BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ SUỐT
Nguyễn Thị Suốt, thường được nhân dân cả nước trìu mến gọi là Mẹ Suốt, sinh năm 1906 trong một gia đình lao động nghèo tại làng Phú Mỹ, nay thuộc xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Từ thuở nhỏ, mẹ đã phải sống trong cảnh thiếu thốn, sớm mồ côi, phải đi ở, làm thuê, làm mướn để kiếm sống. Cuộc đời nhiều gian khó đã rèn luyện cho mẹ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó và ý chí kiên cường. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc sống của nhân dân được đổi thay, song khi thực dân Pháp rồi đế quốc Mỹ tiếp tục tiến hành chiến tranh xâm lược, mẹ Suốt lại cùng nhân dân quê hương bước vào cuộc đấu tranh mới vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, đặc biệt từ năm 1965 khi không quân Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Đồng Hới trở thành một trong những trọng điểm đánh phá bằng bom đạn. Dòng sông Nhật Lệ giữ vai trò huyết mạch nối liền trung tâm Đồng Hới với bán đảo Bảo Ninh, là tuyến giao thông quan trọng phục vụ vận chuyển người, lương thực, vũ khí và thương binh. Mặc dù đã gần 60 tuổi, mẹ Suốt vẫn tình nguyện đảm nhận công việc chèo đò qua sông – một nhiệm vụ tưởng chừng bình dị nhưng luôn đối mặt với hiểm nguy, bởi máy bay Mỹ thường xuyên ném bom, bắn phá khu vực này nhằm cắt đứt tuyến giao thông chiến lược.
Trong suốt những năm tháng chiến tranh, bất kể ngày hay đêm, mưa bão hay bom đạn, mẹ Suốt luôn có mặt tại bến đò. Mỗi khi có lệnh điều động, mẹ lập tức chèo đò đưa cán bộ, chiến sĩ, dân quân, thanh niên xung phong, thương binh và nhân dân vượt qua dòng sông trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Có những thời điểm máy bay Mỹ liên tục bổ nhào bắn rốc-két, đại liên và ném bom xuống mặt sông, nhưng mẹ vẫn bình tĩnh cầm chắc mái chèo, đưa từng chuyến đò cập bến an toàn. Hình ảnh người phụ nữ tóc đã bạc, dáng người nhỏ bé nhưng hiên ngang giữa khói lửa chiến tranh đã trở thành biểu tượng sinh động của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam.
Đặc biệt, trong trận không kích ngày 7 tháng 2 năm 1965, khi Đồng Hới hứng chịu cuộc oanh tạc dữ dội của hàng trăm lượt máy bay Mỹ, mẹ Suốt vẫn không rời vị trí. Dưới làn bom đạn dày đặc, mẹ liên tục chèo đò vận chuyển bộ đội, đạn dược và bảo đảm thông tin liên lạc giữa hai bờ sông Nhật Lệ. Những chuyến đò của mẹ đã góp phần quan trọng vào việc giữ vững mạch máu giao thông và hỗ trợ quân dân Quảng Bình lập nên nhiều chiến công trong những ngày đầu đánh trả chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.
Với tinh thần dũng cảm, tận tụy và những đóng góp đặc biệt xuất sắc, ngày 01 tháng 01 năm 1967, Đảng và Nhà nước đã phong tặng mẹ Suốt danh hiệu Anh hùng Lao động ngành Giao thông vận tải trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với một người phụ nữ bình dị nhưng đã cống hiến trọn vẹn sức lực và tuổi già cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Danh hiệu cao quý ấy cũng thể hiện sự tôn vinh đối với hàng vạn người lao động thầm lặng đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.
Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong khi vẫn đang làm nhiệm vụ chèo đò phục vụ chiến đấu trên sông Nhật Lệ, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh dưới bom đạn của không quân Mỹ. Sự hy sinh của mẹ để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với nhân dân Quảng Bình và đồng bào cả nước. Sau khi mẹ mất, hình ảnh của mẹ nhanh chóng trở thành biểu tượng bất tử trong văn học, nghệ thuật và lịch sử cách mạng Việt Nam. Đặc biệt, bài thơ "Mẹ Suốt" của nhà thơ Tố Hữu đã khắc họa thành công hình tượng người mẹ chèo đò kiên cường, góp phần đưa tên tuổi mẹ Suốt sống mãi trong lòng nhiều thế hệ người Việt Nam.
Ngày nay, Bến đò Mẹ Suốt và Tượng đài Mẹ Suốt bên bờ sông Nhật Lệ đã trở thành di tích lịch sử, địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho các thế hệ trẻ. Cuộc đời của mẹ Suốt tuy giản dị nhưng vô cùng cao đẹp, là minh chứng tiêu biểu cho phẩm chất anh hùng, bất khuất, trung hậu và đảm đang của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Tinh thần dũng cảm, lòng yêu nước và sự hy sinh quên mình của mẹ sẽ mãi là nguồn cảm hứng và niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
