Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành: Cho má được khóc một lần khi nước nhà thống nhất!

Về xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi xưa, nay là xã Tân Hội An, TP Hồ Chí Minh, cái tên “Má Tám Rành”, “Bà mẹ Củ Chi”, “Má Tám Trầu”, “Bà mẹ đất thép”, “Bà má dũng sĩ”… vẫn được người dân nhắc đến với sự kính trọng và khâm phục đối với Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Rành.

Trải qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ, cứu nước, mẹ lần lượt tiễn 8 người con và 2 người cháu lên đường tham gia kháng chiến. Chiến tranh đã cướp đi cả 10 người con, cháu của mẹ.

Vượt qua những mất mát lớn lao, giấu nước mắt vào lòng, mẹ vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng cho đến ngày đất nước hoàn toàn thắng lợi.

Mẹ Nguyễn Thị Rành (1900-1979), quê ở ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp.

Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, năm 14 tuổi, Nguyễn Thị Rành bị tên Lý Hạnh bắt về ở đợ, làm thuê để trừ món nợ của gia đình. Chính những tháng ngày cơ cực ấy đã khiến mẹ sớm trở nên cứng cỏi, dạn dày hơn so với những người cùng trang lứa.

Khi trưởng thành, mẹ lập gia đình với ông giáo Nguyễn Văn Cầm ở ấp Bàu Công, xã Tân Mỹ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn, sau những giờ dạy học ở trường, thầy giáo Cầm còn mở lớp dạy miễn phí cho những học sinh nghèo quanh vùng. Dưới vỏ bọc ấy, ông tìm cách liên lạc với cơ sở cách mạng và cùng người vợ trở thành những người gắn bó với cách mạng.

Là trụ cột của gia đình, mẹ Nguyễn Thị Rành vừa chăm lo việc nhà, vừa đảm đương việc nước. Mẹ nuôi dưỡng cán bộ, chiến sĩ, du kích địa phương và động viên con cháu đứng lên đánh giặc. Trong quá trình xây dựng hệ thống địa đạo Củ Chi nổi tiếng, mẹ cũng đóng góp công sức của mình. Cùng người dân Củ Chi, mẹ bền bỉ đào hầm để chiến đấu, tự vệ và phục vụ cuộc kháng chiến chống Mỹ trên vùng đất thép.

Sinh thời, khi nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Rành, nữ dũng sĩ Võ Thị Mô (1947-2026), nguyên Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích Củ Chi thời kỳ đầu, từng kể rằng mẹ nhiều lần bị địch bắt, bị dụ dỗ và tra tấn nhưng nhất quyết không khai báo. Chúng ép mẹ trở về ấp, xã để kêu gọi con cháu đầu hàng, ly khai cách mạng, nhưng mẹ chỉ im lặng và lắc đầu.

Không một thủ đoạn hay đòn roi nào của kẻ thù có thể khuất phục được mẹ. Cuối cùng, chúng buộc phải thả mẹ trở về với bà con. Sau mỗi lần bị bắt, mẹ dường như càng trở nên mạnh mẽ hơn. Giữa vòng vây của địch, mẹ vẫn kiên trì bám đất, giữ làng, nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ và đội du kích nữ Củ Chi cho đến ngày toàn thắng.

Từ năm 1947 đến năm 1969, mẹ Nguyễn Thị Rành lần lượt tiễn 8 người con trai lên đường chiến đấu. Sau đó, những người cháu của mẹ cũng tiếp bước cha chú, lần lượt hy sinh vì Tổ quốc.

Nỗi đau nối tiếp nỗi đau nhưng không thể khiến mẹ gục ngã. Mẹ thường nói với các chị em trong đội nữ du kích: “Bây giờ chưa phải lúc để khóc. Đất nước còn chưa im tiếng súng, lòng má, gia đình má phải dành cho cách mạng. Xin cho má được khóc một lần khi nước nhà thống nhất!”.

Và thế là suốt hàng chục năm, mẹ vẫn bám ấp, giữ đất, chống lại các hoạt động bình định của địch. Mẹ vận động người dân đấu tranh chống chính quyền Ngô Đình Diệm, đòi hiệp thương, đòi các quyền dân sinh, dân chủ.

Mẹ dựng một căn chòi sát bưng làm nơi đi lại, liên lạc cho lực lượng du kích, đồng thời đào hầm để nuôi giấu cán bộ. Trong hệ thống hàng trăm mét địa đạo Củ Chi, có một phần công sức lặng thầm của mẹ Nguyễn Thị Rành.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến, ngày 6-1-1978, mẹ Nguyễn Thị Rành được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Năm 1994, mẹ là một trong những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được Nhà nước truy tặng danh hiệu ngay trong đợt đầu tiên.

Ngày nay, trên chính mảnh đất nơi gia đình mẹ từng sinh sống, Nhà tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Rành đã được tôn tạo, trở thành một địa chỉ đỏ để các thế hệ hôm nay tìm hiểu, học tập và giáo dục truyền thống tại TP Hồ Chí Minh.

Tên của mẹ Nguyễn Thị Rành cũng được đặt cho một con đường tại quê hương Củ Chi, để sự hy sinh và cống hiến của người mẹ đất thép tiếp tục được nhắc nhớ qua thời gian.