Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng :“Má Năm Mè” – người mẹ, cán bộ và nhà hoạt động xã hội
Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Bùi Thị Mè (thường gọi là má Năm Mè, 1921–2014) quê ở Vĩnh Long. Bà là nữ trí thức yêu nước, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế - Xã hội và Thương binh của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Má Năm Mè chịu nỗi đau mất ba người con trai là liệt sĩ trong chiến dịch Mậu Thân 1968
Kháng chiến ở Nam Bộ cần một hệ thống cơ sở vừa phục vụ hoạt động bí mật, vừa chăm sóc thương binh và gia đình cán bộ. Phụ nữ đảm nhiệm nhiều công việc từ giáo dục, liên lạc, vận động quần chúng đến công tác xã hội. Trong chiến tranh, những nhiệm vụ này thường được tiến hành trong điều kiện thiếu thốn và luôn đối diện nguy cơ bị phát hiện.
Mẹ Bùi Thị Mè từng là học sinh Trường Nữ trung học Gia Long. Bà tham gia hoạt động cách mạng, có thời gian mở trường tư để tạo vỏ bọc và làm nơi liên hệ. Sau đó, bà công tác tại Khu ủy Tây Nam Bộ rồi Trung ương Cục miền Nam. Khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập năm 1969, bà được phân công làm Thứ trưởng, chuyên trách công tác xã hội và thương binh. Bốn người con của bà tham gia kháng chiến; ba người hy sinh và một người bị thương.
Câu chuyện của Má Năm Mè thể hiện hai chiều của sự cống hiến: Mẹ chịu mất mát của gia đình, đồng thời trực tiếp tổ chức công tác chăm sóc con người trong chiến tranh. Khi nhận tin các con hy sinh, Mẹ vẫn tiếp tục nhiệm vụ tại chiến trường. Công việc xã hội – thương binh đòi hỏi phải nắm tình hình thương binh, gia đình liệt sĩ, phụ nữ và trẻ em, tổ chức hỗ trợ trong điều kiện nguồn lực rất hạn chế. Sau hòa bình, Mẹ tiếp tục tham gia công tác xã hội và giữ lối sống giản dị. Năm 1994, Mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
