Ba ngày bám chốt không ngủ

Tôi nghe câu chuyện này từ một cựu chiến binh quê Nghệ An, người từng có nhiều năm làm nhiệm vụ trên tuyến Trường Sơn. Khi nhắc đến những lúc gian khổ nhất, ông không kể về những chặng hành quân dài, mà kể về ba ngày bám chốt gần như không ngủ.

Câu chuyện xảy ra vào mùa khô năm ấy.

Đơn vị được giao giữ một chốt nhỏ trên điểm cao nhìn xuống tuyến đường vận chuyển. Những ngày trước đó, khu vực liên tục bị đánh phá nên mọi hoạt động phải thực hiện rất khẩn trương.

Ngày đầu tiên, đơn vị vừa lên chốt thì đã phải đào thêm công sự và củng cố giao thông hào.

Trời nắng gắt, đất đá khô cứng.

Đến tối, chưa kịp nghỉ lâu, đoàn xe phía sau lại cần vượt trọng điểm.

Tiểu đội phải thay nhau cảnh giới suốt đêm.

Anh Hòa nhìn đồng hồ rồi cười gượng:

“Chắc đêm nay khỏi ngủ.”

Anh Dinh đáp:

“Mai ngủ bù.”

Không ai biết rằng cái “mai” ấy còn rất xa.

Sang ngày thứ hai, máy bay lại xuất hiện.

Bom đánh gần khu vực chốt làm đất đá sạt xuống giao thông hào. Mọi người vừa quan sát vừa sửa lại công sự.

Đêm xuống, mưa bất ngờ đổ về.

Nước tràn vào hầm.

Những người lính thay nhau tát nước, chèn bao đất và giữ liên lạc với tổ bên cạnh.

Tiểu đội trưởng Trần Văn Hậu đi kiểm tra từng vị trí.

Đến chỗ Dinh, ông hỏi:

“Ngủ được chút nào chưa?”

Dinh lắc đầu.

Hậu cười:

“Tôi cũng chưa.”

Cả hai nhìn nhau rồi lại tiếp tục công việc.

Đêm thứ hai trôi qua trong tiếng mưa và tiếng động cơ xe xa xa.

Sang ngày thứ ba, ai cũng bắt đầu thấy rõ sự mệt mỏi.

Mắt cay xè.

Đầu nặng như có đá đè.

Có người ngồi dựa vào vách công sự vài phút đã gật gù.

Nhưng cứ có tín hiệu báo động là tất cả lại bật dậy ngay.

Cụ kể:

“Lúc ấy cơ thể rất mệt, nhưng tinh thần vẫn phải căng như dây đàn.”

Buổi chiều ngày thứ ba, một chiến sĩ trẻ vừa trực xong ngồi xuống mép hầm rồi ngủ gục lúc nào không biết.

Anh Hòa lấy tấm tăng phủ nhẹ lên vai cậu rồi nói nhỏ:

“Để nó ngủ năm phút.”

Năm phút sau, Hậu đến lay dậy:

“Đến lượt thay ca.”

Cậu lính trẻ mở mắt, giật mình đứng bật dậy:

“Em ngủ quên à anh?”

Hậu chỉ gật đầu:

“Năm phút thôi. Tốt rồi.”

Không ai trách.

Vì ai cũng hiểu sự mệt mỏi lúc ấy lớn đến mức nào.

Tối ngày thứ ba, đoàn xe cuối cùng vượt qua trọng điểm an toàn.

Khi tín hiệu báo tuyến đường thông suốt được truyền lên chốt, cả tiểu đội mới thật sự thở phào.

Hậu nhìn anh em rồi nói:

“Xong rồi. Nghỉ đi.”

Nghe câu ấy, mọi người gần như ngồi xuống đâu là ngủ ở đó.

Có người còn cầm nguyên chiếc bi đông trên tay.

Có người tựa lưng vào ba lô.

Có người vừa kéo tấm tăng lên đã ngủ thiếp.

Cụ Dinh kể:

“Tôi ngủ một mạch đến sáng hôm sau, không biết mưa hay nắng.”

Khi tỉnh dậy, điều đầu tiên ông nhìn thấy là những gương mặt đồng đội đang ngủ say quanh mình.

Mấy ngày trước ai cũng căng thẳng, còn lúc ấy trông họ như những chàng trai rất trẻ vừa được trả lại giấc ngủ.

Anh Hòa mở mắt trước, nhìn Dinh rồi cười:

“Ngủ bù được chưa?”

Dinh đáp:

“Ba ngày gộp lại rồi.”

Cả hai cùng cười.

Nhiều năm sau, cụ Dinh nói rằng ông không nhớ chính xác mình đã thức bao nhiêu giờ trong ba ngày ấy.

Nhưng ông nhớ rất rõ cảm giác khi nghe câu: “Xong rồi. Nghỉ đi.”

Tôi hỏi:

“Điều gì giúp mọi người chịu được ba ngày gần như không ngủ?”

Ông trả lời:

“Vì ai cũng biết mình không thức một mình.”

Là người sưu tầm lịch sử, tôi hiểu rằng sức chịu đựng của con người đôi khi vượt xa điều họ tưởng. Nhưng trong chiến tranh, sức chịu đựng ấy không chỉ đến từ ý chí cá nhân. Nó đến từ đội hình, từ kỷ luật và từ những người luôn ở bên cạnh nhau.

Ba ngày bám chốt không ngủ không chỉ là câu chuyện về sự gian khổ. Đó là câu chuyện về những người lính đã cùng nhau thức để giữ con đường, giữ vị trí và giữ sự an toàn cho đồng đội phía sau.

Và khi chiến tranh đã lùi xa, điều còn đọng lại không phải là số giờ đã thức, mà là ký ức về những gương mặt lấm bụi, những đôi mắt đỏ vì thiếu ngủ và câu nói giản dị giữa đêm rừng: