“Ba ngày tìm kiếm người em Hồ Thị Cúc”

Chiều 24/7/1968, Ngã ba Đồng Lộc tiếp tục hứng chịu những đợt bom dữ dội. Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội TNXP 55 đang thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông. Mười cô gái trẻ đã vào hầm trú ẩn khi máy bay địch ném bom.

Một quả bom đánh trúng khu vực hầm, khiến cả 10 cô hy sinh. Đây là sự kiện đã trở thành một trong những ký ức đau thương nhất của Ngã ba Đồng Lộc.

Ngay sau khi bom ngừng, đồng đội và các lực lượng đang làm nhiệm vụ tại Đồng Lộc lập tức tổ chức tìm kiếm.

Bà Nguyễn Thị Diệu Lan, khi ấy là thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 3, đã cùng đồng đội tham gia đào đất tìm các cô. Công việc được tiến hành khẩn trương nhưng vô cùng cẩn trọng.

Chín thi thể lần lượt được tìm thấy.

Nhưng Hồ Thị Cúc vẫn chưa được tìm thấy.

Đồng đội không chấp nhận việc để Cúc nằm lại dưới lòng đất. Các lực lượng thay phiên nhau tìm kiếm. Mọi người được yêu cầu đào bằng tay, không sử dụng máy xúc, nhằm tránh gây tổn thương đến thi thể người đồng đội.

Thời gian trôi qua, đất đá vẫn được đồng đội từng chút một bới lên.

Một ngày.

Rồi hai ngày.

Đến ngày thứ ba, các chiến sĩ thuộc Tiểu đội 8 tiếp tục dùng tay đào bới. Cuối cùng, thi thể Hồ Thị Cúc được tìm thấy và đưa lên khỏi lòng đất.

Khoảnh khắc ấy không chỉ là sự kết thúc của một cuộc tìm kiếm. Đó còn là cách những người đồng đội thể hiện tình cảm với người đã hy sinh: dù chiến tranh đang vô cùng khốc liệt, họ vẫn quyết tâm đưa người em, người đồng chí của mình trở về với đồng đội.

Trong những ngày sau đó, hình ảnh Tiểu đội 4 với 10 chiếc cáng đặt cạnh nhau trở thành một ký ức không thể nào quên đối với những người sống sót.

Câu chuyện về Hồ Thị Cúc cũng gắn với những câu thơ nổi tiếng “Cúc ơi!” của nhà thơ Yến Thanh – người đã viết trong lúc đồng đội tìm kiếm Cúc dưới lòng đất. Bài thơ ghi lại tiếng gọi khản giọng của những người đồng đội giữa chiến trường, khi chín cô gái đã được tìm thấy nhưng vẫn còn thiếu Cúc.

🌿 Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện qua lời kể của bà Nguyễn Thị Diệu Lan cho thấy một khía cạnh khác của Ngã ba Đồng Lộc: bên cạnh sự hy sinh anh dũng còn có tình đồng đội sâu nặng.

Mười cô gái đã ra đi cùng nhau, và những người ở lại đã không bỏ cuộc cho đến khi tìm được người cuối cùng.