Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ – người mẹ dành cả cuộc đời cho đất nước

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, sinh năm 1904 tại xã Điện Thắng (nay thuộc thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), là một trong những biểu tượng lớn lao nhất của sự hy sinh trong hai cuộc kháng chiến của dân tộc. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, cuộc đời mẹ gắn liền với đồng ruộng, với những ngày mùa còn nặng mùi nắng cháy và với những buổi tối cả nhà quây quần dưới ánh đèn dầu leo lét. Nhưng dù cuộc sống vất vả, trong mẹ vẫn cháy lên ngọn lửa yêu nước, lòng tin vào cách mạng và niềm tự hào về những người con trai đã nối tiếp nhau lên đường đánh giặc.

Những năm kháng chiến chống Pháp, quê mẹ Thứ là vùng đất đầy khói lửa, ngày đêm vang tiếng súng càn quét. Mẹ có chín người con trai, từng người một lần lượt rời khỏi căn nhà mái tranh để theo cách mạng. Người con đầu mới ngoài hai mươi tuổi đã nhập ngũ vào bộ đội chủ lực, tiếp đó là người con thứ hai, rồi thứ ba, thứ tư… Cho đến khi người con út cũng khăn gói ra đi. Mỗi lần tiễn con, mẹ chỉ lặng lẽ vuốt ve tấm áo bộ đội còn thơm mùi vải mới, nhét cho con nắm cơm gói bằng lá chuối và dặn: “Con đi vì dân, mẹ ở nhà chờ”. Giọng mẹ trầm nhưng vững vàng như chính đất quê Quảng Nam kiên cường.

Nhưng đất nước chưa kịp yên bình thì bom đạn lại ập xuống. Từng người con của mẹ lần lượt hy sinh ở các chiến trường: kẻ ngã xuống ở mặt trận Trị – Thiên, người mất trong rừng Tây Nguyên, người không kịp trở về từ chiến dịch Đồng Xoài, và có người đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Nỗi đau chưa bao giờ nguôi, nhưng mẹ luôn giấu nước mắt để lo cho những đứa con còn đang ở chiến khu. Khi nhận được giấy báo tử của người con thứ bảy, mẹ chỉ ngồi lặng, đôi bàn tay khô gầy ôm lấy tấm ảnh đen trắng, khóe mắt đỏ nhưng không bật thành tiếng khóc. Hàng xóm hỏi sao mẹ không khóc, mẹ chỉ nói: “Khóc chi con ơi… máu nó đổ cho nước nhà đó…”. Trong câu nói ấy là cả trời thương nhớ, cả một trái tim không gì đo đếm được.

Không chỉ chín người con trai ruột, mẹ còn mất một con rể và hai cháu nội trong những năm kháng chiến. Họ đều là những thanh niên kiên cường, tiếp nối tinh thần yêu nước của gia đình. Cả đời mẹ tiễn đi mười hai người thân yêu nhất, và cũng bấy nhiêu lần nhận tin họ không còn trở về. Có người hi sinh mà thi thể không tìm thấy, chỉ gửi lại mẹ những dòng thư còn thơm mùi giấy cũ: “Mạ ơi, con thương mạ nhiều lắm”. Mỗi lần nhắc lại, mẹ lại đưa tay lên lau góc mắt, giọng bùi ngùi: “Mạ thương tụi nó lắm… nhưng nước nhà còn giặc, chết cũng phải chịu”.

Năm tháng trôi qua, chiến tranh lùi dần vào quá khứ. Làng quê yên bình trở lại, ruộng đồng xanh lên, tiếng bom đạn đã nhường chỗ cho tiếng chim buổi sáng. Nhưng trong căn nhà nhỏ của mẹ Thứ, những khung ảnh thờ vẫn đứng đó, xếp thành một hàng dài như một bản trường ca của sự hy sinh. Mỗi buổi chiều, mẹ lại thắp nén hương, nhìn từng di ảnh mà thì thầm như đang trò chuyện với con. Có những lúc mẹ ngồi rất lâu trước bàn thờ, đôi bàn tay run run vuốt ve những tấm huân chương của con, và người ta thấy trong ánh mắt mẹ vừa có nỗi buồn mênh mông, vừa có niềm tự hào lấp lánh.

Năm 1994, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, một danh hiệu mà nhiều người nói rằng “dù có bao nhiêu phần thưởng cũng không đủ để bù đắp cho nỗi đau của mẹ”. Mẹ Thứ sống thọ 106 tuổi, qua đời năm 2010, để lại một di sản tinh thần lớn lao: tấm lòng yêu nước tuyệt đối, sự hy sinh thầm lặng và đức hi sinh không thể đo bằng bất cứ thứ gì. Người dân Điện Bàn thường nói: “Cả cuộc đời mẹ là một tượng đài bằng xương thịt”. Và đúng thế – tượng đài mẹ Thứ hôm nay được xây dựng không chỉ bằng bê tông và đá granit, mà bằng tình yêu, bằng nước mắt, bằng máu của mười hai người con đã ngã xuống.

Dù chiến tranh đã lùi nửa thế kỷ, câu chuyện của mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn được kể lại cho thế hệ trẻ như một lời nhắc nhở: hòa bình hôm nay là cái giá phải trả bằng cả tuổi xuân, cả gia đình, thậm chí cả cuộc đời của biết bao người mẹ Việt Nam. Mỗi lần nhắc đến mẹ, người ta không chỉ nhắc đến nỗi đau, mà còn nhắc đến một sức mạnh tinh thần phi thường – sức mạnh của tình mẫu tử hòa quyện với tình yêu Tổ quốc, tạo nên biểu tượng bất tử cho dân tộc.