Ba người lính nằm lại giữa chiến trường

Trong những năm tháng chiến tranh, ông Nguyễn Công Ngự đã chứng kiến nhiều mất mát. Nhưng có những câu chuyện dù đã đi qua hàng chục năm vẫn nằm nguyên trong ký ức của người lính. Một trong số đó là lần ông trực tiếp tham gia mai táng hai liệt sĩ cùng một phi công Mỹ.

Khi chiến tranh xảy ra, những người lính thuộc hai bên có thể đứng ở hai phía của chiến tuyến. Họ chiến đấu theo những nhiệm vụ khác nhau, nhưng khi trận đánh kết thúc, những người đã hy sinh đều trở thành những con người cần được an táng.

Ông Ngự nhớ lại một lần đơn vị thực hiện việc mai táng hai liệt sĩ của ta tại cùng một vị trí với một phi công Mỹ lái chiếc máy bay được ông nhắc đến là SL19, bị bắn rơi tại chỗ.

Đó là một ký ức đặc biệt. Giữa chiến trường, nơi chỉ ít phút trước còn là nơi diễn ra những trận đánh, những con người từng ở hai phía của cuộc chiến giờ cùng nằm lại trên một mảnh đất.

Với người lính Quân y như ông Ngự, những công việc như vậy là một phần của chiến tranh mà không phải ai cũng nhìn thấy. Sau tiếng súng và những trận đánh là việc tìm kiếm, đưa đồng đội về và lo việc mai táng cho những người đã hy sinh.

Những người lính Việt Nam nằm xuống nơi chiến trường đều có quê hương, gia đình và những người thân đang chờ đợi. Còn người phi công Mỹ cũng từng có một cuộc đời, một gia đình và những người mong anh trở về.

Nhiều năm sau, khi kể lại câu chuyện ấy, ông Ngự không nhắc đến sự khác biệt giữa những người nằm xuống bằng sự thù hận. Điều còn lại trong ký ức của ông là hình ảnh những con người đã chết giữa chiến tranh và trách nhiệm của những người còn sống đối với người đã khuất.

Chiến tranh có thể chia con người thành những chiến tuyến khác nhau, nhưng cái chết thì không có chiến tuyến. Khi một người đã nằm xuống, điều còn lại là sự thương tiếc và trách nhiệm đưa họ về với nơi an nghỉ.

Có lẽ cũng chính vì từng trực tiếp chứng kiến và tham gia những công việc ấy, ông Ngự càng hiểu rõ giá trị của hòa bình. Sau những năm tháng bom đạn, điều người lính mong muốn cuối cùng vẫn là không còn những người phải nằm lại nơi chiến trường.

Câu chuyện về hai liệt sĩ và người phi công Mỹ vì thế không chỉ là một kỷ niệm chiến tranh. Đó còn là một lát cắt đặc biệt trong ký ức của người lính Nguyễn Công Ngự – nơi chiến tranh hiện lên không chỉ bằng tiếng súng, mà bằng những con người đã mất đi và trách nhiệm của người sống đối với người đã khuất.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức ấy vẫn còn được ông gìn giữ. Bởi với những người từng đi qua chiến tranh, nhớ về người đã hy sinh cũng là một cách để nhắc nhở thế hệ sau rằng hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng biết bao mất mát.