Ba ngày trốn dưới giếng cạn để giữ bí mật cho tổ chức

Ông Nguyễn Hữu Đạt tham gia phong trào cách mạng từ những năm đầu thập niên 1940, khi thực dân Pháp tăng cường truy quét các cơ sở cách mạng tại Hà Tĩnh. Khi ấy, ông làm nhiệm vụ liên lạc, vận chuyển tài liệu và gây dựng cơ sở quần chúng tại nhiều địa phương.

Một lần vào năm 1944, trong lúc đang tổ chức cuộc họp bí mật tại nhà một cơ sở cách mạng ở vùng quê Can Lộc, ông nhận được tin báo có người bị bắt và nguy cơ lộ danh sách những người tham gia. Chỉ trong ít phút, tiếng chó sủa, tiếng bước chân của lính đã vang lên từ đầu làng.

Không còn đường thoát, chủ nhà dẫn ông chạy ra sau vườn. Ở đó có một chiếc giếng cạn đã bỏ hoang nhiều năm, chỉ còn lớp bùn ẩm dưới đáy. Không kịp suy nghĩ nhiều, ông trèo xuống giếng, bên trên được phủ bằng cành cây khô và rơm để ngụy trang.

Đêm hôm đó, lính lục soát khắp khu vực. Chúng đi quanh vườn, dùng gậy chọc xuống đất, thậm chí đứng ngay cạnh miệng giếng hút thuốc và nói chuyện. Ông kể rằng lúc ấy ông phải bịt miệng thật chặt để không phát ra tiếng ho dù cổ họng khô rát vì thiếu nước.

Ông ở dưới giếng suốt ba ngày ba đêm. Ban ngày nắng nóng hầm hập, ban đêm lạnh buốt. Muỗi đốt khắp người, thức ăn gần như không có. Mỗi tối, chủ nhà mới lén thả xuống một nắm cơm nhỏ và ít nước.

Đến ngày thứ ba, khi biết cuộc truy lùng đã tạm lắng, cơ sở cách mạng mới đưa ông ra ngoài. Lúc trèo lên khỏi giếng, ông gần như kiệt sức, không thể đứng vững. Nhưng điều đầu tiên ông hỏi là tài liệu có an toàn không và những người khác đã thoát chưa.

Nhiều năm sau, chiếc giếng ấy đã được lấp lại, khu vườn cũng đổi thay nhiều. Nhưng mỗi lần trở lại nơi cũ, ông đều đứng rất lâu. Ông nói nếu ngày đó ông bị bắt, có thể cả mạng lưới sẽ bị ảnh hưởng. Với ông, ba ngày dưới giếng cạn là ba ngày dài nhất cuộc đời nhưng cũng là quãng thời gian ông hiểu rõ nhất giá trị của niềm tin với cách mạng.