Ba ngày quý hơn vàng

Trong những năm chiến tranh, tôi từng có một lần được về phép đúng ba ngày. Chỉ ba ngày thôi, nhưng đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn thấy đó là những ngày quý giá nhất trong cuộc đời mình.

Ngày nhận được tin, tôi đang cùng đơn vị làm nhiệm vụ. Cán bộ gọi tôi lại và nói:

— Đồng chí được tranh thủ về thăm gia đình ba ngày.

Tôi cứ đứng lặng một lúc.

Ba ngày!

Đối với người lính xa quê lâu năm, ba ngày ấy quý hơn bất cứ món quà nào.

Tôi nhanh chóng chuẩn bị hành trang. Anh em trong đơn vị người hỏi thăm gia đình, người gửi lời về quê. Một đồng đội còn dúi vào tay tôi mấy viên kẹo:

— Mang về cho các cháu ở nhà.

Tôi cười:

— Cảm ơn cậu.

Chặng đường về quê hôm ấy dường như ngắn hơn mọi lần. Tôi chỉ mong trời mau tối để sáng hôm sau được nhìn thấy mẹ.

Khi về đến đầu làng, tôi nhận ra những hàng cây quen thuộc. Con đường đất vẫn như ngày tôi ra đi. Mấy mái nhà thấp thoáng sau hàng tre.

Tôi bước nhanh hơn.

Mẹ đang ngồi trước hiên. Nhìn thấy tôi, mẹ đứng bật dậy.

— Con về đấy à?

Tôi đáp:

— Vâng, con được nghỉ ba ngày.

Mẹ nhìn tôi rồi cười:

— Ba ngày cũng quý rồi con ạ.

Bữa cơm hôm ấy có những món rất bình thường: bát canh rau, đĩa cá và ít thức ăn quê nhà. Nhưng tôi ăn ngon hơn bất kỳ bữa cơm nào.

Mẹ vừa gắp thức ăn cho tôi vừa hỏi:

— Ở đơn vị có khỏe không?

— Con khỏe mẹ ạ.

— Anh em có khỏe không?

— Mọi người đều khỏe.

Tôi kể những chuyện vui ở đơn vị. Mẹ ngồi nghe, thỉnh thoảng lại cười.

Ngày thứ nhất trôi qua thật nhanh.

Ngày thứ hai, tôi giúp mẹ sửa lại một vài thứ trong nhà, thăm họ hàng và đi qua những nơi thân thuộc của tuổi thơ. Tôi gặp mấy người bạn cũ. Có người hỏi:

— Khi nào cậu lại đi?

Tôi cười:

— Hết phép thì phải trở lại.

Ai cũng hiểu.

Không ai muốn hỏi thêm.

Buổi tối, mẹ ngồi bên tôi rất lâu.

Mẹ lấy trong tủ ra một chiếc áo cũ đã được giặt sạch.

— Mẹ để dành cho con.

Tôi cầm chiếc áo mà thấy sống mũi cay cay.

Tôi biết gia đình chẳng có gì dư dả. Những thứ mẹ dành cho tôi đều là những thứ mẹ chắt chiu.

Ngày thứ ba đến nhanh hơn tôi tưởng.

Mới sáng, tôi đã phải chuẩn bị trở lại đơn vị.

Mẹ gói cho tôi ít thức ăn mang theo.

Tôi bảo:

— Mẹ để lại mà dùng.

Mẹ lắc đầu:

— Con mang đi. Ở đường có cái mà ăn.

Tôi không nói nữa.

Tôi biết nếu từ chối, mẹ sẽ buồn.

Trước khi đi, tôi đứng trước sân nhìn căn nhà thật lâu.

Ba ngày qua nhanh quá.

Tôi chưa kịp làm hết những điều muốn làm.

Chưa kịp nói hết những điều muốn nói.

Nhưng mẹ chỉ nhẹ nhàng bảo:

— Đi mạnh giỏi. Khi nào có phép thì lại về.

Tôi gật đầu.

Bước ra khỏi làng, tôi không quay lại ngay. Tôi sợ mình sẽ không nỡ đi.

Đến đầu dốc, tôi mới ngoái nhìn.

Mẹ vẫn đứng đó.

Một bóng người nhỏ bé giữa con đường làng.

Tôi giơ tay vẫy.

Mẹ cũng vẫy lại.

Rồi tôi quay đi.

Ba ngày ấy đã trở thành ký ức tôi mang theo suốt những năm tháng còn lại của cuộc chiến.

Sau này, tôi từng trải qua nhiều chặng hành quân dài, nhiều ngày tháng xa nhà. Nhưng không có ngày nào tôi quên ba ngày phép ngắn ngủi ấy.

Bởi tôi hiểu rằng phía sau người lính không chỉ có nhiệm vụ.

Phía sau còn có mẹ, có gia đình, có quê hương và những người luôn mong ngày mình trở về.

Ba ngày ấy không làm chiến tranh ngắn lại.

Nhưng nó cho tôi thêm sức mạnh để tiếp tục con đường phía trước.