Mẹ Việt Nam Anh hùng

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Nính

Liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Nính, sinh năm 1916 trong một gia đình nông dân nghèo ở ấp Chánh (nay là ấp Trung), xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, hy sinh ngày 10/7/1954, hưởng dương 38 tuổi. Mẹ có một con trai duy nhất và một con nuôi đã anh dũng hy sinh tuổi thanh xuân của mình cho Tổ quốc trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

TP. Hồ Chí Minh01/10/2026Đoàn xã Củ Chi (Xã Củ Chi)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Tôi xin được bắt đầu câu chuyện của mình bằng chính nơi tôi đã sinh ra và lớn lên đó là mảnh đất Củ Chi anh hùng, vùng đất thép thành đồng. Ngay từ thuở nhỏ, tôi đã được nghe kể về địa đạo, về những đêm bom rơi, về những người mẹ lặng lẽ tiễn chồng, tiễn con ra trận mà không biết ngày trở về. Chính mảnh đất ấy đã nuôi dưỡng trong tôi niềm tự hào, lòng biết ơn và thôi thúc tôi phải kể lại những câu chuyện của quá khứ – những câu chuyện không bao giờ được phép lãng quên.
“ Điều gì đã khiến một người phụ nữ nông dân, chân đất, áo nâu, sẵn sàng đứng lên đối diện họng súng của kẻ thù, chỉ với niềm tin duy nhất đó là Tổ quốc phải được tự do?” Câu trả lời ấy chính là mẹ Việt Nam anh hùng Liệt sĩ Phạm Thị Nính - người mẹ đã sống, chiến đấu và hy sinh ngay trên chính mảnh đất anh hùng này
Mẹ Phạm Thị Nính sinh năm 1916, tại ấp Chánh (nay là ấp Trung), xã Củ Chi, TP.Hồ Chí Minh. Mẹ xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống giản dị như bao người phụ nữ Nam Bộ khác. Nhưng chiến tranh đã không cho mẹ được chọn một cuộc đời bình yên. Ngay từ những năm tháng còn rất trẻ, mẹ đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, vận động bà con đứng lên đấu tranh.
Năm 1943, mẹ lập gia đình với ông Bùi Văn Kheo, một người nông dân hiền lành, chất phác. Hạnh phúc của mẹ chỉ gói gọn trong mái nhà nhỏ, trong tiếng cười của con trẻ. Nhưng rồi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, niềm vui độc lập chưa kịp trọn vẹn thì thực dân Pháp quay trở lại. Năm 1946, giặc tràn về Củ Chi, xóm làng tan hoang, bom đạn cày xới từng thửa ruộng, từng con đường làng.
Trước cảnh quê hương bị giày xéo, mẹ Phạm Thị Nính không lùi bước. Ban ngày mẹ làm ruộng, ban đêm cùng bà con đào địa đạo, xây dựng hầm chông, bãi chông quanh nhà, quanh vườn, trên từng lối đi mà giặc thường lùng sục. Mỗi nhát cuốc xuống đất là một niềm tin gửi gắm cho ngày mai. Mỗi mét địa đạo hình thành là một lời thề giữ làng, giữ nước.
Năm 1952, thiên tai ập đến. Cơn bão lớn và nạn lũ lịch sử khiến Đồng Tháp Mười - vựa lúa kháng chiến chìm trong biển nước, kéo theo nạn đói nghiêm trọng. Cuộc sống vốn đã khó khăn lại càng thêm khốn khó. Nhưng trong gian nan ấy, mẹ Nính vẫn sẵn sàng sẻ chia từng hạt gạo, từng củ khoai ít ỏi để chi viện cho cán bộ, bộ đội. Mẹ tin rằng: còn lòng dân thì cách mạng còn, còn niềm tin thì đất nước nhất định thắng lợi.
Rồi mùa hè năm 1954 đến. Tin chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội khắp mọi miền, thắp lên niềm hy vọng mãnh liệt trong lòng nhân dân Củ Chi. Hướng về ngày hòa bình, nhân dân Tân Thông Hội càng quyết tâm đứng lên đấu tranh đòi thực dân Pháp và tay sai nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ.
Và rồi, sáng ngày 10 tháng 7 năm 1954, một buổi sáng không thể nào quên.
Dưới sự lãnh đạo của đồng chí Sáu Bân (Lê Công Tâm) – Bí thư Chi bộ, mẹ Phạm Thị Nính đã dũng cảm dẫn đầu hơn 600 người dân từ các ấp Chánh, Trung, Bàu Sim và các xã lân cận, tập trung tại khu vực Quán Đôi – quốc lộ 22. Cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng sớm. Những băng rôn, khẩu hiệu giăng cao. Tiếng hô vang dội:
“Đả đảo đế quốc Pháp!
Đế quốc Pháp phải thi hành Hiệp định đã ký!”
Họ không mang theo vũ khí. Họ chỉ mang theo niềm tin vào chính nghĩa và hòa bình, nhưng kẻ thù đã trả lời bằng họng súng, khi tiếng súng vang lên cũng là lúc máu đổ xuống, tiếng kêu khóc xé lòng giữa biển người tay không và cuộc biểu tình hòa bình đã bị dìm trong biển máu. 54 đồng bào đã anh dũng hy sinh, trong đó có 29 người của xã Tân Thông Hội. Và trong khoảnh khắc bi tráng ấy, mẹ Phạm Thị Nính đã ngã xuống, cùng nhiều đồng chí, đồng bào khác.
Mẹ hy sinh khi mới 38 tuổi, để lại người con trai ruột duy nhất – anh Bùi Văn Sen, lúc ấy chỉ mới 10 tuổi. Mất mẹ khi tuổi đời còn thơ dại, anh Sen sớm nuôi chí căm thù giặc, tiếp bước con đường cách mạng. Năm 1962, anh tham gia du kích xã và hy sinh năm 1963, khi tuổi đời còn rất trẻ. Chưa dừng lại ở đó, người con nuôi của mẹ – anh Bùi Văn Rảnh, du kích xã Tân Thông Hội – cũng đã hy sinh cùng ngày với mẹ. Một người mẹ, hai người con, ba cuộc đời đã hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc.
Năm 1998, Nhà nước long trọng truy tặng mẹ Phạm Thị Nính danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”, sự ghi nhận thiêng liêng của Tổ quốc đối với một người mẹ đã hiến dâng trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Danh hiệu ấy được khắc ghi bằng văn bản, bằng huân chương, bằng trang sử vẻ vang của đất nước.
Nhưng với riêng tôi, và với những người con của mảnh đất Củ Chi này, danh hiệu cao quý nhất của mẹ Phạm Thị Nính không nằm ở tấm bằng hay danh xưng mà nằm ở chính cuộc đời mẹ đã sống. Đó là một người mẹ đã dám đặt vận mệnh Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng, là một người mẹ biến nỗi đau mất mát thành ý chí kiên cường, biến sự hy sinh thầm lặng của bản thân và các con mình thành sức mạnh tiếp thêm cho dân tộc đứng lên giành độc lập, tự do, mẹ một biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của niềm tin son sắt vào ngày mai hòa bình.
Câu chuyện về mẹ không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà đó là lời nhắc nhở cho chúng ta hôm nay. Hòa bình không tự nhiên mà có - Độc lập không tự nhiên mà thành - Tất cả đã được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả cuộc đời của những người mẹ như mẹ Phạm Thị Nính. Tôi xin cúi đầu trước mẹ - người mẹ của Củ Chi, người mẹ của thời hoa lửa

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn