Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Ẻm

Có những người mẹ không sống đến ngày chứng kiến sự hy sinh của con mình, nhưng chính điều đó lại khiến câu chuyện của họ trở nên sâu sắc và day dứt hơn bao giờ hết. Mẹ Ngô Thị Ẻm, sinh năm 1884 tại thị trấn Mạo Khê, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, là một người mẹ như thế.

Cả cuộc đời mẹ là những năm tháng cần cù, lam lũ nơi ruộng đồng, cùng chồng nuôi dưỡng ba người con trai khôn lớn: Ngô Văn Trình, Ngô Văn Quynh và Ngô Văn Thưởng. Với mẹ, đó là niềm tự hào, là chỗ dựa, là tất cả những gì quý giá nhất trong cuộc đời.

Nhưng năm 1945, khi đất nước vừa bước vào thời kỳ biến động lớn, mẹ lâm bệnh nặng và qua đời tại quê nhà. Mẹ ra đi khi chưa kịp chứng kiến những năm tháng kháng chiến khốc liệt phía trước – cũng chưa kịp biết rằng, những người con của mình sẽ tiếp bước con đường cách mạng.

Sau khi mẹ mất, cả ba người con trai của mẹ đã lần lượt tình nguyện nhập ngũ, tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Họ ra đi không chỉ với trách nhiệm của một người công dân, mà còn mang theo hình bóng của người mẹ – người đã nuôi dưỡng họ bằng tình yêu thương và những giá trị sống giản dị mà sâu sắc.

Năm 1946, người con cả – liệt sĩ Ngô Văn Trình – hy sinh.
Năm 1948, liệt sĩ Ngô Văn Thưởng ngã xuống.
Năm 1950, liệt sĩ Ngô Văn Quynh tiếp tục nằm lại nơi chiến trường.

Ba người con – ba lần đất nước ghi tên – ba lần mất mát không gì bù đắp.

Mẹ không còn để chứng kiến những điều ấy, nhưng chính sự ra đi sớm của mẹ lại khiến câu chuyện trở nên lặng lẽ mà bi tráng hơn. Như thể, cuộc đời mẹ đã gieo xuống một hạt giống – và những người con đã nở hoa bằng chính sự hy sinh của mình.

Ghi nhận những mất mát và cống hiến to lớn ấy, Đảng và Nhà nước đã truy tặng mẹ Huân chương Độc lập hạng Ba và danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào ngày 28/4/1997.

Mẹ Ngô Thị Ẻm không sống đến ngày được vinh danh. Nhưng điều đó không làm giảm đi giá trị của cuộc đời mẹ – ngược lại, càng khiến người ta thêm trân trọng. Bởi có những sự hy sinh không cần được chứng kiến, không cần được kể lại ngay lúc ấy, nhưng vẫn âm thầm trở thành một phần của lịch sử.

Ba người con đã nằm lại với đất nước.
Còn mẹ – dù đã đi trước – vẫn được lịch sử gọi tên như một biểu tượng của sự hy sinh lặng lẽ mà vĩnh cửu.