Ba người lính già và Tết Mậu Thân 1968

Ông Hoàng Kim Giai là một  trong những người lính già ấy. Ông đã trực tiếp tham gia vào một trong những điểm ác liệt nhất trong cuộc tổng tiến công vào thị xã Tuy Hoà Tết Mậu Thân 1968. Lúc đó ông Hoàng Kim Giai 43 tuổi, là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 12, có nhiệm vụ đánh chiếm sân bay, nhà lao, nhà 18 gian… (thuộc khu vực phía tây phường 2 và phường 8, thành phố Tuy Hòa bây giờ). Không thể kể hết mức độ ác liệt của những trận đánh lúc đó. Điều đọng mãi trong ông Hoàng Kim Giai là tinh thần dũng cảm vô song của các chiến sĩ ta. Có những đồng chí bị pháo địch bắn dập cả hai chân vẫn chiến đấu, bắn hết viên đạn cuối cùng thì vung lựu đạn vào địch. Địch bị thiệt hại nặng, nhưng bên ta thương vong cũng không ít. Ông nhớ lắm những đồng đội, có những người mới 18, 20 tuổi, mới tối qua còn cười đùa vô tư như không hề có chiến tranh, vậy mà hôm nay đã mãi mãi nằm lại. Ông vẫn thường đạp xe qua trận địa cũ, để nhớ về những trận đánh, để nhớ về những đồng đội năm xưa mà suy ngẫm về những đổi thay nơi đây hôm nay. Ông nói: “Bây giờ nhà cửa mọc lên san sát, lại có cả trường học nữa, nghe các cháu ríu rít, thấy mừng. Và lại nhớ anh em”.

Vâng, với người lính, có tình cảm nào thiêng liêng hơn tình đồng đội! Với ông Huỳnh Tấn Hoan (tức Mười Hoan), lúc đó là Phó Thị đội trưởng Tuy Hòa, tết vừa qua, ông cảm thấy như còn đâu đây không khí đón tết giữa chiến trường thị xã Tuy Hòa năm xưa. Sát cánh bên nhau trong chiến đấu, có một vài khoảnh khắc bình yên hiếm hoi, họ lại kể cho nhau những kỷ niệm, và cùng nhau nhớ về tết cổ truyền dân tộc. Nghe tiếng pháo tết râm ran, nhiều anh em không giấu được nỗi nhớ quê, nhớ nhà,  mong  được ăn một cái tết yên bình không tiếng súng.            

Vậy mà rất nhiều đồng đội đã không thể cùng ông đi qua trọn vẹn  mùa xuân năm đó. Ông nhớ như  in tên gọi từng người, còn sống, đã chết, trong đội Quyết Thắng do ông làm đội trưởng. Ông còn sống được đến ngày hôm nay để ôn lại những kỷ niệm này cũng là nhờ đồng đội đã chết thay ông. Người chiến sĩ đó tên Tranh. Khi pháo địch từ núi Nhạn vãi đạn xuống trận địa ta, chính anh đã xô ông xuống giao thông hào rồi nằm lên mình ông, che cho ông, giành cái chết về mình. Ông nghẹn ngào nói với tôi: “Đó là hình ảnh cảm động và sâu sắc nhất trong cuộc đời chú. Chú Tranh quê ở Liên Trì. Tết nào chú và chú Mười cũng ra nhà thắp hương cho chú Tranh. Cái ơn này quá lớn, trọn đời chú cũng không trả được”.    

Chú Mười mà ông Hoan vừa nhắc là ông Trần Văn Mười, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, hiện là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh. Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 ở Phú Yên, ông Mười mới 26 tuổi, là trợ lý tác chiến của Tỉnh đội. Cũng như ông Mười Hoan, đối với ông Mười, nhớ về Tết Mậu Thân 1968  là nhớ về những trận đánh ác liệt, là nhớ về những tấm gương rực sáng, sẵn sàng hi sinh, là nhớ về đồng đội, người mất, người còn...                     

Tết Mậu Thân năm 1968, nhớ tình đồng đội, nhớ nghĩa đồng bào. Không có dân thì không có Mậu Thân 1968, cả ông Hoàng Kim Giai, Huỳnh Tấn Hoan, Trần Văn Mười đều khẳng định như vậy. Ăn tết trên trận địa nhưng các chiến sĩ vẫn có đủ bánh kẹo do nhân dân tiếp tế. Dân dẫn đường, dân che chở, đùm bọc, chăm sóc. Ông Hoan bị thương nặng, không có dân chắc chắn ông không thể rút ra ngoài mà trở về căn cứ. Đồng đội tưởng ông đã chết. May mà bà con Ninh Tịnh phát hiện ra ông, đưa về che giấu, chăm sóc ông suốt 2 tuần rồi đưa ông lên Chóp Chài. Nhiều đồng đội ông cũng được nhân dân Phước Hậu, Ninh Tịnh, Liên Trì, Cẩm Tú đùm bọc, đưa ra vùng căn cứ an toàn. Ông Mười nói thêm: “Bao nhiêu năm sống trong vùng địch, bị địch kìm kẹp, thế nhưng dân vẫn một lòng với cách mạng. Mậu Thân 1968 cho thấy trận địa lòng dân bao la và vững chắc như thế  nào!”.                           

Mới đó vậy mà đã 40 năm, họ đã trở thành những người lính già. Và như thông lệ hằng năm, tết vừa qua ông Hoàng Kim Giai, Trần Văn Mười và  Huỳnh Tấn Hoan lại  đến nghĩa trang liệt sĩ, thắp hương cho những đồng đội nằm lại trong chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968, thăm gia đình họ, thăm những đồng đội cũ. Trong hành trang  trĩu nặng của người lính, có một cái tết không thể nào quên: Tết Mậu Thân 1968. Sự kiện hào hùng đó với bao kỷ niệm, từ lâu đã thành một phần của cuộc đời họ. Và những người lính già ấy vẫn còn kể, kể mãi cho thế hệ hôm nay và mai sau được biết về một thời oanh liệt của cha anh.