Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lé – Ký ức về hai người con liệt sĩ

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lé sinh năm 1919 trong một gia đình thuần nông tại thôn Chùa Thiềm Thượng, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, nay thuộc phường Phong Dinh, TP Huế. Mẹ lập gia đình và sinh được 7 người con, gồm 4 trai, 3 gái. Trong những năm tháng chiến tranh, gia đình mẹ sớm giác ngộ cách mạng, cùng nhân dân địa phương tích cực lao động, sản xuất, tham gia công tác và chiến đấu, góp sức vào cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.

Hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mẹ Nguyễn Thị Lé luôn động viên chồng và các con tham gia cách mạng. Mẹ hiểu rằng để quê hương được giải phóng, mỗi người đều phải sẵn sàng hy sinh và cống hiến. Những người con của mẹ lần lượt trưởng thành trong hoàn cảnh đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, và rồi hai người con thân yêu đã lên đường, để lại trong lòng mẹ những nỗi đau không gì có thể bù đắp.

Người con trai của mẹ là anh Ngô Văn Đạo, sinh năm 1947. Năm 1965, khi vừa 18 tuổi, anh tình nguyện nhập ngũ, công tác tại Huyện đội Phong Điền, giữ chức vụ Trung đội trưởng và được phân công phụ trách hoạt động tại thôn Đức Phú, xã Phong Hòa. Người chiến sĩ trẻ ấy luôn hoàn thành nhiệm vụ, gắn bó với quê hương và đồng đội.

Tháng 8-1969, đơn vị của anh Đạo bị địch chỉ điểm. Chúng bất ngờ ập vào tập kích. Trong tình thế lực lượng ta mỏng, lại bị đánh bất ngờ, anh Đạo cùng đồng đội vẫn kiên cường chiến đấu, giằng co với địch để bảo vệ từng tấc đất quê hương. Trước sự chênh lệch quá lớn về lực lượng, anh và một số đồng đội đã anh dũng hy sinh. Khi ấy, anh Đạo mới tròn 24 tuổi.

Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì người con gái của mẹ, chị Ngô Thị Ngãi, cũng tiếp bước anh trai lên đường chiến đấu. Sinh năm 1950, chị xung phong nhập ngũ khi mới 17 tuổi. Chị được biên chế vào đơn vị Ban Kinh tế, Quân khu Trị Thiên, làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa tiếp tế cho chiến trường miền Nam.

Ngày 25-12-1969, trong lúc cùng đơn vị vận chuyển hàng trên tuyến đường Thống Nhất thuộc chiến trường A Lưới, đơn vị của chị Ngãi bị máy bay địch oanh tạc. Chị trúng bom và anh dũng hy sinh khi mới 19 tuổi. Chỉ trong vòng 4 tháng, mẹ Nguyễn Thị Lé lần lượt nhận tin dữ về hai người con yêu quý. Hai người con, hai tuổi đời còn quá trẻ, đã mãi mãi nằm lại trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Nhận tin hai con lần lượt hy sinh, mẹ đau đớn đến ngất xỉu, nằm liệt giường và nhiều ngày không ăn uống. Nỗi mất mát quá lớn khiến mẹ từng tưởng như không thể vượt qua. Nhưng rồi, từ tận cùng đau thương, người mẹ ấy lại gượng dậy. Mẹ hiểu rằng sự hy sinh của các con không phải để mình chìm trong tuyệt vọng, mà để tiếp tục sống, tiếp tục cùng gia đình và bà con quê hương đấu tranh chống lại kẻ thù.

Mẹ tiếp tục bám đất, bám làng, nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực cho bộ đội và động viên chồng con tiếp tục tham gia cách mạng. Nỗi đau mất con được mẹ cất sâu vào lòng để biến thành sức mạnh. Trong những ngày chiến tranh còn ác liệt, mẹ vẫn kiên định với niềm tin vào ngày quê hương được giải phóng, đất nước được hòa bình, thống nhất.

Những đóng góp và hy sinh của mẹ Nguyễn Thị Lé đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Mẹ được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất vì những thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Năm 2014, mẹ vinh dự được phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Những năm sau đó, mẹ luôn nhận được sự quan tâm, chăm sóc của các cấp, các ngành. Bộ Tư lệnh Quân khu 4 nhận phụng dưỡng mẹ; vào những dịp Tết và Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27-7, các đơn vị quân đội và chính quyền địa phương thường xuyên đến thăm hỏi, động viên, tri ân mẹ.

Cuộc đời Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lé là câu chuyện về một người phụ nữ đã đi qua những mất mát lớn lao nhưng chưa bao giờ khuất phục trước hoàn cảnh. Mẹ đã mất hai người con trong cùng một năm, nhưng từ nỗi đau ấy, mẹ càng thêm kiên cường, tiếp tục góp sức cho cách mạng và quê hương. Những hy sinh thầm lặng của mẹ cùng biết bao người mẹ Việt Nam khác đã góp phần làm nên ngày đất nước hòa bình, thống nhất.

Hôm nay, khi chiến tranh đã lùi xa, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Lé vẫn nhắc nhở thế hệ sau về giá trị của hòa bình và cái giá của độc lập, tự do. Đằng sau mỗi chiến thắng của dân tộc là biết bao người đã ngã xuống và biết bao người mẹ đã âm thầm tiễn những người thân yêu nhất của mình ra đi. Mẹ Nguyễn Thị Lé chính là một trong những hình ảnh đẹp đẽ, xúc động của người mẹ Việt Nam Anh hùng: chịu đựng mất mát, giữ trọn niềm tin và một lòng son sắt với Tổ quốc.