Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng - Nguyễn Thị Đề

Bà tham gia công tác cách mạng từ sau Cách mạng Tháng Tám 1945, lúc đó làm Hội trưởng phụ nữ xã An Nhơn. Đầu năm 1948, chồng bà, ông Phan Văn Nhỏ bị tàu của Pháp bắn chết trong lúc ông chở gạo đi tiếp tế cho bộ đội. Cuối năm 1948, bà cùng 6 người con tản cư lên Vĩnh Thạnh. Ở đây bà tham gia công tác giao liên và hậu cần cho bộ đội huyện đến năm 1954.

Thi hành Hiệp định Genève, bà không đi tập kết, mà ở lại tiếp tục công tác, được phân công hoạt động hợp pháp, xây dựng cơ sở; vận động lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Trong nhiều cuộc biểu tình đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Genève, chống đàn áp khủng bố, chống bắt lính ở xã Vĩnh Thạnh, ở huyện lỵ Lấp Vò, ở thị xã Sa Đéc và Vĩnh Long, bà đều nòng cốt hướng dẫn, lãnh đạo đấu tranh rất kiên quyết, bị địch bôi vẽ lên nón, lên áo, bà cởi vụt bỏ, không mắc cỡ, ở trần cũng đứng đấu lý, khiến địch phải nể sợ. Bà còn hướng dẫn cho nhiều chị em, kể cả con dâu cách rải truyền đơn trên xe đò, xe hơi.

Ngoài nhiệm vụ lãnh đạo quần chúng, bà còn được huyện đội Lấp Vò giao làm tổ trưởng tổ quân báo. Bà thường xuyên nắm cung cấp tốt địch tình, báo vào căn cứ, giúp cho việc tổ chức đối phó và đánh địch có hiệu quả.

Ngày 7-12-1967, trong chuyến bà đi vào căn cứ, phát hiện trên ghe chở nhiều vật dụng, đồ tiếp tế, địch bắt đánh đập và trấn nước bà cho tới chết.

Theo gương cha mẹ, 4 người con trai cũng hăng hái tham gia cách mạng và đã hy sinh. Năm 1948 con trai thứ sáu Phan Ngọc Di đi bộ đội hy sinh. Năm 1962 Phan Hoàng Mỹ con trai thứ hai Chi uỷ viên, Trưởng Ban binh vận xã hy sinh. Cũng năm 1962, con trai thứ tư Phan Thành O tập kết trở về Nam bị bịnh chết trên đường Trường Sơn. Năm 1960 con trai thứ năm Phan Văn Đan xã đội trưởng hy sinh. Con trai thứ bảy Phan Văn Của cũng là thương binh.

Xét công lao của bà đóng góp cho cách mạng, năm 1995 Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng bà danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Mộ bà được đưa về an táng ở nghĩa trang tỉnh Đồng Tháp.

https://dongthap.gov.vn/chi-tiet-bai-viet-nvls/-/asset_publisher/qmpYuW5LaAEu/content/id/16404217?plidlayout=17955