BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG: Phạm Thị Năm

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Trong ký ức của con cháu trong gia đình, mẹ Phạm Thị Năm là người phụ nữ ít nói, sống nguyên tắc và rất mực thương con. Mẹ hiếm khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh, nhưng mỗi khi nhắc, giọng mẹ chậm lại, ánh mắt xa xăm như nhìn về một thời đã rất lâu, nhưng chưa bao giờ phai nhạt.

Tuổi trẻ và cuộc sống gia đình trước chiến tranh

Mẹ Phạm Thị Năm sinh năm 1919 tại Phường Phú Tân, trong một gia đình nông dân đông con. Tuổi thơ của mẹ gắn liền với ruộng lúa, con kênh, những mùa nước nổi ngập đồng. Lớn lên, mẹ lập gia đình, sinh con, cuộc sống tuy vất vả nhưng đầm ấm.

Những năm đầu, gia đình mẹ sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng. Cuộc sống tuy thiếu thốn nhưng yên ổn. Mẹ từng nghĩ, chỉ cần nuôi con khôn lớn, dựng vợ gả chồng cho con là trọn vẹn một đời người phụ nữ.

Thế nhưng chiến tranh kéo đến, phá vỡ sự yên bình vốn có của làng quê.

Người mẹ ở lại giữa vùng bom đạn

Khi phong trào cách mạng phát triển ở Phú Tân, nhiều thanh niên trong xóm tham gia kháng chiến. Nhà mẹ Năm nằm gần tuyến giao liên, dần trở thành nơi dừng chân của cán bộ, du kích.

Ban đầu, mẹ chỉ giúp đỡ bằng những việc rất nhỏ: nấu cơm, cho mượn chỗ nghỉ, giữ đồ giúp cán bộ. Về sau, khi quen việc, mẹ còn tham gia chuyển thư, đưa tin, che giấu tài liệu trong nhà.

Có những đêm địch càn quét gắt gao, cả xóm phải xuống hầm trú ẩn. Mẹ Năm vừa lo cho con, vừa lo cho cán bộ đang ẩn nấp trong nhà. Nhiều lần, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, nhưng mẹ vẫn kiên trì, không nao núng.

Những đứa con lớn lên trong gian khó

Mẹ Năm có bốn người con, trong đó hai người con trai sớm tham gia lực lượng cách mạng. Các con lớn lên trong cảnh thiếu thốn, chứng kiến nhiều mất mát, nên sớm hiểu được giá trị của độc lập, tự do.

Ngày con đi, mẹ không cản. Mẹ chỉ dặn:
“Đi làm việc lớn thì phải ráng giữ mình, còn sống là còn lo cho quê hương.”

Người con trai đầu của mẹ hy sinh năm 1966 trong một trận phục kích. Tin báo về khiến mẹ lặng người. Mẹ không khóc nhiều, chỉ xin tổ chức cho mình được tiếp tục tham gia công tác hậu cần để “có việc làm cho bớt nhớ con”.

Vài năm sau, người con trai thứ hai cũng ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ. Hai lần nhận giấy báo tử, mẹ như già đi nhiều tuổi chỉ trong một thời gian ngắn. Nhưng mẹ vẫn gắng gượng, tiếp tục lo cho gia đình, cho cách mạng, cho những người còn sống.

Những năm tháng sau ngày hòa bình

Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, mẹ Năm ngồi rất lâu trước bàn thờ hai con. Mẹ thắp nhang, không nói nhiều, chỉ lặng lẽ dọn dẹp lại căn nhà đã xuống cấp sau nhiều năm chiến tranh.

Sau hòa bình, cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng mẹ Năm vẫn giữ nếp sống giản dị. Mẹ nuôi gà, trồng rau, phụ giúp con cháu. Những lúc rảnh rỗi, mẹ thường kể cho cháu nghe chuyện xưa, không phải để than thở, mà để nhắc nhở con cháu biết quý trọng những gì đang có.

Khi được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, mẹ không làm tiệc, không mời đông người. Mẹ nói:
“Mấy đứa nó nằm xuống rồi, mình sống sao cho đàng hoàng là được.”

Ký ức còn lại trong lòng con cháu

Những năm cuối đời, mẹ yếu dần. Nhưng trí nhớ của mẹ vẫn rất rõ ràng. Mẹ nhớ từng cái tên, từng gương mặt đồng đội của các con, nhớ những đêm cả xóm tắt đèn né tránh máy bay, nhớ cả những bữa cơm chỉ có khoai với muối.

Ngày mẹ mất, con cháu trong gia đình đều có chung một cảm nhận: mẹ ra đi thanh thản, bởi những điều mẹ mong mỏi nhất – độc lập, hòa bình – đã trở thành hiện thực.

Lời kết

Cuộc đời Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Năm là câu chuyện của một người mẹ bình dị, nhưng có nghị lực phi thường. Không lời tuyên bố, không hành động lớn lao, mẹ đã hi sinh cả hạnh phúc riêng để góp phần cho quê hương, đất nước được yên bình.

Những ký ức về mẹ hôm nay được kể lại không chỉ để tri ân, mà còn để nhắc nhở thế hệ sau rằng:
giữa những năm tháng khốc liệt nhất của lịch sử, đã có những người mẹ âm thầm gánh chịu tất cả, để giữ lại sự sống cho ngày mai.