BA NGÀY GIỮ CAO ĐIỂM 544

Cuối tháng 12 năm 1968, sau khi được biên chế vào Đại đội C17, Trung đoàn 27, chiến sĩ Đường Xuân Tam bước vào trận đánh lớn đầu tiên trong cuộc đời quân ngũ. Đó là trận chiến bảo vệ cao điểm 544, thuộc khu vực Bắc Đường 9, chiến trường B5 (Quảng Trị) – một vị trí có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng ngự của quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Theo lời kể của ông Tam, trước khi đơn vị nhận nhiệm vụ, quân ta vừa tổ chức tiến công đánh bật địch ra khỏi khu vực đài quan sát trên đỉnh cao điểm. Sau chiến thắng ấy, Đại đội C17 được giao nhiệm vụ nhanh chóng lên chốt giữ, bảo vệ trận địa, giữ vững quyền kiểm soát để phục vụ việc quan sát, chỉ huy hỏa lực và ngăn chặn các đợt phản kích của đối phương.

Khi ấy, ông Tam mới ngoài hai mươi tuổi. Dù chưa có nhiều kinh nghiệm chiến đấu, nhưng ông hiểu rõ rằng nhiệm vụ lần này vô cùng nặng nề. Chỉ cần để mất cao điểm, toàn bộ kết quả chiến đấu trước đó có thể bị xóa bỏ, đồng thời gây ảnh hưởng lớn đến kế hoạch tác chiến của đơn vị.

Những ngày đầu bám trụ trên cao điểm là chuỗi thời gian mà ông không bao giờ quên.

Ngay sau khi quân ta làm chủ trận địa, máy bay Mỹ liên tục quần thảo trên bầu trời. Ban ngày, từng tốp phản lực gầm rú lao xuống ném bom, bắn rốc-két vào các sườn đồi. Đất đá tung mù mịt, cây rừng bị cày xới, nhiều hố bom chồng lên nhau. Ban đêm, pháo từ các căn cứ của địch lại dội lên đỉnh núi từng loạt kéo dài. Tiếng nổ vang dội làm cả ngọn đồi rung chuyển.

Giữa mưa bom, những người lính Đại đội C17 vẫn kiên cường bám trụ.

Ông Tam kể rằng suốt ba ngày liên tiếp, hầu như không ai có được một bữa cơm trọn vẹn hay một giấc ngủ đúng nghĩa. Mỗi khi tiếng máy bay vừa ngớt, mọi người lại tranh thủ củng cố công sự, kiểm tra vũ khí, tiếp tế đạn dược và chuẩn bị đối phó với đợt tiến công tiếp theo. Có lúc vừa ngồi xuống ăn vài miếng cơm nắm thì còi báo động lại vang lên, tất cả lập tức trở về vị trí chiến đấu.

Khó khăn lớn nhất không chỉ là bom đạn mà còn là sự thiếu thốn.

Lương thực mang theo dần cạn kiệt. Nước uống phải tiết kiệm từng ngụm. Đạn dược sau nhiều đợt chiến đấu cũng không còn nhiều. Trong hoàn cảnh ấy, mỗi viên đạn đều được sử dụng hết sức chính xác. Người lính phải biết kiềm chế, bình tĩnh lựa chọn thời cơ thích hợp mới nổ súng.

Ông Tam nhớ lại, điều giúp đơn vị đứng vững không phải chỉ là hệ thống công sự hay vũ khí, mà còn là tinh thần quyết tâm của từng người lính.

Không ai nghĩ đến chuyện rút lui.

Không ai nghĩ đến chuyện bỏ vị trí.

Mỗi người đều hiểu rằng sau lưng mình là đồng đội, là nhiệm vụ được giao và là niềm tin của cấp trên.

Ba ngày trên cao điểm 544 đã trở thành một cuộc thử thách khắc nghiệt đối với tất cả cán bộ, chiến sĩ. Những chàng trai tuổi đôi mươi lần đầu thực sự cảm nhận rõ sự khốc liệt của chiến tranh. Có người bị thương vẫn tiếp tục chiến đấu. Có người vừa lấp xong hố bom lại cầm súng trở về trận địa. Giữa khói lửa mịt mù, tinh thần đồng đội càng trở nên gắn bó hơn bao giờ hết.

Ông Tam kể rằng trong suốt ba ngày ấy, điều ông luôn tự nhắc mình là phải giữ vững sự bình tĩnh. Chỉ cần hoảng loạn hoặc mất cảnh giác trong tích tắc cũng có thể khiến cả đơn vị phải trả giá. Chính những ngày bám trụ trên cao điểm đã giúp ông hiểu rằng lòng dũng cảm không phải là không biết sợ, mà là biết vượt qua nỗi sợ để hoàn thành nhiệm vụ.

Đến ngày thứ ba, sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ chốt, đơn vị nhận được lệnh cơ động rút khỏi vị trí để bảo toàn lực lượng và chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo. Nhưng đó cũng là lúc thử thách lớn nhất đang chờ phía trước. Trong quá trình rút lui, đội hình bị trực thăng Mỹ phát hiện và truy kích quyết liệt. Chính trong trận chiến ấy, người lính trẻ Đường Xuân Tam đã bình tĩnh dùng súng AK bắn rơi một chiếc trực thăng địch, mở đường cho đồng đội rút lui an toàn và lập nên chiến công đầu tiên, được phong tặng danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ".

Mỗi lần nhắc lại trận giữ cao điểm 544, ông Tam không bao giờ nói nhiều về sự gian khổ của bản thân. Điều ông nhớ nhất là ý chí của cả đơn vị trong những ngày chiến đấu không lùi bước. Theo ông, chiến thắng không phải của riêng một cá nhân mà là kết quả của tinh thần đoàn kết, kỷ luật và sự hy sinh của tất cả những người lính đã cùng nhau giữ vững trận địa giữa mưa bom bão đạn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, cao điểm 544 vẫn là dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời người cựu chiến binh hai lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ. Đó là nơi tuổi trẻ của ông được thử thách bằng lửa đạn, nơi bản lĩnh của người lính được tôi luyện và cũng là nơi mở đầu cho những chiến công vẻ vang sau này.

Thông điệp gửi thế hệ trẻ

"Ba ngày giữ cao điểm 544 đã dạy bác rằng, khó khăn nào cũng có thể vượt qua nếu con người có ý chí, có kỷ luật và biết đoàn kết. Cuộc sống hôm nay tuy không còn bom đạn, nhưng các cháu sẽ gặp nhiều thử thách khác. Đừng vội bỏ cuộc khi mới gặp khó khăn. Hãy kiên trì đến cùng, bởi chính nghịch cảnh sẽ rèn luyện nên bản lĩnh của mỗi con người."