BA NGƯỜI THỨC TRẮNG ĐÊM BÊN MƯỜI MẤY ĐỒNG ĐỘI

Trong ký ức chiến trường của chú Trần Thanh Ba, có những đêm không thể nào quên. Đó không phải là đêm hành quân, cũng không hẳn là đêm trực tiếp nổ súng, mà là một đêm lặng lẽ giữa rừng sâu Campuchia, khi chú cùng hai đồng đội được giao ở lại trông giữ mười mấy tử sĩ, chờ xe vào đưa anh em về tuyến sau.

Hôm ấy, sau một trận đánh ác liệt, đơn vị gặp tình thế khó khăn. Đường vào còn nguy hiểm, xe chưa thể tiếp cận ngay để đưa thương binh, tử sĩ ra ngoài. Những đồng đội đã hy sinh được bọc lại bằng võng, che tạm dưới tấm bạt giữa rừng. Chiến trường vừa tạm lắng tiếng súng, nhưng sự căng thẳng vẫn còn đó. Xung quanh vẫn có thể còn địch, còn mìn, còn những bất trắc không ai lường trước.

Chú Ba cùng hai đồng đội khác được giao ở lại canh giữ. Ba người lính trẻ giữa rừng, bên cạnh là mười mấy đồng đội đã nằm xuống. Nhiệm vụ nghe qua tưởng đơn giản, nhưng trong hoàn cảnh ấy lại vô cùng nặng nề. Họ không được ngủ, không dám lơ là, vừa để trông chừng anh em, vừa để cảnh giới nếu có tình huống bất ngờ xảy ra.

Đêm xuống giữa rừng sâu rất dài. Bóng tối phủ kín bốn phía. Ba người thay nhau quan sát, lắng nghe từng tiếng động nhỏ. Không ai nói nhiều. Có nói cũng chỉ là những câu rất khẽ, đủ để biết bên cạnh mình vẫn còn đồng đội đang thức. Trong đêm ấy, nỗi sợ không chỉ đến từ nguy cơ địch phục kích, mà còn từ sự im lặng nặng trĩu của chiến trường sau mất mát.

Chú Ba kể, có lúc chú nhìn những đồng đội nằm đó mà lòng nghẹn lại. Họ cũng là những người lính như chú, có quê hương, có gia đình, có thể vừa mới cùng ăn chung bữa cơm, cùng hành quân, cùng chia nhau ngụm nước. Vậy mà chỉ sau một trận đánh, người còn tiếp tục đi, người đã phải nằm lại chờ xe đưa về. Trong hoàn cảnh ấy, người sống không thể làm gì hơn ngoài việc ở bên, canh giữ và chờ đợi.

Giữa đêm rừng, chú Ba có lúc thầm nói với những đồng đội đã khuất, như một lời nhắn gửi mộc mạc của người lính. Những lời ấy không phải nghi thức trang trọng, cũng không có nhang đèn, nhưng chứa đựng tình nghĩa sâu nặng. Chú mong anh em được đưa về với đơn vị, với quê hương, với gia đình; mong những người đã ngã xuống không bị bỏ lại giữa rừng sâu.

Ba người thức trắng đến sáng. Mệt mỏi, căng thẳng, nhưng không ai dám chợp mắt. Chỉ khi xe vào được, khi anh em được đưa đi, nhiệm vụ của họ mới tạm hoàn thành. Đêm ấy khép lại, nhưng ký ức về nó thì ở lại rất lâu trong lòng chú Ba. Bởi đó là một đêm người lính đối diện với mất mát không bằng tiếng súng, mà bằng sự lặng im, bằng trách nhiệm và nghĩa tình.

Câu chuyện ba người thức trắng đêm bên mười mấy đồng đội cho thấy một mặt khác của chiến tranh. Không chỉ có những trận xung phong, những cuộc hành quân, những phút chiến đấu sinh tử; còn có những giờ phút người lính lặng lẽ làm nhiệm vụ với người đã khuất. Ở đó, tình đồng đội không cần lời lớn lao. Nó hiện lên trong việc ở lại giữa rừng sâu, không ngủ, không rời vị trí, chỉ để chờ đưa anh em trở về.

Sau này, khi nhắc lại, chú Trần Thanh Ba vẫn nhớ đêm ấy như một dấu lặng đau thương trong đời lính. Nhưng chính trong dấu lặng đó, phẩm chất người lính hiện lên rõ ràng: dù gian khổ, dù sợ hãi, dù mất mát, họ vẫn giữ trọn nghĩa tình với đồng đội. Người còn sống tiếp tục đi, tiếp tục chiến đấu, nhưng không bao giờ quên những người đã nằm xuống trên chặng đường bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc.