BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG- MẸ NGUYỄN THỊ DẬU
Mẹ Nguyễn Thị Dậu sanh năm 1913 tại làng Mỹ Ngãi, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Mỹ Ngãi, Thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Khi lập gia đình, nhà chống ít ruộng, nghèo nên mẹ theo bên chổng xuống xã Ba Sao, quận Cao Lãnh lập nghiệp và tham gia kháng chiến chống Pháp. Gia đình khai hoang và được chánh quyền cách mạng cấp vài chục công ruộng, vừa làm lúa vừa đào đìa bắt cá tôm... nuôi sống gia đình và ủng hộ cách mạng. Nhà mẹ suốt 30 năm kháng chiến là cơ sở cách mạng, nuôi dưỡng và che giấu hàng trăm lượt cán bộ các cấp đến xã công tác. Chồng mẹ, ông Lê Văn Cơ (Sanh năm 1904) cùng quê quán với mẹ, tham gia cách mạng từ năm 1930, công tác tại Đảng bộ xã. Mẹ có 9 người con (5 trai, 4 gái). Tiếp nối truyển thống cách mạng của quê hương và gia đình, các con của mẹ lớn lên đều theo Đảng, tham gia công tác địa phương, thoát ly lên huyện, tỉnh, khu, miền góp phẩn kháng chiến, cứu nước. Mùa nước năm 1962 (ngày 1/10), tin dữ đầu tiên đến với gia đình mẹ: Anh Lê Văn Bình, sanh năm 1934 (con trai thứ năm), đảng viên, Phó trưởng Ban Tuyên huấn huyện Cao Lãnh bị địch bắt tù đày mới thả ra mấy tháng, hy sinh trong một trận càn của giặc, tại kinh Thầy Thuốc, xã Ba Sao. Con gái thứ bảy của mẹ, chị Lê Thị Biền, sanh năm 1939, đảng viên, cán bộ Ban Dân y tỉnh Kiến Phong, có chồng là cán bộ của Tiểu đoàn 502. Cơ quan Dân y đóng tại Ấp 4, xã Ba Sao. Ngày 16/6/1965, máy bay B.57 địch đánh bom, càn quét, chị cùng tập thể điều động thương binh xuống hẩm trú ẩn. Qua đợt bom, chị nghe tiếng đồng chí Lưu (Hồng Tâm, người cùng quê, cán bộ Đồ bản Tỉnh đội) kêu cứu vì bị sập hầm. Cứu đồng chí Lưu xong, chị bổng con chạy ra đồng, chị bị trúng bom hy sinh cùng đứa con trai hơn thôi nôi. Mẹ con chị được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Áp 3, xã Ba Sao. Nhưng “mẹ con chị” Lê Thị Biển lại bị Mỹ ném bom cướp mất hài cốt. Nỗi đau xé lòng của mẹ chưa nguôi, thì con rể của mẹ anh Lê Văn Thưởng (Tám Danh) sanh năm 1928, Huyện ủy viên/ Chánh Văn phòng Huyện ủy Cao Lãnh đi công tác vùng tranh chấp Khu 6, xã Thạnh Lợi, huyện Mỹ An; bị địch phục kích bắn hy sinh (20/5/1967). 442 Sự hy sinh mất mát của mẹ không dừng lại ở đó. Chồng mẹ, ông Lê Văn Cơ, đảng viên, cán bộ tổ chức Xã ủy xã Phương Thịnh và Lê Văn Chạnh (sanh năm 1949, thương binh, gọi ông Cơ bằng bác), Trinh sát Tiểu đoàn 502, hy sinh trong cùng một lúc (đêm 29/3/1969), do bọn lính biệt kích đồn Thống Linh đánh vào kinh Kỳ Son. Con rể thứ bảy của mẹ: Nguyễn Văn Bảy (Bảy Lé), đảng viên/ Chánh trị viên Đại đội, Tiểu đoàn 502, hy sinh tháng 5/1969 trong đợt võ trang tuyên truyển vùng tổng Định Hòa, huyện Chợ Mới, tỉnh Kiến Phong (nay thuộc tỉnh An Giang). Con trai thứ tám: Lê Văn Nhựt (sanh năm 1942), nhập ngũ 1962, đảng viên, Thượng sĩ đơn vị C22, Bộ đội chủ lực Quân khu VII, hy sinh trong trận bom B.52 của Mỹ (11/9/1969) tại Đường 10, Cao Su Bà Rịa, mất thi hài. Con dâu thứ chín: Lê Thị Bé Năm cán bộ Giao bưu tỉnh Kiến Phong, bị bom B.52 của Mỹ, hy sinh ngày 22/01/1970. Nhà ở trong vùng định bình định, tề, cảnh sát kiểm soát gắt gao, mẹ chỉ dám thờ 1 lư hương, đêm đêm mẹ thắp chung một nắm nhang để tưởng nhớ chổng con, rễ, dâu đã ngã xuống vì Tổ quốc. Mặc dầu bị địch kềm kẹp, chúng biết nhà mẹ vẫn còn nhiều người theo “Việt Cộng”, nhưng mẹ không ngán sợ, tham gia đấu tranh chánh trị, vận động binh sĩ địch. Những lần gặp con mẹ đều dặn dò: "Con ráng mà công tác, đánh giặc cho thiệt tốt để trả thù cho cha và các anh chị em của con"! Mẹ mong ngày độc lập. Nhưng bất hạnh cuối cùng lại đến với chính mẹ. Mùng 3 tết Quí Sửu (5/2/1973),
