Bà mẹ Việt Nam Anh hùng mẹ Nguyễn Thị Thứ
Trong lịch sử đấu tranh của dân tộc Việt Nam, có những hiến công được ghi lại bằng những trang sử vàng, bằng tên tuổi của các anh hùng liệt sĩ. Nhưng phía sau những chiến công ấy là bóng dáng lặng lẽ của những người mẹ - những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã hy sinh thầm lặng cho nền hòa bình hôm nay của dân tộc.

Nhắc tới các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng mẹ Nguyễn Thị Thứ đã hiến dân cho tổ quốc 9 con trai, 1 con rễ và 2 cháu ngoại. Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 mất năm 2010 sinh ra tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng) có chồng, 9 con trai và 2 cháu ngoại là người có nhiều con cháu hi sinh nhất trong cả 2 cuộc chiến tranh chống thực dân pháp và đế quốc Mỹ kéo dài gần 30 năm.
Trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, mẹ Nguyễn Thị Thứ đã động viên chồng và các con lên đường chiến đấu. Năm 1948, người con trai Lê Tự Xuyến - chiến sĩ giao liên bị Pháp bắn tại đầu làng. Nửa tháng sau, con trai Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi đang làm nhiệm vụ tải thương. Đau thương nối tiếp khi 10 ngày sau đó, Lê Tự Hàn Em ngã xuống trong một trận chiến chống càn.
Tháng 4/1954, con trai Lê Tự Lem, tròn 20 tuổi, hy sinh trong lúc chiến đấu tại huyện nhà. Trong vòng 6 năm, mẹ Thứ mất 5 người con, nỗi đau nối tiếp nỗi đau, nhưng mỗi khi con trưởng thành, mẹ lại tiếp tục động viên và tiễn con ra chiến trường.
Tháng 9/1966, Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, hai người con Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh tiếp tục ngã xuống. Năm 1974, anh Lê Tự Thịnh – Đại đội trưởng bộ đội ở huyện Duy Xuyên hy sinh trong lần chỉ huy đơn vị đánh đồn giặc. Con trai cả Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh vào 9h sáng ngày 30/4/1975 ngay trên cầu Rạch Chiếc, cửa ngõ vào Sài Gòn, chỉ vài giờ trước khi đất nước thống nhất.
Trong hai cuộc Chiến tranh chống Pháp chống Mỹ, bà Nguyễn Thị Thứ lần lượt nhận 9 giấy báo tử của các con. Mẹ Thứ không chỉ là mẹ của các liệt sĩ mà mẹ Thứ còn trực tiếp tham gia và sự nghiệm cách mạng. Tại khu vườn của nhà Mẹ Thứ có 5 hầm bí mật, nơi bà và con gái đầu Lê Thị Trị nuôi giấu nhiều cán bộ, bộ đội, du kích Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trên miệng hầm bà thả hàng chục con bò ăn cỏ ngay trong vườn. Lúc không có quân đối phương, hai mẹ con bà mở hé cửa hầm cho họ dễ thở, khi có động thì lại giả vờ đi coi bò để chỉnh sửa, ngụy trang lại miệng hầm. Hàng trăm cán bộ, bộ đội, du kích được gia đình Mẹ Thứ chở che, chăm sóc…Vợ chồng Mẹ cùng con gái đầu bám trụ xóm làng, vừa sản xuất, vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ. Hằng đêm, Mẹ để ngọn đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ, du kích đi về hoạt động.
Có lẽ, nỗi đau mất con là không gì bù đắp được, nhưng lòng yêu nước và khát vọng độc lập đã giúp mẹ vượt qua. Đối với mẹ, sự hy sinh của các con không chỉ là mất mát cá nhân mà còn là đóng góp vào sự nghiệp chung của dân tộc.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Quốc hội Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 17 tháng 12 năm 1994.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
“Lúc còn sống, mỗi khi tới kỳ giỗ chạp của các con hay ngày Tết Nguyên đán, ngày Thương binh, liệt sỹ, Mẹ thường chống gậy tìm đến bàn thờ thắp 9 ngọn nến, 9 nén hương và xếp 9 chiếc bát, 9 đôi đũa bên mâm cơm để gọi các con về với mẹ…”, trích hồi tưởng của Mẹ VNAH Lê Thị Trị - con gái đầu của mẹ Nguyễn Thị Thứ.
Cuộc đời và sự hy sinh của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ đã trở thành một di sản tinh thần vô giá, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều thế hệ người Việt Nam. Mẹ không chỉ là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần hy sinh cao cả mà còn là một minh chứng sống động cho giá trị của hòa bình, độc lập, tự do mà dân tộc Việt Nam đã phải đổi bằng xương máu để giành lấy.
Để tri ân các Bà mẹ Việt Nam anh hùng nói chung, mẹ Nguyễn Thị Thứ nói riêng đó không chỉ làm trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, mà là bổn phận của toàn xã hội. Sự tri ân ấy cần được thể hiện bằng những thứ việc làm thiết thực như: chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho các mẹ sống, giáo dục cho thế hệ trẻ về lịch sử, về lòng yêu nước; và hơn là sống xứng đáng với những hy sinh to lớn mà các mẹ đã dành trọn cho Tổ quốc.
Ngày 27/07/2009, tỉnh Quảng Nam đã khởi công xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng tại Núi Cấm, thuộc thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP Tam Kỳ - Quảng Nam lấy nguyên mẫu hình tượng của Mẹ Nguyễn Thị Thứ.



