Bà Nguyễn Thị Bình: Tấm áo dài trên bàn đàm phán Paris và bản lĩnh của người phụ nữ Việt Nam

Trong lịch sử ngoại giao thế giới thế kỷ XX, hiếm có người phụ nữ nào để lại dấu ấn đậm nét và khiến truyền thông quốc tế phải kính nể như bà Nguyễn Thị Bình. Bằng nụ cười nhân hậu, tà áo dài truyền thống và tư duy sắc bén của một nhà ngoại giao kiên trung, bà đã góp phần quan trọng mang lại hòa bình, độc lập cho dân tộc Việt Nam.

Từ người con gái dòng dõi đến tù ngục Chí Hòa Bà Nguyễn Thị Bình, tên thật là Nguyễn Thị Châu Sa, sinh năm 1927 tại Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp). Bà chính là cháu ngoại của nhà cải cách, chiến sĩ yêu nước vĩ đại Phan Châu Trinh.

Được nuôi dưỡng trong một gia đình trí thức giàu truyền thống yêu nước, từ năm 1945, người thiếu nữ trẻ tuổi đã dấn thân vào phong trào học sinh - sinh viên và phụ nữ cứu quốc tại Sài Gòn. Năm 1951, bà bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam và chịu nhiều trận tra tấn dã man tại khám Cầu Dừa và nhà tù Chí Hòa. Dù thân gái dặm trường trong chốn ngục tù, bà vẫn giữ vững khí tiết cho đến ngày được giải thoát năm 1954.

"Madam Bình" — Bông hồng thép trên bàn đàm phán Paris Sự nghiệp của bà đạt đến đỉnh cao lịch sử khi bà được giao trọng trách Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris về Việt Nam (1968 – 1973).

Xuất hiện giữa thủ đô nước Pháp trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, bà Nguyễn Thị Bình trở thành tâm điểm của báo chí thế giới. Người ta thấy ở bà sự kết hợp hoàn hảo giữa vẻ đẹp dịu dàng, trang nhã của phụ nữ Đông Phương và bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy ngoại giao sắc bén của một nguyên thủ. Giới truyền thông quốc tế thời bấy giờ dành tặng bà cái tên trân trọng: "Madam Bình" hay "Bông hồng thép".

Trải qua gần 5 năm đàm phán căng thẳng với hàng trăm cuộc họp báo và tiếp xúc đối ngoại, ngày 27 tháng 1 năm 1973, bà Nguyễn Thị Bình đã đại diện cho Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam chính thức đặt bút ký vào Hiệp định Paris. Tấm hình người phụ nữ Việt Nam nhỏ nhắn trong tà áo dài ký bản Hiệp định lịch sử đã trở thành biểu tượng bất tử cho thắng lợi của chính nghĩa và hòa bình.

Nữ Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên và vị Phó Chủ tịch nước kính yêu Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, bà Nguyễn Thị Bình tiếp tục đem hết trí tuệ và tâm huyết cống hiến cho công cuộc kiến thiết quốc gia:

• Ngành Giáo dục: Bà đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Bộ Giáo dục (1976 – 1987) — trở thành nữ Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên của Việt Nam. Trong giai đoạn đầy thiếu thốn sau chiến tranh, bà đã chỉ đạo nhiều cải cách quan trọng để khôi phục và xây dựng lại hệ thống trường lớp toàn quốc.

Ngay cả khi đã về nghỉ hưu, bà vẫn bền bỉ hoạt động vì cộng đồng trên cương vị Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, Chủ tịch Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam, sáng lập Quỹ Khuyến học...

Biểu tượng vượt thời gian Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, bà Nguyễn Thị Bình đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Cuộc đời của bà Nguyễn Thị Bình là sự đúc kết tuyệt đẹp về trí tuệ, lòng yêu nước và bản lĩnh của người phụ nữ Việt Nam. Bà không chỉ là một nhà ngoại giao kiệt xuất, một nhà giáo dục tận tụy mà còn là nguồn cảm hứng sống động cho các thế hệ mai sau về khát vọng cống hiến vì hòa bình và độc lập dân tộc.