Ba ngày cưới - 12 năm 7 tháng quân ngũ

Tháng 9/1966, Hứa Xuân Thụ vừa tròn 20 tuổi. Theo tiếng gọi của Tổ quốc, người thanh niên xã đảo Vĩnh Thực viết đơn tình nguyện xin vào quân đội. Đơn vị đầu tiên ông được biên chế là Sư đoàn 308 – Sư đoàn Quân Tiên phong, một trong những đơn vị chủ lực cơ động của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Mười hai năm bảy tháng trong quân ngũ đưa ông đi qua ba chiến dịch lớn. Đó là Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh năm 1968, Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971 và cuộc tiến công giải phóng Quảng Trị năm 1972. Lịch sử của Sư đoàn 308 cũng ghi nhận đây là ba chiến dịch tiêu biểu của đơn vị trong kháng chiến chống Mỹ. Nhưng khi kể lại, ông không dùng nhiều lời hoa mỹ. Ông chỉ nói: gian nan, khó khăn thì nhiều lắm; kể mãi cũng không thể hết.

Là đơn vị chủ lực, Sư đoàn 308 thường được điều tới những hướng chiến dịch quan trọng. Hết một đợt chiến đấu, bộ đội trở ra miền Bắc củng cố, huấn luyện, rồi lại nhận lệnh lên đường. Những bước chân cứ nối nhau qua rừng núi, qua chiến hào, qua những năm tháng mà sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc.

Giữa hành trình ấy có một ký ức rất đỗi đời thường. Năm 1967, bố ông bị ốm nặng. Đơn vị cho ông nghỉ phép mười ngày, nhưng từ nơi đóng quân ở Phú Thọ về quê khi ấy đường sá, xe cộ vô cùng khó khăn. Trừ thời gian đi và trở lại đơn vị, ông chỉ còn đúng hai ngày ở nhà. Gia đình se duyên cho người lính trẻ với cô gái sau này trở thành vợ ông. Hai ngày ngắn đến mức họ chưa có một cuộc tâm sự riêng. Gặp nhau, hai người chỉ mỉm cười; rồi người lính trở lại đơn vị. Từ đó, tình cảm được nối dài bằng những lá thư đi giữa tiền tuyến và hậu phương.

Thư thời chiến không thể đến nhanh. Có lá thư đi cả tháng, thậm chí vài tháng mới tới tay người nhận. Mỗi khi có thư nhà, không chỉ một người vui. Anh em trong đơn vị cùng chuyền tay nhau đọc, cùng hỏi thăm một mái nhà, một người mẹ, một người vợ ở miền quê xa. Những dòng chữ từ hậu phương trở thành nguồn động viên để người lính vững lòng trước gian khổ.

Năm 1972, đơn vị cho ông về tranh thủ một tuần. Khi ấy ông 26 tuổi. Hai gia đình tổ chức đám cưới giản dị cho đôi trẻ. Hạnh phúc chỉ kịp hiện diện trong ba ngày. Ngày thứ tư, người chồng lại khoác ba lô lên đường. Ba ngày cưới rồi biền biệt chiến trường – câu chuyện nghe tưởng như chỉ có trong văn học, nhưng lại là đời thật của biết bao gia đình Việt Nam thời chiến. Người ở tiền tuyến quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ; người ở hậu phương vừa lao động, vừa chăm sóc gia đình, vừa ngóng tin chồng. Họ cùng sống bằng một niềm tin: niềm tin vào ngày chiến thắng, niềm tin rằng đất nước rồi sẽ hòa bình và gia đình sẽ đoàn tụ.

Mùa Xuân 1975, Sư đoàn 308 được giao làm lực lượng dự bị chiến lược, bảo vệ Hà Nội và hậu phương miền Bắc, đồng thời sẵn sàng cơ động vào chiến trường. Ông kể đơn vị đã hành quân tới Thanh Hóa, chuẩn bị phương án lên đường, nhưng sau đó tiếp tục ở lại làm nhiệm vụ bảo vệ phía Bắc. Không trực tiếp tiến vào Sài Gòn, những người lính Sư đoàn 308 vẫn góp phần vào thế trận chung bằng nhiệm vụ thầm lặng nhưng đặc biệt quan trọng: giữ vững hậu phương chiến lược.

Sau 12 năm 7 tháng quân ngũ, ông trở về Vĩnh Thực. Từ năm 1982, ông tham gia cấp ủy và đảm nhận nhiệm vụ trưởng thôn; sau đó lần lượt giữ các cương vị Phó Chủ tịch UBND xã kiêm Trưởng Công an, Chủ tịch UBND xã, Bí thư Đảng ủy xã; tham gia Ban Chấp hành thị xã Móng Cái và Hội đồng nhân dân thị xã. Từ năm 1992 đến năm 1996, ông còn đảm nhiệm Đảo trưởng Ban Chỉ huy quân sự thống nhất đảo Vĩnh Thực.

Từ chiến trường trở về công tác địa phương, hơn nửa đời người của Hứa Xuân Thụ gắn với quân đội và quê hương. Nhưng trong rất nhiều ký ức, hình ảnh khiến người nghe xúc động nhất vẫn là nụ cười trong hai ngày gặp gỡ, những lá thư vượt qua bom đạn và ba ngày ngắn ngủi của một đám cưới thời chiến. Đó không chỉ là câu chuyện của một đôi vợ chồng. Đó là biểu tượng cho sức mạnh của hậu phương – một sức mạnh lặng thầm đã cùng người lính đi qua những năm tháng hoa lửa./.