Mẹ Việt Nam Anh hùng

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Bùi Thị Thêm – Người mẹ hai lần được Tổ quốc ghi công

Ngô Thị Minh Anh

An Giang14/08/2026phường Hòa Bình (phường Hòa Bình)16 lượt xem0 lượt chia sẻ

ùi Thị Thêm, còn có bí danh Ba Bé, sinh năm 1924 tại huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang. Bà xuất thân từ một gia đình nông dân ở vùng sông nước Nam Bộ. Đây là nơi có hệ thống sông ngòi và kênh rạch dày đặc, đời sống người dân gắn liền với việc làm ruộng, đi ghe và khai thác những vùng đất ven sông.

Tuổi trẻ của Bùi Thị Thêm diễn ra trong một giai đoạn đất nước có nhiều biến động. Thực dân Pháp từng bước mở rộng quyền kiểm soát, trong khi phong trào yêu nước phát triển tại nhiều địa phương.

Khi cuộc kháng chiến chống Pháp diễn ra, Bùi Thị Thêm tham gia hoạt động cách mạng.

Ban đầu, những công việc của bà chủ yếu gắn với hậu cần và vận chuyển.

Trong điều kiện chiến tranh, việc đưa lương thực, thuốc men và các vật dụng cần thiết đến nơi lực lượng cách mạng hoạt động là nhiệm vụ rất quan trọng.

Vùng sông nước Nam Bộ có một đặc điểm riêng.

Ghe thuyền là phương tiện giao thông quen thuộc của người dân, vì vậy việc vận chuyển bằng đường thủy trở thành một phần quan trọng trong hoạt động kháng chiến.

Bùi Thị Thêm được giao nhiệm vụ vận chuyển bằng ghe.

Nhìn bên ngoài, những chuyến ghe của bà có thể giống như hoạt động đi lại bình thường của người dân.

Nhưng phía sau đó là nhiệm vụ phục vụ cách mạng.

Công việc ấy đòi hỏi sự cẩn thận và khả năng giữ bí mật.

Một chuyến hàng nếu bị phát hiện có thể gây nguy hiểm cho nhiều người.

Trong quá trình hoạt động, Bùi Thị Thêm đã nhiều lần bị đối phương bắt giữ.

Theo tư liệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, bà từng ba lần bị bắt, nhưng các chuyến vận chuyển vẫn không để hàng hóa và nhiệm vụ rơi vào tay đối phương.

Những lần bị bắt là thử thách rất lớn.

Nhưng sau khi được trả tự do, bà không từ bỏ hoạt động.

Bùi Thị Thêm tiếp tục trở lại với công việc của mình.

Điều đó cho thấy sự kiên trì rất lớn của một người phụ nữ trong thời kỳ chiến tranh.

Bà không phải một quân nhân chuyên nghiệp.

Bà là một người phụ nữ nông dân trưởng thành từ chính vùng đất mình sinh sống.

Nhưng qua nhiều năm hoạt động, bà ngày càng có kinh nghiệm.

Bà hiểu rõ những con sông, những bến nước và cách di chuyển của người dân địa phương.

Những hiểu biết ấy trở thành một lợi thế quan trọng.

Đối với một người hoạt động trên sông nước, việc hiểu dòng chảy và địa hình có thể giúp việc đi lại thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, bà còn hiểu cách hòa mình vào đời sống của người dân để tránh gây chú ý.

Nhờ vậy, bà có thể tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ được giao.

Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, cuộc đấu tranh tại miền Nam tiếp tục trong một hoàn cảnh mới.

Bùi Thị Thêm tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng.

Lúc này, công việc của bà không chỉ là vận chuyển.

Bà còn tham gia hỗ trợ lực lượng hoạt động trên sông Cái Lớn.

Đây là một khu vực có hệ thống sông nước rộng lớn tại miền Tây Nam Bộ.

Trong chiến tranh, những tuyến sông có ý nghĩa quan trọng về giao thông và quân sự.

Lực lượng hoạt động trên sông cần sự hỗ trợ từ những người dân địa phương hiểu rõ địa hình.

Bùi Thị Thêm đã sử dụng chính những kinh nghiệm của mình để phục vụ nhiệm vụ.

Theo tư liệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, vào ban đêm bà từng chong đèn trên sông làm tín hiệu hỗ trợ lực lượng đặc công hoạt động. Những hoạt động đó góp phần vào các trận đánh trên tuyến sông Cái Lớn.

Đây là một công việc tưởng như rất đơn giản.

Một ánh đèn trên sông có thể chỉ là hình ảnh bình thường đối với người dân.

Nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, nó có thể mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người đang làm nhiệm vụ.

Bùi Thị Thêm phải biết thời điểm và cách thức thực hiện nhiệm vụ mà không để đối phương phát hiện.

Điều đó đòi hỏi sự bình tĩnh và chính xác.

Bà dần trở thành một nhân vật được biết đến trong lực lượng hoạt động tại khu vực.

Tên tuổi của bà gắn với những chiến công trên sông Cái Lớn.

Bà được đồng đội và nhân dân gọi là “Nữ kiện tướng đánh tàu trên sông Cái Lớn”.

Biệt danh ấy phản ánh vai trò đặc biệt của bà trong những hoạt động chiến đấu trên đường thủy.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào biệt danh, chúng ta có thể bỏ qua một phần quan trọng hơn trong cuộc đời Bùi Thị Thêm.

Đó là nhiều năm bà làm công tác hậu phương và hỗ trợ lực lượng cách mạng.

Một chiến thắng trên chiến trường không chỉ phụ thuộc vào người trực tiếp chiến đấu.

Phía sau họ cần có người vận chuyển.

Cần có người cung cấp thông tin.

Cần có người chuẩn bị lương thực.

Cần có người bảo vệ cơ sở.

Và cần có những người sẵn sàng làm những công việc nguy hiểm nhưng ít được nhìn thấy.

Bùi Thị Thêm đã đảm nhận nhiều công việc như vậy.

Câu chuyện của bà cũng cho thấy vai trò của phụ nữ trong các cuộc kháng chiến.

Phụ nữ không chỉ ở nhà chăm sóc gia đình.

Họ tham gia vận chuyển, liên lạc, xây dựng cơ sở và nhiều hoạt động phục vụ chiến đấu.

Một số người còn trực tiếp tham gia chiến đấu.

Bùi Thị Thêm là một trường hợp tiêu biểu của phụ nữ vùng Tây Nam Bộ.

Bà vừa làm công việc hậu cần, vừa thực hiện những nhiệm vụ liên quan đến lực lượng chiến đấu.

Đặc biệt, việc ba lần bị bắt nhưng vẫn tiếp tục hoạt động cho thấy sự kiên định đáng chú ý của bà.

Cuộc đời Bùi Thị Thêm cũng gắn với những mất mát riêng.

Bà có chồng và hai người con hy sinh trong chiến tranh.

Sau những mất mát ấy, bà vẫn tiếp tục sống và cống hiến cho quê hương.

Đây là một phần khiến câu chuyện về bà trở nên đặc biệt.

Chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ của những người trực tiếp cầm súng.

Nó còn để lại những người mẹ, người vợ phải sống với sự mất mát rất lớn.

Bùi Thị Thêm vừa là một chiến sĩ vừa là một người mẹ.

Những mất mát trong gia đình trở thành một phần không thể tách rời khỏi cuộc đời bà.

Sau chiến tranh, bà được Nhà nước ghi nhận bằng nhiều danh hiệu và phần thưởng.

Bùi Thị Thêm vừa được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, vừa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Điều này cho thấy đóng góp của bà được nhìn nhận ở nhiều khía cạnh.

Bà là một người trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng.

Đồng thời, bà cũng là người mẹ có chồng và con hy sinh.

Cuộc đời bà vì thế phản ánh cả hai mặt của chiến tranh: sự cống hiến và những mất mát.

Tên tuổi Bùi Thị Thêm được nhân dân địa phương ghi nhớ.

Đặc biệt, quê hương bà từng đặt tên Ba Bé cho một ấp để tưởng nhớ bà khi bà còn sống.

Đây là một hình thức ghi nhớ khá đặc biệt.

Một nhân vật lịch sử không chỉ được nhắc trong sách mà còn được gắn với chính vùng đất nơi mình sinh ra và hoạt động.

Đối với người dân địa phương, tên Ba Bé trở thành một phần của ký ức cộng đồng.

Câu chuyện của bà cũng cho thấy giá trị của sự hiểu biết địa phương.

Người dân vùng sông nước có những kỹ năng mà người từ nơi khác đến khó có thể có ngay.

Họ biết cách đi ghe.

Họ hiểu dòng sông.

Họ biết những bến nước và con rạch.

Trong thời chiến, những hiểu biết tưởng như bình thường ấy có thể trở thành lợi thế quan trọng.

Bùi Thị Thêm đã sử dụng vốn hiểu biết đó để phục vụ những người đang chiến đấu.

Nhưng điều đáng nhớ hơn cả là tinh thần trách nhiệm của bà.

Ngay cả khi bị bắt, bà vẫn không từ bỏ.

Ngay cả khi mất mát gia đình, bà vẫn tiếp tục.

Ngay cả khi công việc nguy hiểm, bà vẫn hoàn thành nhiệm vụ.

Đó là lý do hình ảnh Bùi Thị Thêm được lưu giữ lâu dài trong lịch sử địa phương.

Đối với thế hệ trẻ ngày nay, câu chuyện của bà mang một ý nghĩa khác.

Chúng ta không cần phải trải qua những hoàn cảnh giống bà để hiểu giá trị của lòng trách nhiệm.

Điều đáng học hỏi là tinh thần sẵn sàng giúp đỡ người khác, biết bảo vệ những người xung quanh và không dễ dàng từ bỏ khi gặp khó khăn.

Bùi Thị Thêm đã sống trong một thời kỳ mà lựa chọn của con người đôi khi bị chiến tranh quyết định.

Bà mất chồng, mất con và trải qua nhiều năm hoạt động gian khổ.

Nhưng bà vẫn tiếp tục sống và đóng góp.

Đó là một nghị lực rất lớn.

Ngày nay, những con sông ở Kiên Giang vẫn tiếp tục phục vụ cuộc sống bình thường của người dân.

Những tuyến sông từng gắn với chiến tranh giờ đây trở thành nơi đi lại, sản xuất và phát triển kinh tế.

Sự thay đổi đó nhắc chúng ta về giá trị của hòa bình.

Bùi Thị Thêm đã dành phần lớn cuộc đời của mình cho một thời kỳ mà sự bình yên còn rất xa.

Nhưng những người trẻ ngày nay có thể sống trong một hoàn cảnh khác.

Chúng ta có thể học tập, làm việc và theo đuổi tương lai mà không phải đối mặt với những nguy hiểm mà thế hệ trước từng trải qua.

Vì vậy, câu chuyện của Bùi Thị Thêm không chỉ là câu chuyện về một nữ anh hùng.

Đó còn là câu chuyện về một người mẹ, một người vợ và một người phụ nữ Nam Bộ đã trải qua rất nhiều mất mát nhưng vẫn kiên cường sống và cống hiến.

Bùi Thị Thêm – “Ba Bé”, “Nữ kiện tướng đánh tàu trên sông Cái Lớn” – là một trong những nữ anh hùng đặc biệt của vùng Tây Nam Bộ. Cuộc đời bà cho thấy sức mạnh của người phụ nữ không chỉ nằm ở chiến đấu, mà còn ở sự bền bỉ, khả năng chịu đựng mất mát và tinh thần luôn hướng về cộng đồng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn