Bà mẹ Việt Nam Anh hùng — Liệt sĩ Nguyễn Thị Xền (1916 – 1948)
Bà mẹ Việt Nam Anh hùng — Liệt sĩ Nguyễn Thị Xền (1916 – 1948) là một trường hợp vô cùng đặc biệt trong lịch sử kháng chiến khi bản thân Mẹ vừa là Liệt sĩ, vừa có chồng và con trai anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trong số vô vàn những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên dải đất Củ Chi "Đất thép thành đồng", Mẹ Nguyễn Thị Xền (1916 – 1948) là một trường hợp đặc biệt và vô cùng cảm động. Mẹ không chỉ là người hậu phương thầm lặng dâng hiến chồng con cho Tổ quốc, mà bản thân Mẹ còn trực tiếp cầm súng, chiến đấu và hy sinh như một chiến sĩ tiên phong khi tuổi đời còn rất trẻ.
Mẹ Nguyễn Thị Xền sinh ra tại ấp Tiền, xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh, sau đó về làm dâu tại xã Tân Phú Trung. Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp năm 1945, Mẹ đã hăng hái tham gia Hội Phụ nữ cứu quốc. Với lòng yêu nước nồng nàn và bản lĩnh kiên cường, Mẹ nhiều lần trực tiếp dẫn đầu các đoàn quần đấu tranh chính trị tại dinh quận Hóc Môn. Không những thế, Mẹ còn là cơ sở tiếp tế lương thực, thực phẩm và thuốc men quan trọng cho Chi đội 12 cách mạng.
Năm 1948, một biến cố đau thương đã xảy ra. Trên đường vận chuyển lương thực và thuốc men cho chiến khu, Mẹ bị kẻ thù phục kích do có sự chỉ điểm của tay sai. Kẻ thù đã tàn nhẫn xả súng sát hại Mẹ khi Mẹ mới 32 tuổi, rồi thả xác Mẹ trôi theo dòng nước Cầu Xáng, Hóc Môn. Sự hy sinh anh dũng của Mẹ ở tuổi thanh xuân rực rỡ đã trở thành tấm gương ngời sáng, tiếp thêm ý chí chiến đấu cho toàn vùng Củ Chi.
Nối tiếp con đường cách mạng của Mẹ, chồng Mẹ — Liệt sĩ Trần Văn Mừng (Huyện ủy viên huyện Bình Tân) — đã kiên cường hoạt động và anh dũng hy sinh năm 1961. Người con trai duy nhất của Mẹ — Liệt sĩ Trần Văn Xựa — cũng noi gương cha mẹ, dấn thân vào cuộc kháng chiến chống Mỹ và ngã xuống vì độc lập của Tổ quốc. Cả gia đình ba người của Mẹ đều đã trọn đời dâng hiến máu thịt cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Với những cống hiến vô giá đó, Mẹ Nguyễn Thị Xền đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Cuộc đời Mẹ là một thiên anh hùng ca bất tử về người phụ nữ Củ Chi: trung hậu, đảm đang nhưng cũng vô cùng quật cường, mãi mãi là niềm tự hào và biểu tượng sáng ngời cho thế hệ mai sau.


