Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Thị Thêm (má Ba Bé).
Má sinh năm 1924 tại Gò Quao, Kiên Giang. Cũng như bao người mẹ Nam Bộ khác, má gánh trên vai nỗi đau mất mát khi cả chồng và hai con đều lần lượt hy sinh. Nhưng thay vì chỉ ngồi khóc, má biến đau thương thành những chuyến ghe chở đầy vũ khí.
Ba lần bị địch bắt là ba lần má đối mặt với địa ngục trần gian. Chúng dùng kim châm vào 10 đầu ngón tay má rồi chạy điện, tra tấn dã man đến mức mười đầu ngón tay thối hết móng. Thế nhưng, quân thù đã phải thất bại trước một người đàn bà gầy gò: Tuyệt đối không một khẩu súng, một viên đạn nào rơi vào tay giặc từ chuyến ghe của má.
Sau khi ra tù, với đôi bàn tay tật nguyền vì đòn tra tấn, má vẫn tiếp tục ra sông. Đêm đêm, giữa mênh mông sông nước Cái Lớn, ánh đèn của má không phải để soi cá, mà là ám hiệu tử thần cho bộ đội đặc công đặt trái nổ.
Kinh ngạc hơn cả, má Ba Bé – một người phụ nữ không biết chữ – lại tự tay điều khiển súng pháo, tính toán tọa độ để đánh tàu giặc. Với sự mưu trí và dũng cảm xuất thần, má đã trực tiếp:
- Đánh chìm 12 tàu chiến của địch.
- Tiêu diệt hàng trăm tên giặc ngay trên dòng sông quê hương.
Chiến công của má lừng lẫy đến mức người ta gọi má là "Nữ kiện tướng đánh tàu trên sông Cái Lớn".
Sự hy sinh và công lao của má Bùi Thị Thêm lớn đến mức Đảng bộ và nhân dân Kiên Giang đã quyết định lấy tên má để đặt tên cho ấp ngay khi má vẫn còn đang sống. Đây là một vinh dự hiếm hoi, minh chứng cho lòng biết ơn sâu sắc của quê hương dành cho người mẹ anh hùng.
Má không chỉ sinh ra những liệt sĩ, mà chính má là một chiến sĩ cảm tử. Má đã viết nên những trang sử vàng của đất Kiên Giang bằng chính đôi bàn tay không còn móng của mình.
