Ba Năm Đứng Gác Trên Biên Giới Lào Cai

Tôi là Phạm Văn Vững, sinh năm 1967, quê thôn An Trà.
Tôi nhập ngũ tháng 3 năm 1988, làm nhiệm vụ tại biên giới Lào Cai, mang quân hàm Hạ sĩ. Khi tôi lên đường, đất nước đã qua những năm chiến tranh lớn, nhưng biên giới phía Bắc vẫn chưa thật sự yên. Người lính thời ấy không đi vào một cuộc chiến ồn ào, mà bước vào những ngày tháng canh giữ lặng lẽ và căng thẳng.

Những năm 1988–1989, Lào Cai là tuyến biên giới nhạy cảm. Sau chiến tranh biên giới 1979, xung đột lớn đã lắng xuống, nhưng va chạm nhỏ lẻ, khiêu khích, vượt biên, phá hoại vẫn xảy ra. Nhiệm vụ của chúng tôi là tuần tra, chốt giữ, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ cho tình hình không bùng phát trở lại. Công việc nghe đơn giản, nhưng đòi hỏi kỷ luật và sự tỉnh táo từng giờ.

Cuộc sống người lính biên giới lúc ấy rất khác với thời chiến tranh lớn. Không có những trận đánh rầm rộ, nhưng đêm nào cũng phải gác, ngày nào cũng phải đi đường rừng. Mùa đông rét buốt, sương mù dày đến mức đứng cách nhau vài bước đã khó nhìn rõ mặt. Mùa mưa thì đường trơn, dốc đứng, bùn ngập ống quần. Chúng tôi quen với bữa cơm đơn giản, quen với giấc ngủ chập chờn, và quen với việc luôn mang súng bên người.

Là Hạ sĩ, tôi vừa làm nhiệm vụ như anh em trong tổ, vừa nhắc nhở giữ đội hình, giữ an toàn. Có những ca tuần tra dài hàng giờ, chỉ nghe tiếng bước chân và tiếng gió thổi qua rừng. Có lúc gặp tình huống bất ngờ, tất cả đều phải xử lý bình tĩnh, vì chỉ cần một phản ứng nóng là có thể gây ra hậu quả lớn. Ở biên giới thời điểm ấy, giữ được bình tĩnh cũng là giữ được hòa bình.

Từ 1990, tình hình dần ổn định hơn. Công việc vẫn đều đặn: tuần tra, canh gác, phối hợp với địa phương giữ an ninh khu vực biên giới. Không khí bớt căng, nhưng kỷ luật thì không hề giảm. Chúng tôi hiểu rằng sự yên ổn này có được là nhờ từng ca gác không bỏ trống.

Đến tháng 3 năm 1991, tôi xuất ngũ, tròn ba năm quân ngũ. Ngày rời đơn vị, tôi nhìn lại những con đường mòn đã đi không biết bao nhiêu lần, những chốt gác quen thuộc giữa núi rừng Lào Cai. Tôi trở về thôn An Trà, làm lại một người dân bình thường, nhưng trong tôi vẫn còn nguyên thói quen đúng giờ, cẩn trọng và trách nhiệm của người lính biên giới.

Giờ đây, khi nhắc lại quãng thời gian 1988–1991, tôi không kể về chiến công, vì chúng tôi không có những trận đánh lớn để kể. Điều tôi nhớ nhất là những đêm gác lạnh, những buổi tuần tra dài, và cảm giác yên tâm khi hết ca trực. Tôi hiểu rằng, trong những năm tháng ấy, nhiệm vụ của chúng tôi chỉ gói gọn trong một điều giản dị: giữ cho biên giới được yên, để phía sau làng xóm được bình an.