Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Tý
Mẹ Nguyễn Thị Tý sinh năm 1910 tại Xuân Trại, xã Chấn Hưng. Lập gia đình, năm 1932, mẹ sinh được một người con trai và đặt tên là Phạm Huy Bão, đó cũng là người con duy nhất của mẹ. Năm 1952, chàng thanh niên Phạm Huy Bão tạm gác lại chuyện cá nhân, tình nguyện lên đường nhập ngũ. Khi đó anh 20 tuổi, đã có gia đình riêng và có một người con gái nhỏ.
Tháng 10/1952, Ủy ban hành chính kháng chiến xã Chấn Hưng tổ chức lễ tuyên thệ cho những thanh niên lên đường nhập ngũ tại nhà thờ Bạch Xa và anh là một trong 6 thanh niên vinh dự tham gia buổi tuyên thệ đó. Với lý tưởng của những người thanh niên yêu nước, anh cùng đồng đội thề quyết tâm không đánh thắng giặc không trở về quê hương. Nhập ngũ, anh được biên chế vào Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316). Ngày 13/3/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn, Đại đoàn 316 là một trong những lực lượng chủ lực nòng cốt tham gia chiến dịch. Anh cùng các chiến sĩ trong đại đoàn được cấp trên nhiệm vụ tiêu diệt những cứ điểm quan trọng trong hệ thống phòng ngự của thực dân Pháp ở lòng chảo Điện Biên.
Bước vào chiến dịch, anh cùng đồng đội tham gia vào nhiều trận đánh lớn. Ngày 05/4/1954, trong một trận đánh ác liệt, người chiến sĩ Phạm Huy Bão anh dũng hy sinh. Ngày nhận tin anh hy sinh, mẹ cùng gia đình như chết lặng, người con duy nhất của mẹ không còn nữa, có lẽ trong cả cuộc đời mẹ không có nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau này. Nhưng hơn ai hết, mẹ hiểu sự hy sinh của con trai mẹ góp phần để cho đất nước được độc lập, tự do. Gạt nỗi đau qua một bên, mẹ tiếp tục lao động, cống hiến, cùng con dâu chăm lo cho gia đình, nuôi dạy người con duy nhất của anh trưởng thành.
Sự tần tảo, hy sinh thầm lặng nhưng to lớn của mẹ Nguyễn Thị Tý là minh chứng cho vẻ đẹp kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang của người phụ nữ Việt Nam. Với những hy sinh, cống hiến to lớn đó, năm 1994, mẹ Nguyễn Thị Tý được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 2006, đồng chí Phạm Huy Bão được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng Tổ quốc ghi công ghi nhận những đóng góp của anh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Hiện nay, mẹ Nguyễn Thị Tý và liệt sĩ Phạm Huy Bão được gia đình người cháu thờ cúng. Do chiến tranh diễn ra ác liệt, thông tin chưa đầy đủ nên gia đình chưa tìm được phần mộ của liệt sĩ Phạm Huy Bão. Niềm mong ước lớn nhất của gia đình lúc này là có thể tìm được phần mộ của liệt sĩ để đón đồng chí về đoàn tụ với gia đình như ước nguyện của mẹ Nguyễn Thị Tý trước khi qua đời.
