Bài viết

Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành

Bà Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979), thường được nhân dân kính trọng gọi bằng những cái tên thân thương như "Má Tám Trầu", "Bà Má Củ Chi", hay "Bà Má Dũng Sĩ". Bà là biểu tượng vĩ đại của vùng "Đất thép thành đồng", đại diện cho sự hy sinh tột cùng và tinh thần kiên trung bất khuất của người Phụ nữ Nam Bộ nói riêng và Phụ nữ Việt Nam nói chung. Qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, bà đã cống hiến cho Tổ quốc 8 người con trai và 2 người cháu nội, ngoại.

TP. Hồ Chí Minh13/06/2026Dư Gia Đức (Đoàn trường Đại học Sài Gòn)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành (Má Rành) (1900 - 1979)

Bà Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979), thường được nhân dân kính trọng gọi bằng những cái tên thân thương như "Má Tám Trầu", "Bà Má Củ Chi", hay "Bà Má Dũng Sĩ". Bà là biểu tượng vĩ đại của vùng "Đất thép thành đồng", đại diện cho sự hy sinh tột cùng và tinh thần kiên trung bất khuất của người Phụ nữ Nam Bộ nói riêng và Phụ nữ Việt Nam nói chung. Qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, bà đã cống hiến cho Tổ quốc 8 người con trai và 2 người cháu nội, ngoại.

TIỂU SỬ VÀ BỐI CẢNH GIA ĐÌNH

1. Xuất thân:

Bà sinh năm 1900 tại xóm Đìa, ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh).

Tuổi thơ bão táp: Năm 1913, cha bà bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo vì tham gia phong trào Thiên Địa Hội và biệt tích. Sau đó, mẹ và anh trai cũng qua đời vì cuộc sống nghèo khó. Bà phải đi ở đợ tại nhà xã trưởng cho đến năm 18 tuổi.

2. Lập gia đình và giác ngộ cách mạng:

Năm 1918, bà kết hôn với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm (Tám Cầm) tại Long An.

Đến năm 1941, chồng bà quyết định nghỉ dạy học để chuyên tâm hoạt động cách mạng và tham gia vào hàng ngũ Việt Minh. Kể từ đây, cả gia đình bà chính thức bước vào con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

III. NHỮNG CỐNG HIẾN VÀ HY SINH TO LỚN

1. Hoạt động cách mạng trực tiếp: Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Má Rành bám trụ kiên cường tại Củ Chi và trở thành cơ sở bí mật cốt cán của cách mạng:

  • Đào hầm nuôi giấu hàng trăm cán bộ, chiến sĩ.

  • Trực tiếp cất giấu vũ khí, tiếp tế lương thực cho lực lượng du kích địa phương.

  • Vận động, động viên con cháu và thanh niên trong vùng tham gia tòng quân đánh giặc.

  • Tham gia đấu tranh chính trị trực diện với quân thù. Dù bị địch bắt bớ, giam lỏng và tra tấn dã man nhằm ép các con bà ra hàng, bà vẫn kiên cường bất khuất, giữ vững khí tiết cách mạng khiến kẻ thù phải trả tự do.

  • 2. Sự hy sinh cao cả của gia đình: Gia đình Má Rành có 4 đời tham gia đánh giặc cứu nước. Nỗi đau lớn nhất và cũng là đài vinh quang lớn nhất của bà là việc hiến dâng 8 người con trai và 2 người cháu cho nền độc lập nước nhà, bao gồm:

    • Nguyễn Văn Dúng (1920 - 1947) - Xã đội trưởng Phước Hiệp

  • Nguyễn Văn Sóc (1926 - 1954) - Tiểu đội trưởng đặc công

  • Nguyễn Văn Vé (1932 - 1959)

  • Nguyễn Văn Hè (1935 - 1967)

  • Nguyễn Văn Huội (1938 - 1968)

  • Nguyễn Văn Sướng (1939 - 1968)

  • Nguyễn Văn Nâng (1940 - 1967)

  • Nguyễn Văn Luông (1942 - 1969)

  • Cháu nội: Nguyễn Văn Rưng (1939 - 1967) - Tiểu đội phó

  • Cháu ngoại: Huỳnh Văn Cường (1948 - 1970)

  • Ngày 26 tháng 01 năm 1979, Má Rành trút hơi thở cuối cùng do tuổi cao sức yếu, khép lại một cuộc đời đầy máu và hoa.

    IV. GHI NHẬN VÀ TƯỞNG NIỆM

    Với những cống hiến không thể đong đếm, Đảng, Nhà nước và Nhân dân đã dành những danh hiệu và công trình cao quý nhất để vinh danh bà:

    1. Các danh hiệu cao quý:

    • 1978: Được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (Ngày 06/01/1978).

  • 1983: Được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất cùng chồng.

  • 1994: Được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

  • 2. Các công trình tưởng niệm:

    • Tượng đài của Má được đặt trang trọng trước khuôn viên Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ.

  • Tên Má được đặt cho một Trạm y tế và một tuyến đường huyết mạch dài gần 20km tại huyện Củ Chi (Nối liền từ Quốc lộ 22 qua nhiều xã và kết thúc tại Tỉnh lộ 15).

  • Nhà tưởng niệm Nguyễn Thị Rành: Được khởi công năm 2012 và khánh thành năm 2013 tại quê hương bà với tổng mức đầu tư hơn 3,5 tỷ đồng trên diện tích 1.109,3m2. Đây là công trình trọng điểm thể hiện lòng tri ân sâu sắc của các tầng lớp phụ nữ và nhân dân Thành phố.

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn