Bà Mười Hai Thợ May – Đường Kim Mũi Chỉ Và Vết Thương Dã Chiến
Tiếng máy may con bướm đạp chân lạch cạch đều đặn vang ra từ căn nhà cấp bốn mặt tiền đường xóm. Bà Mười Hai (69 tuổi) đeo cặp kính lão, chú tâm đưa nếp vải lụa mềm mại lướt qua dưới mũi kim đang lên xuống thoăn thoắt. Bà nổi tiếng khắp phường Long Châu nhờ tay nghề may áo dài khéo léo và tài sửa đồ, vá víu những vết rách tinh xảo đến mức khó nhận ra. Người phụ nữ với mái tóc hoa râm, cử chỉ dịu dàng ấy từng có một thời thanh xuân ngập trong máu và nước mắt khi làm y tá phẫu thuật tại trạm phẫu tiền phương trên tuyến đường Trường Sơn.
Năm 1972, khi chiến tranh bước vào giai đoạn ác liệt nhất, hàng ngàn thương binh từ các mặt trận được chuyển về trạm y tế dã chiến nơi bà làm việc trong tình trạng nát bươm vì bom pháo. "May một đường chỉ lệch trên tấm vải, mình có thể tháo ra may lại. Nhưng khâu một vết thương trên cơ thể đồng đội, ranh giới sinh tử chỉ mỏng như sợi chỉ phẫu thuật," bà Mười Hai dừng chân đạp máy, xỏ lại sợi chỉ qua lỗ kim bé xíu. "Không có thuốc tê, không đủ ánh sáng. Dì phải dùng đèn bão để soi mổ. Mũi kim cong y tế xuyên qua lớp da thịt tơi tả của các anh lính trẻ, tay dì run lên vì xót xa, nhưng giọng vẫn phải hát những bài ca dao để các anh quên đi cơn đau buốt óc. Những đường khâu ngày ấy thấm đẫm máu tươi và sự sống thoi thóp."
Sau hòa bình, bà bị chứng run tay nhẹ do chấn thương tâm lý nhiều năm liền, không thể tiếp tục công tác trong ngành y. Bà chuyển sang học nghề thợ may, lấy sự lặp đi lặp lại của nhịp chân đạp máy để tìm sự tĩnh tâm. "Mỗi lần luồn sợi chỉ màu qua lớp vải lụa tơ tằm mềm mại này, dì lại thấy lòng mình được xoa dịu," bà miết phẳng nếp áo dài rực rỡ vừa may xong, ánh mắt rưng rưng. "Dì vá lại những chiếc áo sờn rách cho người nghèo, cũng giống như cách thế hệ dì đã cố gắng vá víu lại những vết thương xẻ dọc hình hài đất nước. Lụa là thời bình nó êm ái, thơm tho, khác xa mùi băng gạc và thuốc sát trùng. Nhìn những cô gái trẻ mặc chiếc áo dài do chính tay dì may, tung tăng đến trường trong hòa bình, dì biết những giọt máu, giọt mồ hôi của đồng đội dì rơi xuống rừng già năm xưa không hề uổng phí."
