BA NGƯỜI CON TIẾP BƯỚC CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG CỦA MẸ NGUYỄN THỊ CỘI

Mẹ Nguyễn Thị Cội không có cơ hội nhìn thấy các con khôn lớn, cũng chẳng thể chứng kiến ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Thế nhưng, những người con mẹ để lại đã sớm hòa mình vào phong trào đấu tranh cách mạng, tiếp nối tinh thần yêu nước trên quê hương.

Trong số các con của mẹ, Trần Thị Liên (sinh năm 1922), Trần Thị Hẩu (sinh năm 1925), Trần Văn Cạp (sinh năm 1930) và Trần Văn Liềm (sinh năm 1931) đều tham gia đội ngũ Thanh niên Tiền phong tại làng An Thạnh. Sau đó, chị Năm Liên và chị Sáu Hẩu tham gia hoạt động phụ nữ; anh Bảy Cạp và anh Tám Liềm tham gia lực lượng dân quân du kích xã. Khi thực dân Pháp trở lại xâm lược Nam Bộ vào cuối năm 1945, phong trào kháng chiến tại địa phương ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Thuận Giao cùng hai xã An Phú, Bình Hòa nằm trong vùng gò thuộc huyện Lái Thiêu, có địa hình ruộng vườn xen lẫn những sở cao su, phía sau dựa vào rừng Cò Mi rộng hàng trăm hecta. Với vị trí thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ và tổ chức lực lượng kháng chiến, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một và Huyện ủy Lái Thiêu chủ trương xây dựng căn cứ địa Thuận - An - Hòa ngay từ những ngày đầu chống Pháp.

Tháng 10/1945, anh Bảy Cạp thoát ly gia đình, tham gia bộ đội huyện. Hai tháng sau, chị Năm Liên trở thành giao liên phục vụ bộ đội. Trên địa bàn căn cứ, quân ta liên tục tổ chức chống càn, đánh các đồn bốt của địch như Võ Lầu, Cây Me. Trong trận đánh bót Cầu Mới (Bình Chuẩn) vào đêm 20/10/1947, anh Trần Văn Cạp anh dũng hy sinh. Đau xót trước sự mất mát của người anh, anh Tám Liềm xin thoát ly gia đình, tham gia cách mạng với quyết tâm tiếp tục chiến đấu.

Trong những năm tháng kháng chiến đầy gian khổ, chị Năm Liên vẫn kiên trì thực hiện nhiệm vụ giao liên, cùng lực lượng bộ đội địa phương và du kích Thuận An bám trụ địa bàn, bảo vệ các cơ quan lãnh đạo của tỉnh và huyện. Công việc ngày càng nguy hiểm khi địch liên tục mở các cuộc càn quét, lập đồn bốt và sử dụng những toán biệt kích áo đen để truy lùng lực lượng cách mạng. Tháng 9/1951, chúng mở cuộc càn lớn nhằm xóa bỏ căn cứ Thuận - An - Hòa, đóng thêm các bốt Chợ Miễu, An Phú, Ký Vĩnh và nhiều vị trí kiểm soát trên những tuyến đường trọng yếu. Dù căn cứ bị chia cắt, lực lượng cách mạng vẫn kiên cường bám trụ rừng Cò Mi.

Ngày 18/9/1953, trong một chuyến công tác, chị Năm Liên không may gặp địch phục kích và anh dũng hy sinh. Sự ra đi của chị là mất mát lớn đối với gia đình và phong trào cách mạng địa phương. Như vậy, trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, hai người con của mẹ Nguyễn Thị Cội là anh Trần Văn Cạp và chị Trần Thị Liên đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sau Hiệp định Genève tháng 7/1954, anh Tám Liềm không đi tập kết mà ở lại quê hương, tiếp tục tham gia đấu tranh chính trị. Khi phong trào Đồng khởi phát triển tại tỉnh Bình Dương, anh gia nhập lực lượng vũ trang chủ lực, hoạt động trong đơn vị C.30 - D.302. Trên địa bàn Tam giác sắt, đơn vị anh liên tục chiến đấu, đối mặt với nhiều trận càn quét ác liệt của địch. Trong một trận chống càn, anh bị thương nặng và hy sinh ngày 22/2/1962 tại Bến Súc. Sự hy sinh của anh là dấu mốc đau thương, khép lại hành trình chiến đấu của ba người con mẹ Nguyễn Thị Cội, những người đã lần lượt ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mẹ Nguyễn Thị Cội qua đời khi tuổi đời còn quá trẻ, gia cảnh nghèo khó nên gia đình không có điều kiện lưu giữ di ảnh của mẹ. Mẹ không phải chứng kiến cảnh quê hương Thuận Giao bị quân xâm lược giày xéo, cũng không phải trực tiếp trải qua nỗi đau tiễn biệt những người con lần lượt hy sinh. Nhưng sự mất mát ấy vẫn còn đó trong lịch sử gia đình và quê hương. Ba người con mẹ từng mang nặng đẻ đau đã dành trọn cuộc đời mình cho cách mạng, để lại những đóng góp không thể phai mờ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sự hy sinh của gia đình mẹ Nguyễn Thị Cội đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận. Mẹ được truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 438/KTCTN ngày 24/4/1995. Năm 2000, mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Dẫu mẹ không còn để nghe những lời tri ân, dẫu thời gian đã đi qua nhiều thế hệ, tên tuổi mẹ Nguyễn Thị Cội vẫn được trân trọng nhắc nhớ. Cuộc đời ngắn ngủi của mẹ cùng sự hy sinh của ba người con là một phần ký ức thiêng liêng trong lịch sử cách mạng quê hương, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm gìn giữ những thành quả mà bao thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình.