BA NĂM TRÊN VÙNG ĐÁ ĐỒNG VĂN

Hoàng Ngọc Than sinh năm 1952, quê ở xã Khuôn Lùng.

Năm 1975, ông lên đường nhập ngũ.

Đó là một thời điểm đặc biệt của đất nước. Chiến tranh đã kết thúc, nhưng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc vẫn tiếp tục. Ở những vùng biên giới xa xôi, những người lính vẫn ngày đêm thực hiện nhiệm vụ, giữ gìn từng tuyến đường, từng địa bàn.

Hoàng Ngọc Than cũng bắt đầu những năm tháng quân ngũ của mình trong hoàn cảnh ấy.

Khi bước vào quân đội, ông phải làm quen với một cuộc sống hoàn toàn khác. Những buổi huấn luyện, giờ giấc sinh hoạt nghiêm túc, những quy định của đơn vị và cuộc sống tập thể dần trở thành nếp sống hàng ngày.

Những người thanh niên từ nhiều nơi gặp nhau trong quân đội.

Ban đầu có thể còn xa lạ, nhưng sau những ngày cùng nhau huấn luyện và sinh hoạt, họ trở thành những người đồng đội. Cùng chia sẻ công việc, cùng chịu những khó khăn của đời lính, tình cảm giữa họ dần được hình thành một cách tự nhiên.

Sau thời gian huấn luyện, ông Than được phân công tham gia chiến đấu và làm nhiệm vụ tại Đồng Văn.

Đồng Văn khi ấy là một vùng biên giới còn rất nhiều khó khăn.

Núi đá cao, đường đi hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt. Cuộc sống của người dân còn thiếu thốn, điều kiện đi lại và sinh hoạt của bộ đội cũng không dễ dàng.

Với người lính, mỗi lần hành quân hay tuần tra trên địa hình như vậy đều cần sức khỏe và sự bền bỉ.

Có những con đường quanh co giữa núi đá.

Có những đoạn phải đi bộ qua những địa hình khó khăn. Những ngày mưa rét, việc di chuyển càng vất vả hơn. Nhưng nhiệm vụ vẫn phải được hoàn thành.

Cuộc sống ở đơn vị cũng không chỉ có những giờ phút căng thẳng.

Có những ngày bình lặng, người lính tranh thủ tăng gia, chăm sóc nơi ăn ở, huấn luyện và thực hiện công việc thường ngày. Buổi tối, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, anh em lại ngồi với nhau, nói chuyện về quê nhà.

Những câu chuyện về gia đình luôn là đề tài gần gũi nhất.

Có người nhớ cha mẹ, có người nhớ vợ con, có người nhớ bản làng. Xa nhà, những điều tưởng như rất bình thường ở quê lại trở thành những thứ người lính mong được trở về nhất.

Với Hoàng Ngọc Than, những năm tháng ở Đồng Văn cũng chính là những năm tháng ông trưởng thành trong môi trường quân đội.

Ba năm quân ngũ, từ 1975 đến 1978, không phải là một quãng thời gian quá dài.

Nhưng đó là ba năm của tuổi trẻ, của những ngày xa gia đình và của cuộc sống giữa vùng biên giới.

Năm 1975, ông rời quê.

Ba năm sau, ông trở về.

Ở giữa hai mốc thời gian ấy là những ngày tháng tại Đồng Văn, là những người đồng đội, những lần hành quân và những công việc mà người lính phải hoàn thành mỗi ngày.

Đến năm 1978, ông xuất ngũ.

Sau ngày trở về, cuộc sống quê hương lại mở ra trước mắt. Ông trở lại với gia đình, với công việc và những sinh hoạt quen thuộc.

Nhưng người đã trải qua những năm tháng quân ngũ thường mang theo một phần ký ức của đơn vị trong suốt cuộc đời.

Đồng Văn cũng vậy.

Đó không chỉ là một địa danh nơi ông từng làm nhiệm vụ. Đó còn là nơi gắn với những năm tháng tuổi trẻ, với những người đồng đội và những trải nghiệm mà cuộc sống đời thường sau này không dễ lặp lại.

Có thể thời gian làm nhiều chi tiết dần phai nhạt.

Nhưng một con đường đã từng đi qua, một địa danh đã từng gắn bó hay một người đồng đội cũ chỉ cần được nhắc đến cũng có thể khiến ký ức của những năm tháng ấy trở về.

Với Hoàng Ngọc Than, Đồng Văn chính là một miền ký ức như vậy.

Ba năm từ 1975 đến 1978 đã lùi xa nhiều thập kỷ.

Nhưng đó vẫn là một phần tuổi trẻ đáng nhớ của người con Khuôn Lùng – người đã rời quê trong những năm đầu đất nước bước vào thời kỳ mới, khoác lên mình màu áo lính và có những năm tháng làm nhiệm vụ giữa núi đá Đồng Văn.

Ngày nay, cuộc sống đã có nhiều đổi thay.

Những con đường lên Đồng Văn cũng đã khác trước, vùng biên giới ngày càng phát triển. Nhưng ký ức của những người từng làm nhiệm vụ ở đó vẫn là một phần của lịch sử được viết nên từ những điều rất đời thường.

Với Hoàng Ngọc Than, ba năm quân ngũ có thể chỉ là một đoạn trong cuộc đời.

Nhưng đó là ba năm tuổi trẻ đã gửi lại nơi vùng đá Đồng Văn, cùng những người đồng đội và một thời không thể quên của đời người lính.