BÀ MẸ ANH HÙNG TRÊN ĐỈNH KA LĂNG

Nếu có dịp ngược ngàn lên với đất biên cương, muốn nghe những câu chuyện thời hoa lửa khốc liệt mà tự hào, tôi sẽ kể cho bạn nghe về mẹ Lý Khờ Pớ – người mẹ anh hùng của bản Lò Ma, xã Ka Lăng chúng tôi. Người Hà Nhì ở đỉnh núi mù sương này quanh năm bầu bạn với mây trời và đầu nguồn con nước sông Đà. Cái bụng của người dân bản tôi thẳng như cây tre rừng, và cái gan thì to như hòn đá tảng, cả đời chỉ biết cúi đầu bái lạy tổ tiên chứ chưa bao giờ chịu khuất phục trước kẻ thù.

Mẹ Pớ sinh năm 1921. Ngày xưa, đời mẹ cũng như bao người phụ nữ Hà Nhì khác trên đỉnh Ka Lăng này, khổ cực trăm bề, quanh năm phải đi đào củ mài, củ nâu ăn đắp đổi qua ngày. Mẹ sinh được hai người con, nhưng cái đói cái rét ác nghiệt đã bắt mất một người, chỉ còn lại nuôi được mỗi anh Lý Hờ Po. Nuôi được đứa con trai khỏe mạnh, chịu thương chịu khó lại được đi học con chữ của Đảng, mẹ mừng cái bụng lắm. Khổ mấy mẹ cũng chắt chiu từng bắp ngô non, gói cơm nếp vào lá chuối cho anh mang đến lớp. Nhờ biết cái chữ, anh Po hiểu được đất nước mình còn chiến tranh lầm than, một nửa đồng bào miền xuôi còn chịu cảnh bom đạn. Thế là tháng 12 năm 1967, anh tạm gác lại tình yêu với cô gái Hà Pứ cùng bản, viết đơn xin đi bộ đội để lên đường đánh giặc.

Dạo ấy, có kẻ xấu lẻn vào bản rỉ tai bảo người Hà Nhì ở đây có suối trong rừng tốt rồi, đi bộ đội làm gì xứ lạ. Nhưng mẹ Pớ không nghe theo đâu. Mẹ bảo cán bộ cụ Hồ nói lời đĩnh đạc, làm việc thẳng ngay, phải đi đuổi hết kẻ thù thì bản làng mới thật sự bình yên. Mẹ tự tay gói ghém hành trang cho đứa con trai duy nhất, rồi còn đi gõ cửa từng nhà vận động bà con không nghe lời xấu, phải cho con em đi tòng quân cứu nước. Thấy mẹ Pớ có mỗi một mụn con mà còn dám cho đi cầm súng, dân bản nể cái bụng và nghe theo mẹ. Thế là năm ấy, nhà nào có con trai trong độ tuổi đều xung phong lên đường.

Đến năm 1971, hung tin bay về bản, anh Po đã hy sinh anh dũng ở mặt trận phía Tây bên nước bạn Lào. Lúc cán bộ mang giấy báo tử đến, mẹ hỏi xác con đang nằm ở đâu, chẳng ai trả lời được vì chiến trường xa xôi và ác liệt quá. Lòng mẹ đau như dao cắt, nước mắt chảy ngược vào trong, nhưng mẹ không khóc than thành tiếng để dân bản phải nao núng tinh thần. Mẹ tự lau nước mắt, gượng dậy bảo mọi người: “Nó chẳng cô đơn đâu, vì xung quanh còn có đồng đội”. Rồi mẹ chặt một cành cây xanh cắm trước cửa nhà để báo tang theo tục lệ, nhưng cái bụng mẹ là muốn nhắn nhủ bà con đừng buồn nỗi buồn của mẹ, những nhà có con đang cầm súng ngoài mặt trận cứ vững tâm mà chiến đấu.

Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi ngoai thì đến năm 1979, chồng mẹ cũng đột ngột qua đời. Chỉ chưa đầy mười năm, mẹ mất đi hai người thân yêu nhất. Từ bấy, mẹ sống lặng lẽ hiu quắt trong căn nhà lá nơi rìa bản Lò Ma. Nhưng tình thương của mẹ thì chẳng bao giờ tắt, mỗi bữa cơm mẹ đều xới thừa ra hai chiếc bát, đặt nghiêm ngắn trên mâm như lúc nào cũng chờ chồng, chờ con bước qua cánh cửa để về ăn cùng.

Sau này, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng và được người cháu ruột đón xuống thị trấn chăm sóc chu đáo trong căn nhà tình nghĩa. Năm 2014, mẹ khuất bóng ở tuổi 93. Đến tận bây giờ, anh Po vẫn chưa tìm thấy mộ, kỷ vật của anh cũng bị một trận cháy nhà thiêu rụi, chẳng còn lại lấy một tấm ảnh để thờ. Nhưng với người dân Ka Lăng chúng tôi, câu chuyện về mẹ Lý Khờ Pớ giống như rễ cây thông bám sâu vào vách đá núi, mãi là ngọn lửa ấm áp soi sáng cho con cháu người Hà Nhì nơi biên cương này vững vàng giữ đất biên cương.