Bà mẹ Việt Nam anh hùng (20)

Trong dòng chảy dữ dội mà hào hùng của cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, có những người mẹ âm thầm dâng hiến tất cả, để tên tuổi của mình dù không vang dội trên chiến trường nhưng lại tỏa sáng mãi trong lòng Tổ quốc. Mẹ Nguyễn Thị Truống – sinh năm 1887, mất năm 1957 tại xã Triệu An, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị – chính là một người mẹ như thế: bình dị giữa đời thường nhưng phi thường trong đức hy sinh, lặng thầm mà hiên ngang trong khí phách người phụ nữ Việt Nam.

Sinh ra từ cuối thế kỷ XIX, Mẹ chứng kiến gần như toàn bộ những biến động đau thương nhất của quê hương và đất nước. Từ ngày nước mất nhà tan, đến khi ngọn lửa cách mạng âm ỉ bùng lên, rồi lan tỏa mạnh mẽ khắp các làng quê Quảng Trị. Mẹ Nguyễn Thị Truống không chỉ là người mẹ tảo tần chăm lo cho gia đình, mà còn là điểm tựa tinh thần cho con cháu trong những năm tháng nhân dân Triệu An đứng lên chống giặc ngoại xâm.

Tinh thần yêu nước ấy được Mẹ truyền lại cho hai người con trai – những thanh niên của vùng đất Triệu Phong kiên trung, trưởng thành giữa phong trào du kích đầy quả cảm. Họ không chờ đến khi đất nước độc lập mới hiểu thế nào là trách nhiệm, mà đã sớm mang trong tim lời thề “vì nước quên thân”. Rồi họ khoác lên mình chiếc áo du kích, tham gia vào những trận đánh thầm lặng mà gian khổ, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau một nhịp thở.

Liệt sĩ Nguyễn Xuân Diệu, người con cả của Mẹ, là đội viên du kích dũng cảm. Trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ làng xóm, anh đã anh dũng hy sinh ngày 24/2/1947, để lại tuổi xuân trên mảnh đất quê hương còn đầy khói lửa. Chỉ chưa đầy một tháng sau, sự đau thương ấy lại đến lần nữa. Người con thứ, liệt sĩ Nguyễn Xuân Sừng, cũng là đội viên du kích, đã ngã xuống trong một trận đánh khác vào ngày 18/3/1947. Hai lần tiễn con, hai lần nhìn phần máu thịt của mình nằm lại giữa buổi đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân đầy gian nan, trái tim Mẹ dường như muốn vỡ ra vì đau đớn.

Nhưng như những Bà mẹ Việt Nam đi trước, nỗi đau của Mẹ không hóa thành oán hờn hay tuyệt vọng. Ngược lại, nó trở thành sự kiên định. Trở thành niềm tin vào con đường mà các con đã chọn. Trở thành sức mạnh để tiếp tục sống, tiếp tục giữ gìn mái ấm, tiếp tục làm hậu phương vững chắc cho phong trào địa phương lúc mà chiến tranh còn đầy rẫy khó khăn. Chính khí chất ấy đã khiến những người như Mẹ trở thành điểm tựa tinh thần cho cả một thế hệ chiến sĩ quê hương.

Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Truống là hình ảnh kết tinh của đức hy sinh, lòng yêu nước, phẩm chất kiên trung và nghị lực phi thường của người phụ nữ Việt Nam. Mẹ đã dâng cho Tổ quốc hai người con ưu tú, để họ nằm xuống cho nền độc lập đang hình thành, khi đất nước còn ở những ngày gian khó nhất của cuộc kháng chiến.

Nhằm ghi nhận những cống hiến cao cả ấy, ngày 18/2/2019, Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 240/KT/CTN. Danh hiệu này không chỉ là sự tôn vinh cho riêng Mẹ, mà còn là lời tri ân bất tận với sự hy sinh của hai liệt sĩ trong gia đình – những người con đã ngã xuống ở những năm đầu tiên, đầy thử thách, của cuộc kháng chiến trường kỳ.

Tên tuổi của Mẹ Nguyễn Thị Truống, cùng sự hy sinh của hai liệt sĩ Nguyễn Xuân Diệu và Nguyễn Xuân Sừng, sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử hào hùng của quê hương Triệu An và của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời Mẹ là ngọn lửa bất diệt thắp sáng tinh thần yêu nước, nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt, bằng cả cuộc đời của những người mẹ như Mẹ Nguyễn Thị Truống.