càn Cờlốt,

con gái út của mẹ, chị Phạm Thị Xim đã ngã xuống khi vừa tròn 20 tuổi. Nhắc đến

Phạm Thị Xim, người dân Hùng Thắng rất đỗi tự hào. Vào đội du kích từ năm

1950, chị nhận nhiệm vụ làm giao thông liên lạc, chuyển tin tức, mệnh lệnh tới cácđơn vị. Là chiến sĩ nhanh nhẹn, mưu trí, chị được cấp trên tín nhiệm, đồng đội tin

yêu. Nhiều lần chị vượt qua làn đạn địch, đưa tin tức kịp thời.

Những người con dâu của mẹ Với kể câu chuyện tình thật cảm động: “Anh

T, người làng Chử Khê, yêu chị Xim tha thiết. Chị cũng yêu anh, nhưng giao hẹn

“Anh vào bộ đội thì em mới nhận lời yêu anh, để cả hai chúng mình thi đua giết

giặc lập công”. Anh T đi bộ đội. Hai người hẹn ước sau ngày chiến thắng sẽ tổ

chức lễ cưới đời sống mới.

Sáng ngày 2-9-1953, chống trận càn Cờlốt diễn ra quyết liệt. Từ nhiều phía,

địch tiến công vào làng Chử Khê. Du kích rút xuống hầm chờ thời cơ xông lên diệt

địch. Chị Xim cùng hai nữ du kích rút xuống hầm. Địch vào làng xục xạo đã phát

hiện hầm bí mật. Chúng gọi du kích đầu hàng. Biết rằng khó thoát, ba chị bàn nhau

đội nắp hầm, quyết chiến. Nắp hầm bật ra, ba nữ du kích xông lên tung lựu đạn về

phía kẻ thù. Mấy tên giặc tan xác nhưng chị Xim đã hy sinh oanh liệt. Chỉ trong

chống càn chiến dịch Cờlốt hai con Nguyên và Xim của mẹ đã hy sinh vì quê

hương yêu dấu. Đồng đội, đồng bào vô cùng tiếc thương, cảm phục.

Như vậy, trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược, mẹ có 3 người con

liệt sĩ, 2 người con thương binh. Với sự đóng góp lớn lao ấy, năm 1958, mẹ Vũ Thị

Vói được Đảng và Nhà nước tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất.

Nhưng sự cống hiến của mẹ chưa dừng lại đó. Năm 1965, đế quốc Mỹ dùng

không quân và hải quân bắn phá miền Bắc, anh thương binh Phạm Quốc Doanh,

mặc dù trong diện được miễn, nhưng vẫn xung phong tái ngũ với quyết tâm

“không thể ngồi yên khi hằng ngày, hằng giờ quân thù ném bom giết hại đồng bào

ta”. Trong một trận chiến đấu với máy bay địch ở Quảng Bình, anh lại bị thương.

Đồng đội đưa anh về tuyến sau điều trị. Khi lành vết thương, anh nằng nặc xin đi

chiến đấu ở chiến trường miền Nam, với nguyện vọng góp phần giải phóng miền

Nam, thống nhất đất nước. Lần ra đi này không trở về nữa. Trong chiến dịch

đường 9 - Nam Lào anh đã hy sinh anh dũng.

Năm 1985, mẹ Vũ Thị Vói được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân

chương Độc lập hạng nhì. Do tuổi cao, sức yếu lại thường thương nhớ các con, mẹ

Vói mất năm 1988, hưởng thọ 85 tuổi. Tổ quốc không quên công lao to lớn của

mẹ. Năm 1994 Đảng và Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh

hùng”.

Sau khi thắp nén nhang, kính cẩn tưởng nhớ mẹ, chúng tôi tới nghĩa trang

liệt sĩ. Bên hàng bia mộ phía trái có ba ngôi mộ của 3 anh em nằm kề nhau: Phạm

Đình Nguyên, Phạm Văn Tèo và chị Phạm Thị Xim - những người con thân yêu

của mẹ Vói.

Chiều xuân mát mẻ, lúa xuân xanh mướt. Phía bên kia đường, trong ngôi

trường học cao tầng khang trang vang tiếng học bài của trẻ thơ. Quê hương Hùng

Thắng hôm nay đang đổi mới từng ngày.