Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Môn và những giọt nước mắt chưa kịp khô thời chống Pháp
Gắn bó với miền quê Mỹ Tường (Nhơn Hải, Ninh Hải), cuộc đời Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Môn (sinh năm 1910) là một bản trường ca bi tráng, thấm đẫm máu và nước mắt dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Động viên các con tham gia kháng chiến, trái tim người mẹ đã hai lần rỉ máu khi hai người con trai (Nguyễn Thơ và Nguyễn Lâm) liên tiếp anh dũng ngã xuống chỉ trong vòng chưa đầy một năm. Sự tàn khốc của chiến tranh lên đến đỉnh điểm vào năm 1952, khi bọn Pháp điên cuồng trả thù, nhẫn tâm sát hại cả Mẹ cùng một người con gái và một đứa cháu. Khép lại cuộc đời đầy đau thương dưới họng súng quân thù, Mẹ vĩnh viễn đi xa và không hề hay biết rằng 18 năm sau, người con trai thứ ba của Mẹ (anh Nguyễn Dưới) cũng sẽ tiếp bước các anh, mãi mãi nằm lại chiến trường vì khát vọng độc lập, tự do của dân tộc.
BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG LÊ THỊ MÔN
Sinh năm: 1910 Quê quán: Mỹ Tường, Nhơn Hải, Ninh Hải
Có 3 con liệt sĩ:
Nguyễn Thơ
Nguyễn Lâm
Nguyễn Dưới
Mẹ là Lê Thị Môn có 3 con là liệt sĩ nhưng Mẹ chỉ có 2 lần nếm nỗi đau mất con; người con hy sinh sau cùng lúc Mẹ đã không còn trên cõi đời này nữa. Câu chuyện về cuộc đời Mẹ là chuỗi dài đầy thương tâm trong thời kỳ giặc Pháp chiếm đóng.
Khi phong trào kháng chiến tràn đến quê hương Mẹ, như bao người dân yêu nước khác, Mẹ rất vui khi thấy các con mình gia nhập lực lượng du kích xã. Thế nhưng chỉ mới giữa chừng cuộc kháng chiến chống Pháp, vào tháng 7-1949, người con trai tên Nguyễn Thơ của Mẹ đã hy sinh. Bấy giờ anh Nguyễn Thơ đang là tiểu đội trưởng du kích chỉ huy một mũi đánh đồn Bà Láng. Thấy thế trận kéo dài sẽ bất lợi cho bên mình, anh liền ôm bộc phá cảm tử xông vào đồn giặc. Cái chết anh dũng của con đã làm Mẹ đau đớn tột cùng, dù tự hào nhưng Mẹ không thể nào nguôi ngoai nỗi buồn thương nhớ con. Thế mà chỉ chưa đầy một năm sau, nỗi đau tiếp theo lại đến với Mẹ khi Mẹ nhận được thêm tin – một người con nữa của Mẹ đã hy sinh. Đó là thời gian vào khoảng giữa năm 1950, anh Nguyễn Lâm bị địch phục kích bắn chết trên đường làm nhiệm vụ giao liên.
Năm 1952, lực lượng du kích xã Nhơn Hải hoạt động mạnh, trong một đợt tấn công cận chiến bằng dao, tên sĩ quan Pháp bị giết hụt chạy thoát vào đồn. Bọn Pháp tức tối, lồng lộn và điên cuồng trả đũa những gia đình có người tham gia kháng chiến. Bọn chúng bắt bớ và xử bắn nhiều gia đình, trong đó có Mẹ Môn cùng người con gái và 1 đứa cháu. Mẹ ra đi trong nỗi oán hận bọn thực dân Pháp tàn bạo và mang theo nỗi đau mất con, mất cháu. Và Mẹ đâu biết rằng, sau đó 18 năm, lại thêm 1 người con trai nữa của Mẹ hy sinh, đó là ngày 2-10-1970, anh Nguyễn Dưới, lúc ấy là huyện ủy viên, trên đường công tác bị địch phục kích và anh dũng hy sinh.
Các con Mẹ đã cống hiến cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập tự do của dân tộc, còn cuộc đời của Mẹ bọn thực dân Pháp cướp đi một cách dã man. Với sự hy sinh cao cả đó, ngày 24-4-1996, Mẹ Lê Thị Môn được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
