Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Liên

Trong buổi chiều tháng Bảy, con đường về ấp Lý Ấn, xã Hưng Mỹ trở nên yên bình dưới ánh nắng dịu nhẹ. Chúng tôi tìm đến thăm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Liên trong những ngày cả nước hướng về các anh hùng, liệt sĩ và những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Qua khoảng sân nhỏ rợp bóng cây, căn nhà của mẹ hiện lên giản dị, ấm cúng. Nhưng điều khiến chúng tôi lặng người ngay khi bước vào gian thờ chính là ba tấm bằng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được đặt trang trọng cạnh nhau.

Ba tấm bằng ấy gắn với ba thế hệ phụ nữ trong cùng một gia đình: mẹ ruột của mẹ Liên, mẹ chồng của mẹ Liên và chính mẹ Phạm Thị Liên. Sự hiện diện của ba danh hiệu trong một mái nhà không chỉ là niềm tự hào, mà còn cho thấy chiều sâu của truyền thống cách mạng và những mất mát lớn lao mà gia đình đã trải qua trong những năm tháng đất nước chiến tranh.

Ở tuổi 94, mái tóc mẹ Liên đã bạc trắng, khuôn mặt in đậm dấu vết của thời gian, nhưng ánh mắt vẫn sáng và trí nhớ vẫn minh mẫn. Bên chén trà ấm, mẹ chậm rãi kể lại những câu chuyện của một thời bom đạn.

Qua lời kể của mẹ, những năm tháng chiến tranh như trở lại.

Ngày ấy, Hưng Mỹ là một địa bàn quan trọng của cách mạng. Bom đạn liên tục trút xuống, cuộc sống của người dân luôn đứng trước hiểm nguy. Trong hoàn cảnh ấy, mẹ Liên vừa chăm lo gia đình, nuôi các con khôn lớn, vừa tham gia nuôi giấu cán bộ, góp sức xây dựng hậu phương phục vụ cách mạng.

Cuộc sống vốn đã gian khó, nhưng những thử thách lớn nhất của đời mẹ lại đến từ những mất mát không gì bù đắp được.

Năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào thời kỳ khốc liệt, mẹ Liên nhận tin dữ: người con trai Huỳnh Văn Việt đã hy sinh.

Người con mà mẹ mang nặng đẻ đau, chăm chút từng ngày, giờ chỉ còn lại trong một tờ giấy báo tử.

Ngày ấy, nỗi đau gần như khiến mẹ gục ngã. Người mẹ đã khóc đến cạn nước mắt, nhiều đêm ngồi lặng trong căn nhà vắng, ôm chiếc áo cũ của con như muốn níu giữ lại chút hơi ấm của người con trai đã mãi mãi nằm lại chiến trường.

Nhưng nỗi đau ấy chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ một năm sau, năm 1972, mẹ lại nhận thêm một tin dữ khác.

Chồng mẹ, chiến sĩ Huỳnh Văn Nhậm, cũng đã hy sinh tại chiến trường.

Hai năm liên tiếp, mẹ mất đi người con trai và người chồng - hai người đàn ông thân yêu, hai chỗ dựa lớn của gia đình. Những mất mát nối tiếp nhau khiến người mẹ, người vợ ấy tưởng như không còn đủ sức để đứng lên.

Có những đêm, căn nhà chìm trong im lặng, mẹ một mình nhớ về người chồng trước ngày ra trận, nhớ về nụ cười của người con trai thuở còn ở nhà. Những ký ức ấy vừa gần gũi, vừa đau đớn.

Thế nhưng, chính trong những ngày tháng tưởng như không thể vượt qua ấy, nghị lực của người phụ nữ miền Nam đã giúp mẹ đứng dậy.

Mẹ hiểu rằng mình còn những người con nhỏ cần chăm sóc. Mẹ cũng hiểu rằng sự hy sinh của chồng và con không thể trở thành lý do để mình gục ngã. Con đường mà họ đã lựa chọn và hy sinh để bảo vệ cần được tiếp tục.

Mẹ chọn cách cất nỗi đau vào trong, biến mất mát thành sức mạnh, tiếp tục nuôi con, giữ gìn gia đình và một lòng hướng về cách mạng.

Mẹ Liên từng chia sẻ rằng, trong những thời khắc đau thương nhất, niềm tin vào Đảng, vào Bác Hồ và vào ngày đất nước giành được độc lập chính là điểm tựa giúp mẹ vượt qua tất cả.

Với mẹ, sự hy sinh của chồng và con là mất mát không thể bù đắp, nhưng cũng là niềm tự hào lớn lao. Họ đã ngã xuống vì độc lập của đất nước, vì một tương lai hòa bình cho các thế hệ sau.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Đất nước hòa bình, cuộc sống của gia đình mẹ Liên đã bình yên hơn. Nhưng những năm tháng ấy chưa bao giờ mất đi trong ký ức của mẹ.

Sống bên con cháu, mẹ vẫn thường xuyên nhắc các thế hệ sau phải biết trân trọng những gì mình đang có và không được quên nguồn cội.

Mẹ dặn con cháu rằng, lòng trung thành với Đảng, tình yêu quê hương và tinh thần cách mạng không chỉ là câu chuyện của riêng gia đình mình. Đó còn là truyền thống của người dân Cà Mau và của quê hương Hưng Mỹ - vùng đất từng chịu đựng biết bao gian khổ nhưng vẫn kiên cường bám đất, giữ làng, che chở và nuôi giấu cán bộ.

Theo lời mẹ, những người được sống trong hòa bình, được học hành và có cuộc sống đủ đầy hôm nay càng phải hiểu giá trị của độc lập, tự do. Không được quên công lao của Đảng, của Bác Hồ và sự hy sinh của biết bao anh hùng, liệt sĩ.

Những lời căn dặn ấy mộc mạc nhưng chứa đựng một niềm tin son sắt. Qua năm tháng, chúng trở thành lời nhắc nhở đối với con cháu và những thế hệ trẻ có dịp gặp mẹ.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày chiến tranh kết thúc. Ở tuổi gần bách niên, mẹ Phạm Thị Liên giờ sống bình yên bên gia đình, trong sự quan tâm, chăm sóc của người thân, chính quyền và bà con địa phương.

Mẹ không chỉ là người được gia đình kính trọng mà còn là một điểm tựa tinh thần đối với những người xung quanh. Cuộc đời mẹ, với những mất mát và sự kiên cường vượt qua, đã trở thành câu chuyện được các thế hệ sau nhắc nhớ.

Trước lúc chia tay, khi chúng tôi nắm bàn tay đã in đầy dấu vết thời gian của mẹ, mẹ bất ngờ nở nụ cười hiền rồi cất tiếng hát tặng đoàn cán bộ, chiến sĩ một câu vọng cổ.

Giọng hát của mẹ đã không còn khỏe như thuở trước, có phần run theo năm tháng, nhưng từng câu hát vẫn chứa đựng tình cảm sâu nặng với quê hương Cà Mau và niềm tin son sắt mà mẹ đã giữ suốt cuộc đời.

Giữa không gian yên bình của buổi chiều quê, câu vọng cổ vang lên khiến những người có mặt không khỏi xúc động.

Đó không đơn thuần là một câu hát. Trong tiếng hát ấy có ký ức về những năm tháng chiến tranh, có nỗi đau của người mẹ mất con, người vợ mất chồng, có sự kiên cường của một người phụ nữ đã vượt qua những mất mát tưởng chừng không thể chịu đựng.

Và trên hết, đó là tiếng lòng của một thế hệ đã dành cả cuộc đời cho quê hương, đất nước.

Rời căn nhà nhỏ của mẹ khi chiều dần buông trên vùng quê Hưng Mỹ, chúng tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh người mẹ với mái tóc bạc, ánh mắt hiền từ và giọng vọng cổ đậm tình quê.

Cuộc đời Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Liên là một câu chuyện về sự hy sinh và lòng thủy chung son sắt. Những mất mát mà mẹ trải qua đã góp phần làm nên giá trị của hòa bình hôm nay.

Từ cuộc đời mẹ, thế hệ hôm nay càng hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Đằng sau cuộc sống bình yên là những năm tháng chiến đấu, những gia đình chịu cảnh chia lìa và những người đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.

Và niềm tin mà mẹ gìn giữ suốt một đời sẽ tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ mai sau - như một lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ quê hương, trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với những người đã hy sinh.