Ba người mẹ – Tình người và sự bao dung hồi sinh từ đống đổ nát Đồng Côi

Tiếng khóc xé lòng giữa đống hoang tàn:
Sau trận giao tranh ác liệt tại đồn Đồng Côi, khói bom chưa kịp tan thì vội vã phủ lên không gian khét lẹt mùi thuốc nổ. Giữa căn phòng lợp tôn móp méo sụp đổ, người phụ nữ giao liên/du kích (sau này là má nuôi) bỗng nghe thấy tiếng khóc ré nhức nhối của một đứa trẻ sơ sinh. Lao vào trong đống đổ nát, má bàng hoàng thấy một người mẹ đã hy sinh vì mảnh đạn pháo. Mặc dù đã trút hơi thở cuối cùng, đôi tay người mẹ ấy vẫn ôm ghì chặt lấy đứa con còn vương hơi sữa vào ngực để che chở khỏi bom đạn.

Mặt đứt sinh thành và mầm sống hồi sinh:
Người chồng chiến sĩ bước vào, nhìn đứa trẻ rồi nghẹn ngào bảo vợ: "Nuôi nó đi, mình à. Mình mà bỏ nó lại... thì khác gì bỏ mình giữa chiến trường". Vợ chồng người lính – dù mười năm không có lấy một mụn con – đã đón nhận đứa bé giữa đống hoang tàn như một phép màu của định mệnh. Họ nuôi dạy đứa trẻ khôn lớn, giữ kín câu chuyện để cho con một tuổi thơ bình yên tròn vẹn.

Sự đoàn tụ tâm linh thời bình:
Hơn bốn mươi năm sau, khi đứa con đã trưởng thành, ba má mới đưa con trở lại Đồng Côi tìm lại nấm mộ không tên bên gốc gòn già để đón hài cốt người mẹ sinh thành về nghĩa trang gia đình. Đứng trước nấm mộ, người con hiểu rằng mình vô cùng may mắn khi được chở che bởi tình yêu của ba người mẹ: Người mẹ đã sinh ra trong máu lửa, người mẹ đã nuôi nấng bằng tất cả những gì mình có, và Mẹ Tổ quốc bao dung.