BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG ĐẶNG THỊ XƠ
Có hai người con là liệt sĩ: Nguyễn Lên, hy sinh tháng 7/1972 và Nguyễn Tịnh, hy sinh ngày 05/11/1973
Mẹ Đặng Thị Xơ sinh năm 1911, tại thôn Đại Mỹ, xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi - vùng quê giàu truyền thống cách mạng, một địa danh nổi tiếng với trận Ba Gia - trận đánh khai tử chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ - ngụy diễn ra từ ngày 29 đến 31/5/1965 tại thị trấn Ba Gia, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi.
Khi lớn lên, Mẹ lập gia đình cùng ông Nguyễn Tôn (sinh năm 1925) - một cán bộ người cùng quê, làm liên lạc cho cách mạng tại xã Tịnh Thọ và có bốn người con (hai con trai, hai con gái). Trong đó, một người con đã mất khi còn nhỏ; hai người con hy sinh trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ.
Anh Nguyễn Lên (sinh năm 1952) là con trai đầu của Mẹ. Ngay khi trưởng thành, anh đã tham gia kháng chiến và là đội viên Đội du kích xã Tịnh Thọ. Vào một buổi chiều tháng 7/1972, khi nhân dân đang hăng say sản xuất trên đồng ruộng, địch bất ngờ đổ bộ vào thôn Đại Mỹ càn quét. Anh cùng với các anh em trong Đội du kích được giao nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ dân làng. Khi đang thực hiện nhiệm vụ gài mìn ở đầu thôn để ngăn địch tiến quân vào làng thì một cánh quân Mỹ tiến vào, anh đã kiên cường chiến đấu và anh dũng hy sinh.
Người con trai thứ hai là Nguyễn Tịnh (sinh năm 1954). Anh cũng tham gia Đội du kích xã Tịnh Thọ cùng với anh trai của mình. Ngày 05/11/1973, anh được Xã đội phân công trụ bám tại địa bàn, đưa Đội công tác binh vận của huyện vào làm nhiệm vụ kêu gọi binh sĩ địch đóng tại Kim Soa. Khi đang làm nhiệm vụ chuẩn bị vị trí đặt loa kêu gọi để Đội binh vận làm nhiệm vụ thì bị địch phát hiện và nổ súng tấn công. Anh đã chống trả quyết liệt và anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng quê hương khi mới 19 tuổi. \
Năm 1962, trong điều kiện chiến tranh khắc nghiệt, Mẹ lâm bệnh và qua đời. Một năm sau, chồng Mẹ cũng qua đời vì tai nạn chiến tranh. Gia đình Mẹ chỉ còn lại duy nhất người con gái út là chị Nguyễn Thị Phong (sinh năm 1958) sống nhờ cậy sự đùm bọc của bà con xóm giềng. Năm 1976, chị Nguyễn Thị Phong tham gia đoàn di dân kinh tế mới lên định cư tại xã Sa Bình, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum cho đến nay. Hiện chị Phong là người thờ phụng cha mẹ và các anh trai là liệt sĩ Nguyễn Lên và Nguyễn Tịnh.
Cuộc đời của Mẹ Đặng Thị Xơ là những năm tháng sống trong cảnh chiến tranh ác liệt. Vì tình yêu nước, căm thù giặc, Mẹ đã động viên các con mình chiến đấu và hiến dâng cuộc đời vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ghi nhận những mất mát, hy sinh to lớn của Mẹ, ngày 23/12/2015, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đối với Mẹ Đặng Thị Xơ.


