Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – phần thưởng cao quý nhất dành cho những người mẹ đã dâng hiến những gì thiêng liêng nhất cho Tổ quốc.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, biết bao người mẹ Việt Nam đã lặng lẽ tiễn chồng, tiễn con lên đường, rồi nén nỗi đau riêng để tiếp tục sống và cống hiến cho cách mạng. Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Kiến – quê ở Triệu Trạch, Triệu Phong, Quảng Trị (nay là Nam Cửa Việt, Quảng Trị) – là một trong những tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, đức hi sinh và sự kiên trung của người phụ nữ Việt Nam thời chiến.
Mẹ sinh năm 1909, trong một vùng quê nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong đau thương bởi chiến tranh, mẹ sớm hiểu nỗi khổ cực của nhân dân và nuôi dưỡng trong lòng mình tinh thần kháng chiến, quyết tâm theo Đảng, theo cách mạng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gia đình mẹ trở thành một trong những cơ sở quan trọng của phong trào ở Triệu Trạch.
Chồng mẹ – liệt sĩ Nguyễn Thanh Thể – là cơ sở cách mạng tích cực. Ông luôn giữ vai trò liên lạc, vận động quần chúng và hỗ trợ các lực lượng cách mạng trong vùng địch kiểm soát. Công việc đầy gian nguy, có thể mất mạng bất cứ lúc nào, nhưng ông vẫn một lòng tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng. Tháng 3/1968, trong một lần làm nhiệm vụ, ông đã anh dũng hy sinh. Sự ra đi của ông là nỗi đau lớn đối với gia đình, nhưng cũng là niềm tự hào của quê hương Triệu Trạch, nơi luôn ghi nhớ những người con đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì độc lập tự do.
Người con trai duy nhất của mẹ – liệt sĩ Nguyễn Thanh Suyền – cũng nối tiếp truyền thống cách mạng của gia đình. Anh nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ, trở thành Hạ sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam, chiến đấu ở những mặt trận ác liệt của những năm đầu chống Mỹ. Ngày 02/5/1965, trong một trận đánh không cân sức, anh đã anh dũng hy sinh. Anh được Nhà nước truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công, ghi nhận sự dũng cảm và hi sinh của người chiến sĩ trẻ.
Hai giấy báo tử – chồng và con – đến trong vòng ba năm ngắn ngủi. Với một người mẹ, đó là nỗi mất mát quá lớn, quá đau đớn. Nhưng mẹ Nguyễn Thị Kiến đã nén lại tất cả, tiếp tục là điểm tựa tinh thần của bà con lối xóm, tiếp tục cống hiến cho phong trào cách mạng bằng tất cả những gì mình có. Cuộc đời mẹ gắn liền với sự chịu đựng, nhưng cũng tỏa sáng với lòng kiên trung và ý chí son sắt.
Mẹ qua đời năm 1986, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất nhưng vẫn còn nhiều khó khăn sau chiến tranh. Dù vậy, những cống hiến của mẹ và gia đình vẫn luôn được quê hương ghi nhớ trân trọng.
Để tri ân sự hi sinh to lớn ấy, năm 2015, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – phần thưởng cao quý nhất dành cho những người mẹ đã dâng hiến những gì thiêng liêng nhất cho Tổ quốc.
Hôm nay, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Kiến mãi là nguồn tự hào của nhân dân Nam Cửa Việt, là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần hi sinh và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại kháng chiến.



