Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ - biểu tượng vĩnh hằng về sự hy sinh và lòng yêu nước của người phụ nữ Việt Nam

rên bàn thờ đã nhuốm màu thời gian, di ảnh của Mẹ và chín người con liệt sĩ được đặt cạnh nhau, lặng lẽ lưu giữ những ký ức chưa bao giờ nguôi. Căn nhà đơn sơ, đồ đạc chẳng có gì nhiều, nhưng mỗi góc nhỏ dường như đều mang dấu vết của một thời chiến tranh.

Trong những năm kháng chiến gian khó, căn nhà nhỏ của Mẹ Thứ từng che chở nhiều cán bộ hoạt động bí mật. Những người con của Mẹ cũng lớn lên trong hoàn cảnh ấy, lớn lên cùng những câu chuyện về Bác Hồ, về quê hương, đất nước, về độc lập, tự do.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ có 12 người con, tất cả đều một lòng đi theo cách mạng. Suốt những năm tháng kháng chiến khốc liệt, từ chống thực dân đến cuộc kháng chiến chống đế quốc, cứu nước, lần lượt 9 người con của Mẹ mãi mãi không trở về. Người con thứ ba, Lê Tự Xuyến, giao liên, hy sinh năm 1948. Chưa đầy mười ngày sau, người con thứ tư, Lê Tự Hàn, cũng ngã xuống khi đang tải thương. Cùng tháng đó, người con thứ năm, Lê Tự Hãn, hy sinh trên mặt trận Điện Bàn. Đầu tháng 4 năm 1954, đến lượt người con thứ sáu, Lê Tự Lem, ra đi khi mới vừa tròn hai mươi tuổi. Năm 1966, người con thứ bảy, Lê Tự Nự, bỏ mình ở mặt trận Khu 5. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, hai người con, Lê Tự Mười và Lê Thượng Trịnh, cùng hy sinh. Và mẹ Thứ từng khấp khởi mong ngày người con trai cả, anh Lê Tự Truyện, trở về khi chiến dịch giải phóng Sài Gòn tiến đến hồi kết. Nhưng khoảng 9 giờ sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, anh Truyện, chiến sĩ tham gia tiến công vào nội đô, đã anh dũng hy sinh ngay tại cửa ngõ Sài Gòn, chỉ vài giờ trước thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất.

Bức ảnh "Đợi con về" do nhà báo Trần Hồng ghi hình Mẹ Thứ bên 9 bộ bát đũa dành cho 9 người con trai đã hy sinh.

Không chỉ các con, con rể của mẹ, ông Ngô Tường, cũng bị giặc Pháp tra tấn đến kiệt sức và qua đời năm 1956. Hai cháu ngoại, Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điều, lần lượt hy sinh trong mưa bom đạn những năm 1973 và 1974, khi tuổi đời còn rất trẻ. Mỗi tờ giấy báo tử như một nhát dao cứa sâu vào lòng mẹ. Nhưng mẹ không gục ngã. Mẹ cắn răng chịu đựng, nuốt nước mắt vào trong, âm thầm biến đau thương thành lửa, lửa của lòng tin yêu đất nước, lửa của một trái tim không khuất phục, lửa nung chảy nỗi căm thù để tiếp tục tiếp sức cho kháng chiến.

Cuộc đời Mẹ đã được ghi lại qua nhiều trang sách, bài báo và thước phim. Những câu chuyện tưởng đã quen thuộc về một người mẹ đã dành trọn những năm tháng còn lại để sống cùng nỗi nhớ con những mỗi lần nhìn lại vẫn khiến người ta nghẹn lòng trước những mất mát mà chiến tranh để lại. Đằng sau những con số về sự hy sinh là hình ảnh một người mẹ đã lần lượt tiễn những người con ra đi và mãi mãi không thể đón họ trở về.