Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dũng
Mẹ sinh năm 1904 tại xã Phúc Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An. Cả cuộc đời mẹ gắn với ruộng đồng, với những tháng ngày lam lũ của người phụ nữ nông dân. Cuộc sống của mẹ không có nhiều điều để kể theo nghĩa thông thường, nhưng lại chứa đựng một chuỗi bi kịch mà chiến tranh đã khắc sâu.
Ba người con trai của mẹ là Nguyễn Đức Tư, Nguyễn Đức Thức và Nguyễn Đức Yeng đều lần lượt trở thành liệt sĩ. Mỗi người ra đi trong một bối cảnh khác nhau của cuộc kháng chiến, nhưng đều để lại cùng một khoảng trống trong căn nhà nhỏ nơi quê mẹ.
Không có một khoảnh khắc duy nhất để nói về nỗi đau của Nguyễn Thị Dũng, bởi nó không đến một lần mà lặp lại nhiều lần. Mỗi lần nhận tin dữ là một lần gia đình như lặng đi, nhưng rồi cuộc sống vẫn tiếp tục theo cách rất riêng của những người nông dân Việt Nam thời chiến: im lặng, chịu đựng và tiếp tục sống.
Điều làm nên hình ảnh của mẹ không chỉ là sự mất mát, mà là sự kiên cường trong chính mất mát ấy. Không lời than vãn được ghi lại, không hành động lớn lao được nhắc đến, nhưng chính sự bền bỉ chịu đựng ấy lại trở thành một phần của ký ức chiến tranh.
Ngày 17/12/1994, mẹ Nguyễn Thị Dũng được truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” theo Quyết định số 394-KT/CTN của Chủ tịch nước. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận cho một cuộc đời mà chiến tranh đã đi qua không chỉ một lần, mà ba lần lấy đi những người con thân yêu nhất.
