Bà ngoại và con đường thanh niên xung phong năm ấy

Chuyến đi thực tế của chúng tôi dừng lại ở một ngôi nhà nhỏ ven đường. Chủ nhà là bà ngoại của một đoàn viên – từng là thanh niên xung phong.

Bà đã ngoài 70, nhưng giọng nói vẫn rắn rỏi.

“Ngày đó tụi bà làm gì ạ?” – một bạn hỏi.

Bà cười:
“Làm đủ thứ: mở đường, tải đạn, san lấp hố bom. Có khi vừa làm vừa chạy.”

Bà kể về con đường mà đơn vị bà phụ trách. Ban ngày vừa sửa xong, ban đêm bom lại đánh. Sáng hôm sau, lại tiếp tục.

“Có mệt không bà?”
“Có chứ. Nhưng không ai dám nghỉ. Vì nếu đường không thông, xe không vào được, phía trước sẽ thiếu lương thực, đạn dược.”

Bà kể về một đêm mưa lớn, cả đội phải đứng dưới nước suốt nhiều giờ để lấp hố bom. Tay chân tê cứng, nhưng không ai rời vị trí.

“Có người ngất đi, tụi bà khiêng vào bên đường, rồi người khác lại thế chỗ.”

Chúng tôi im lặng nghe, không ai hỏi thêm.

Bà nhìn chúng tôi, giọng chậm lại:
“Bây giờ các cháu đi trên những con đường đẹp, chắc khó tưởng tượng tụi bà đã sống thế nào.”

Một bạn trong đoàn khẽ nói: “Tụi cháu biết ơn lắm ạ.”

Bà cười:
“Không cần nói lớn lao. Chỉ cần sống cho tử tế, làm việc có ích, là tụi bà vui rồi.”