Bà Nguyễn Thị Bíp (Má Bíp) Và Căn Hầm Xứ Ủy Nam Kỳ Tại Hóc Môn
Bà Nguyễn Thị Bíp (1896–1969), thường gọi là Má Bíp, ngụ tại thôn Bà Điểm, xã Tân Thới Nhất, huyện Hóc Môn (nay là xã Bà Điểm, TP. Hồ Chí Minh) [1]. Trong giai đoạn từ năm 1936 đến năm 1940, căn nhà lá đơn sơ của gia đình Má Bíp đã trở thành trụ sở làm việc bí mật của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Xứ ủy Nam Kỳ [2].
Giữa vùng 18 thôn vườn trầu bị mật thám Pháp kiểm soát gắt gao, Má Bíp đã khéo léo đào một căn hầm bí mật ngay dưới gầm giường [1]. Căn hầm nhỏ này là nơi nuôi giấu và bảo vệ an toàn cho nhiều đồng chí lãnh đạo kiệt xuất của Đảng như Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai và Hoàng Quốc Việt [3].
Để ngụy trang, hằng ngày Má Bíp giả làm người đi bán trầu cau, vừa kiếm sống vừa thực hiện nhiệm vụ cảnh giới và đưa đón cán bộ [2]. Dù nhiều lần bị mật thám đến khám xét và tra hỏi, Má vẫn giữ vững khí tiết, bảo vệ an toàn cho các hội nghị quan trọng của Trung ương Đảng, góp phần trực tiếp vào quá trình chuẩn bị cho Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 [1].
Danh mục tài liệu tham khảo:
1. Ủy ban Nhân dân Huyện Hóc Môn (2015), Lịch sử Đấu tranh Cách mạng của Nhân dân và Lực lượng vũ trang Huyện Hóc Môn (1930–1975), Nhà xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, tr. 88–92.
2. Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh (2018), Di tích Lịch sử Quốc gia Ngã Ba Giồng và các cơ sở cách mạng vùng 18 thôn vườn trầu, TP. Hồ Chí Minh.
3. Ban Tuyên giáo Thành ủy TP. Hồ Chí Minh (2020), Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (1930–1975), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.
