BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CÁI Ba lần tiễn con đi – ba lần khóc thầm lặng lẽ

1. Người mẹ của một gia đình cách mạng

Quê hương Tịnh Minh, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi là vùng đất có truyền thống yêu nước và cách mạng.

Trong những năm chiến tranh, nơi đây phải trải qua rất nhiều đau thương, mất mát. Hàng trăm người con của quê hương đã ngã xuống. Riêng xã Tịnh Minh có tới 556 liệt sĩ, 296 thương binh và 18 Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Năm 1978, Tịnh Minh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong hoàn cảnh ấy, gia đình mẹ Nguyễn Thị Cái cũng sớm trở thành một gia đình cách mạng.

Chồng mẹ là ông Lê Bình, tham gia cách mạng từ trước năm 1945, từng là bộ đội chủ lực và trực tiếp chiến đấu trong nhiều trận đánh. Năm 1952, ông bị thương trong chiến đấu.

Trở về quê với thương tật trên người, ông không lựa chọn một cuộc sống bình lặng.

Ông tiếp tục công tác tại địa phương, từng giữ cương vị Hội trưởng Hội Nông dân xã Tịnh Minh, tiếp tục tham gia các phong trào và vận động nhân dân. Ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Trong một gia đình mà cả cha và mẹ đều tham gia cách mạng, những đứa con cũng lớn lên trong tinh thần ấy.

Bảy người con lần lượt trưởng thành.

Và rồi chiến tranh gọi tên họ.

2. Lần đầu mẹ tiễn con ra trận

Người con cả của mẹ là Lê Văn Điệp.

Năm 1963, khi đất nước vẫn đang trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, anh Điệp nhập ngũ.

Đối với một người mẹ, ngày con lên đường có lẽ là một ngày rất khó quên.

Con trai ra đi với hành trang của một người lính.

Còn người mẹ ở lại với căn nhà, với những công việc thường ngày và với một nỗi chờ đợi mà chẳng ai biết bao giờ mới kết thúc.

Mẹ Cái hiểu rằng con mình có thể phải đối mặt với hiểm nguy.

Nhưng mẹ vẫn động viên con lên đường.

Ngày ấy, có những người mẹ không thể nói những lời dài.

Chỉ có thể dặn con:

“Đi đi con. Cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.”

Rồi quay mặt đi để giấu nước mắt.

Ngày 20-3-1969, trên chiến trường Tây Nguyên, trong một trận chiến đấu ác liệt với địch, anh Lê Văn Điệp – lúc đó là tiểu đội trưởng – đã hy sinh.

Người con trai đầu tiên của mẹ không trở về.

Tin báo tử trở về quê.

Và người mẹ ấy đã phải đối diện với sự thật đau đớn nhất của một người mẹ:
đứa con mình sinh ra, nuôi lớn và tiễn đi nay đã nằm lại nơi chiến trường.

Anh Điệp được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba và Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, hạng Ba.

Nhưng với một người mẹ, những tấm huân chương ấy không thể thay thế được một người con.

3. Lần thứ hai – người con gái mới 19 tuổi

Nỗi đau chưa kịp nguôi thì chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Người con thứ hai của mẹ là Lê Thị Hòa.

Năm 1967, chị Hòa nhập ngũ.

Nếu người anh lên đường khi tuổi đời còn trẻ, thì người em gái cũng lựa chọn con đường của mình.

Chị Hòa tham gia chiến đấu và được giao nhiệm vụ tiểu đội phó.

Nhưng chiến tranh không cho người ta nhiều thời gian để trưởng thành.

Ngày 8-2-1969, tại xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh, chị Lê Thị Hòa hy sinh khi mới 19 tuổi.

Mười chín tuổi.

Đó là tuổi mà ngày hôm nay, nhiều bạn trẻ mới bắt đầu bước vào giảng đường đại học, bắt đầu những ước mơ đầu tiên, bắt đầu nghĩ về tương lai của mình.

Còn chị Hòa đã nằm lại trên chính mảnh đất quê hương.

Chị cũng được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba và Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, hạng Ba.

Lần thứ hai, mẹ Cái nhận tin con hy sinh.

Một người con trai.

Một người con gái.

Hai đứa con lần lượt ra đi.

Hai lần mẹ phải nuốt nước mắt vào trong.

Nhưng mẹ vẫn không dừng lại.

4. Lần thứ ba – nỗi đau không còn có thể gọi thành lời

Sau người con cả Lê Văn Điệp và người con gái Lê Thị Hòa, một người con khác của mẹ là Lê Ngọc Tư, cán bộ quản lý Huyện đội Sơn Tịnh, cũng hy sinh trong năm 1973.

Lần thứ ba.

Một người mẹ mất thêm một người con.

Ba người con.

Ba lần mẹ phải tiễn những người con của mình về phía chiến tranh.

Ba lần hy vọng được nhìn thấy con trở về.

Ba lần cuối cùng chỉ còn lại một nén hương.

Đó là lý do câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Cái được nhắc đến bằng một câu rất ám ảnh:

“Ba lần tiễn con đi, ba lần khóc thầm lặng lẽ.”

Có những nỗi đau không cần phải kể thành lời.

Bởi chỉ cần nhìn vào bàn thờ trong một gia đình, nhìn những di ảnh của những người con không trở về, người ta cũng đủ hiểu chiến tranh đã lấy đi những gì.

5. Nhưng mẹ không gục ngã

Điều đặc biệt trong câu chuyện của mẹ Nguyễn Thị Cái là:

Mẹ không để nỗi đau biến mình thành một người chỉ biết sống trong mất mát.

Sau những lần nhận tin dữ, mẹ vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng.

Mẹ làm công tác phụ nữ.

Mẹ vận động quần chúng.

Mẹ cùng bà con bám đất, bám làng.

Mẹ tiếp tục những công việc mà mình đã làm từ trước.

Bởi có lẽ mẹ hiểu rằng, nếu những người còn sống đều gục xuống trước đau thương, thì sự hy sinh của những người đã nằm lại sẽ càng trở nên đau đớn hơn.

Vì vậy, mẹ tiếp tục sống.

Không phải vì mẹ đã quên những người con.

Mà bởi chính tình yêu dành cho những người con đã hy sinh trở thành động lực để mẹ tiếp tục bước đi.

Đó là một kiểu anh hùng rất khác.

Không có tiếng súng.

Không có chiến công được ghi trên chiến trường.

Chỉ có một người mẹ mỗi ngày cố gắng đứng dậy sau những mất mát tưởng như không thể vượt qua.

6. Ngày đất nước hòa bình

Năm 1975, đất nước thống nhất.

Đối với nhiều gia đình, đó là ngày đoàn tụ.

Nhưng với mẹ Nguyễn Thị Cái, ngày vui của đất nước cũng là ngày mẹ phải nhìn lại một sự thật:

Ba người con của mẹ sẽ không bao giờ trở về để nhìn thấy ngày hòa bình.

Mẹ có thể vui vì đất nước thống nhất.

Nhưng niềm vui ấy chắc hẳn luôn đi cùng một khoảng trống không thể lấp đầy.

Những người con đã hy sinh không thể trở lại.

Nhưng những gì họ để lại vẫn còn đó.

Trong quê hương.

Trong gia đình.

Trong ký ức của những người còn sống.

Và trong lịch sử của dân tộc.

7. Mẹ nghỉ công tác để trao lại nhiệm vụ cho thế hệ trẻ

Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ vẫn tiếp tục công tác.

Đến năm 1977, mẹ xin nghỉ để lớp trẻ tiếp tục đảm đương nhiệm vụ cách mạng.

Chi tiết ấy nghe có vẻ rất bình dị.

Nhưng phía sau đó lại là một quan niệm rất đẹp:

Thế hệ trước làm nhiệm vụ của mình, rồi trao lại con đường cho thế hệ sau.

Mẹ đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho quê hương.

Khi đất nước bước sang một thời kỳ mới, mẹ chọn lùi lại để lớp trẻ tiếp tục.

Đó cũng chính là cách một người mẹ cách mạng gửi gắm niềm tin vào thế hệ kế tục.

8. Rời quê hương Quảng Ngãi đến vùng kinh tế mới

Năm 1979, gia đình mẹ thực hiện chủ trương xây dựng vùng kinh tế mới tại Sa Thầy, tỉnh Kon Tum cũ.

Một lần nữa, mẹ bắt đầu cuộc sống trên một vùng đất mới.

Đáng chú ý, hành trình của gia đình mẹ từ Quảng Ngãi lên Sa Thầy khiến câu chuyện về mẹ càng có một sự kết nối đặc biệt với vùng đất Tây Nguyên.

Sau bao nhiêu năm chiến tranh, sau những mất mát của gia đình, mẹ vẫn tiếp tục cùng chồng và con cháu xây dựng cuộc sống mới.

Mẹ không chỉ là người đã đi qua chiến tranh.

Mẹ còn là người bước tiếp vào những năm tháng hòa bình.

Trên quê hương mới, gia đình mẹ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, chấp hành chủ trương, chính sách và cùng bà con xây dựng cuộc sống.

9. Những năm tháng cuối đời

Ông Lê Bình – người bạn đời đã cùng mẹ đi qua những năm tháng chiến tranh – qua đời năm 1993.

Một năm sau, năm 1994, mẹ Nguyễn Thị Cái cũng qua đời.

Mẹ đã đi qua một cuộc đời đầy biến động:

Từ những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh...

Đến những ngày ba người con lần lượt hy sinh...

Đến ngày đất nước hòa bình...

Rồi cùng gia đình đi xây dựng cuộc sống mới trên vùng đất Sa Thầy.

Ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng, ghi nhận những hy sinh và đóng góp của mẹ đối với đất nước. Mẹ cũng được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

🌱 MỘT NGƯỜI MẸ – MỘT PHẦN LỊCH SỬ

Có những anh hùng được lịch sử nhớ đến bởi một trận đánh.

Có những anh hùng được nhớ đến bởi một chiến công.

Nhưng cũng có những con người được nhớ đến bởi cả một cuộc đời âm thầm chịu đựng và cống hiến.

Mẹ Nguyễn Thị Cái thuộc về những con người như thế.

Mẹ không đứng giữa chiến trường với khẩu súng trên tay.

Nhưng mẹ đã đứng ở hậu phương của chiến tranh – nơi có những người mẹ ngày đêm chờ đợi, nơi mỗi tiếng bước chân ngoài ngõ đều có thể khiến người ta hy vọng rằng con mình trở về.

Mẹ đã mất ba người con.

Nhưng mẹ không mất niềm tin.

Mẹ vẫn làm việc.

Vẫn cống hiến.

Vẫn tin vào ngày đất nước hòa bình.

Và khi hòa bình đến, mẹ tiếp tục cùng gia đình xây dựng cuộc sống mới.

Có lẽ đó chính là điều khiến câu chuyện của mẹ Nguyễn Thị Cái trở nên đặc biệt.

Anh hùng không phải lúc nào cũng là người đứng ở nơi nhiều người nhìn thấy.

Đôi khi, anh hùng là một người mẹ ngồi bên hiên nhà, lặng lẽ nhìn về phía con đường mà những đứa con đã đi qua và chờ đợi.

🌻 BÀI HỌC CHO TUỔI TRẺ HÔM NAY

Thế hệ trẻ hôm nay không phải sống trong chiến tranh.

Chúng ta không phải tiễn bạn bè ra chiến trường.

Không phải sống dưới bom đạn.

Nhưng chúng ta đang sống trong một nền hòa bình được đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu và nước mắt của biết bao thế hệ.

Vì vậy, nhớ về những người như mẹ Nguyễn Thị Cái không chỉ để xúc động.

Mà còn để tự hỏi:

Mình sẽ làm gì để xứng đáng với những người đã hy sinh?

Đó có thể là học tập nghiêm túc hơn.

Làm việc trách nhiệm hơn.

Sống tử tế hơn.

Biết yêu thương gia đình hơn.

Biết trân trọng quê hương hơn.

Và đặc biệt, khi được giao một nhiệm vụ, hãy cố gắng làm đến nơi đến chốn.

Bởi những thế hệ đi trước đã trao lại cho chúng ta một đất nước hòa bình.

Phần việc của thế hệ trẻ hôm nay là tiếp tục viết những trang mới bằng trách nhiệm, trí tuệ và lòng biết ơn.

“Có những người mẹ đã mất đi những điều quý giá nhất của cuộc đời mình để đất nước có được những ngày bình yên.”

Mẹ Nguyễn Thị Cái là một trong những người mẹ như thế.

Tên tuổi mẹ không chỉ nằm trong những hồ sơ, những quyết định phong tặng hay những trang sách lịch sử.

Mà còn nằm trong ký ức của quê hương Quảng Ngãi – nơi đã có biết bao người mẹ âm thầm tiễn con ra trận và chờ đợi trong những tháng năm dài của chiến tranh.

Ba lần tiễn con đi.
Ba lần khóc thầm lặng lẽ.
Và cả một đời mẹ dành cho quê hương, đất nước.