bà Nguyễn Thị Cách, sinh năm 1950 ở thôn Bình Đê, xã Gia Phúc (Gia Lộc)

Làm vợ 20 ngày, một đời thờ chồng

Trong căn nhà nhỏ, bà Nguyễn Thị Cách, sinh năm 1950 ở thôn Bình Đê, xã Gia Phúc (Gia Lộc) ngồi lặng lẽ với đôi mắt ngấn lệ ngắm nhìn tấm ảnh duy nhất của mình chụp với chồng là liệt sỹ Đặng Thanh Bình quê ở xã Kim Sơn, huyện Đông Triều (Quảng Ninh).

Bà Cách nhớ lại, ông Bình nhập ngũ năm 1972. Sau khi hòa bình lập lại, ông về phép. Qua mai mối, năm 1976, hai người làm lễ cưới. Cưới nhau tròn 20 ngày thì ông Bình tái ngũ.

Đó là ngày cuối tháng 10/1976, bà cùng người thân tiễn ông Bình ra bến phà Bính (Hải Phòng) để vào Nam. Trước khi phà rời bến, ông chỉ dặn dò vợ: “Em ở nhà nhớ giữ sức khỏe, hoàn thành nghĩa vụ anh về với em”.

Người vợ trẻ ở nhà ngóng trông chồng về. Cuộc sống vợ chồng quá ngắn ngủi, ông Bình nhập ngũ khi chưa kịp để lại cho bà Bính đứa con. Lời hứa trở về của chồng vẫn luôn khoắc khoải trong mỗi giấc ngủ, trong nỗi trống vắng, cô đơn dài dằng dặc của người vợ trẻ. Rồi đến một ngày hè năm 1978, giữa cái nắng gắt, bà Cách như chết lặng khi nhận được giấy báo tử từ đơn vị của chồng gửi về. Ông Bình đã hy sinh vào tháng 7/1978 tại tỉnh Tây Ninh.

Những năm sau đó, dù nhiều người ngỏ ý muốn cùng bà xây dựng gia đình nhưng bà Cách đều từ chối. Bởi thế, gần 50 năm qua, bà Cách vẫn một mình giữ nguyên tình yêu son sắt, thủy chung với người chồng liệt sỹ.

Không cùng nơi sinh ra, không cùng tuổi tác nhưng bà Thảnh, bà Đót và bà Cách cùng với bao người phụ nữ Việt Nam khác đều đã gói lại niềm riêng, gạt tình yêu sang một bên để chồng lên đường bảo vệ Tổ quốc. Đó là đức hy sinh cao đẹp của phụ nữ Việt Nam trong các cuộc kháng chiến trường kỳ bảo vệ Tổ quốc và cả trong thời bình.